© Matthias Leuhof

FTM selecteert: oud-staatssecretaris niet blij met eigen strafvermindering

Oud-staatssecretaris Robin Linschoten zag zijn straf voor het niet afdragen van een ton aan btw verminderd worden van vijf maanden cel naar 100 uur taakstraf, maar vindt dat nog steeds te streng. Verder in deze FTMS: bouwstimulering voor gemeenten lijkt te werken, vervuilde medicijnen op de Europese markt en de ‘Brexit-wet’ zorgt voor onrust op de Britse eilanden. Prettig weekend!

Linschoten vindt zelfs 100 uur taakstraf nog te streng

De Volkskrant

Bart de KoningBart de Koning – ‘De praktijk van fraudebestrijding in Nederland is nog steeds brandhout,’ zo verkondigde Robin Linschoten in 1992 in de Kamer. Fraudeurs moesten volgens hem hard lachen om de slappe aanpak van Ernst Hirsch Ballin: ‘Minister van justitie, sliep uit, ga nog maar een paar jaar door met die verhalen, wij gaan in de praktijk gewoon door met frauderen.’ Ook later, toen hij staatssecretaris van Sociale Zaken was, pleitte Linschoten voor een keiharde aanpak, waarbij ‘de overheid zijn eigen regels serieus neemt’.

In 2017 stond hij zelf voor de rechter wegens belastingfraude. Linschoten had jarenlang geen btw afgedragen, ongeveer een ton te weinig. Maar dat was niet zijn schuld. Het was allemaal de schuld van zijn boekhouder, hij had naar eigen zeggen ‘niets met administratie’. (Opmerkelijk voor een politicus die van 2000 tot 2009 voorzitter was van het Adviescollege toetsing administratieve lasten.) De rechtbank ging niet mee in zijn excuses en veroordeelde hem tot vijf maanden cel, waarvan drie voorwaardelijk. Hij ging in beroep. 

Het Hof Amsterdam vond Linschotens verhaal deze week wel geloofwaardig. Zijn administratie was inderdaad een puinhoop en hij had weliswaar een ton te weinig btw betaald, maar het was nooit zijn bedoeling geweest om de belastingen echt te ontduiken. De celstraf werd omgezet in 100 uur taakstraf. Zelfs dat vindt Linschoten nog onrechtvaardig en hij overweegt cassatie. 

Het begrip ‘klassenjustitie’ wordt vaak te makkelijk gebruikt, maar wie het arrest in de zaak Linschoten leest kan niet anders concluderen dan dat hij met fluwelen handschoenen is aangepakt. 

Zo kreeg Linschoten al in 2014 een mondelinge waarschuwing tijdens een zogenoemd ‘normoverdragend gesprek’ met een officier van Justitie: ‘Tijdens het normoverdragend gesprek van 8 januari 2014 is de verdachte te kennen gegeven dat de beslissing een strafrechtelijk onderzoek in te stellen, zal worden aangehouden en dat bij die beslissing zal worden meegewogen of de verdachte op eigen initiatief en binnen een voor de Belastingdienst acceptabele termijn zijn fiscale positie opschoont.’ Hoeveel (vermeende) fraudeurs worden er op de koffie genodigd door het OM om een waarschuwing in ontvangst te nemen? Linschoten had er lak aan en deed niets.

In oktober van 2014, dus negen maanden na het ‘normoverdragend gesprek’ vroeg het OM aan de Belastingdienst hoe het stond met de ‘discussiepunten’ tussen Linschoten en de fiscus. Daarop antwoordde de Belastingdienst dat ‘de volgende discussiepunten’ nog openstonden: Linschoten had geen betalingsvoorstel gedaan, hij had nog geen aangifte omzetbelasting 2013 gedaan en hij had ook nog geen administratie overlegd. Kennelijk is het niet betalen van belastingen en het niet overleggen van de administratie niet meer dan ‘een discussiepunt’. Als je oud-staatssecretaris bent, tenminste. Je zou willen dat de Belastingdienst een klein beetje van de coulance, het begrip en het geduld dat ze voor belastingfraudeur Linschoten hebben, zou hebben getoond aan de onschuldige ouders die kapot zijn gemaakt wegens vermeende fraude met toeslagen.

Bouwstimulering voor gemeente werkt

Rijksoverheid

Peter HendriksIn 2019 kondigde minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties  een regeling aan om gemeenten te stimuleren woningbouwprojecten te realiseren. Voor deze Woningbouwimpuls Gemeenten werd 1 miljard euro apart gezet. De minister stelde een aantal eisen aan degelijke projecten. Zo moet zo’n project uit minstens 500 woningen bestaan.

De bouw moet binnen 3 jaar beginnen en de laatste woning moet binnen 10 jaar zijn opgeleverd. Het project moet ook een aantoonbaar financieel tekort hebben. Van die woningen moet minstens 50 procent ‘betaalbaar’ zijn. Dat zijn sociale woningen, vrije-sectorwoningen onder de 1000 euro per maand en koopwoningen onder de 331.000 euro.
 
Het blijkt een succesvolle regeling. De minister liet op 10 september weten dat door de regeling ruim 51.000 woningen, binnen 27 projecten, gebouwd worden door een investering van 290 miljoen euro van het Rijk. Gemeenten en de provincies dragen 331 miljoen euro bij om het financieel tekort op te lossen.

Hoe het toezicht op medicijnen (niet) werkt

NRC / Zembla

Vincent Harmsen – Een onthullend onderzoek van het televisieprogramma Zembla en NRC Handelsblad deze week over vervuilde medicijnen. In twee jaar tijd zijn in Nederland zeker vijf miljoen pillen teruggeroepen vanwege vervuiling met NDMA, een stof die, zo blijkt uit dierproeven, kankerverwekkend is. Het gaat om de bloeddrukverlager valsartan en maagzuurremmer ranitidine.

Dat de vervuiling aan het licht kwam, was niet te danken aan Europese toezichthouders of aan de fabrikanten zelf, maar gebeurde dankzij particuliere laboratoria die de pillen onderzochten en onderzoek dat werd uitgevoerd in Singapore. Toegelaten medicijnen worden in de Europese Unie namelijk niet standaard getest. Slechts een ‘handjevol’ pillen wordt jaarlijks door het Nederlandse RIVM onderzocht, zo blijkt. Het toelatingssysteem vertrouwt op ‘papieren controles’ van de productielocaties (die met name in India en China staan) waar de grondstoffen vandaan komen. ‘Zo konden bedrijven soms jarenlang vervuilde grondstof voor bloeddrukverlagers, maagzuurremmers en diabetesmedicijnen vervaardigen en verkopen zonder dat de toezichthouders iets opmerkten,’ schrijft NRC Handelsblad.

In een van de gevallen, bij een NDMA-vervuiling die al in 2019 werd ontdekt bij twee merken van het diabetesmedicijn metformine, wacht de Nederlandse inspectie nog steeds nader onderzoek af, en zijn nog geen pillen teruggeroepen. In de VS, Canada, Zwitserland en Singapore is dat al wel gebeurd. Volgens de inspectie zou het risico op kanker bij mensen in dit geval, zelfs al zouden de normen zijn overschreden, ‘verwaarloosbaar klein’ zijn.

Brexit-wet zorgt voor onrust op de Britse eilanden

The Guardian

Frank MeijerDe nieuwe ‘Brexit-wet’ die in het Verenigd Koninkrijk is voorgesteld door de regering-Johnson, zet meerdere internationale afspraken en relaties op het spel. Deze week ontstond er ophef over het wetsvoorstel, omdat het de wetten van het Verenigd Koninkrijk boven internationale verdragen stelt. Het wetsvoorstel gaat bovendien in tegen afspraken die het Verenigd Koninkrijk heeft gemaakt met de Europese Unie en zet daarmee meerdere internationale relaties op het spel.

Afgelopen woensdag werd de wet gepresenteerd en riep Johnson het Lagerhuis op om het wetsvoorstel te steunen. De wet moet ervoor zorgen dat de interne markt van het Verenigd Koninkrijk eenheid krijgt, door dezelfde regels op te leggen. Dit geldt dus voor Engeland, Wales, Schotland én Noord-Ierland, maar over dat laatste land zijn regels afgesproken tussen het VK en de EU. Johnson wil geen extra controles bij goederenverkeer met Noord-Ierland, maar dat is in strijd met de afspraken die zijn gemaakt over de uittreding van het VK uit de EU. 

Het wetsvoorstel zet daarmee niet alleen de relatie tussen het VK en de EU op scherp, maar ook die tussen het VK en Ierland. Het Goede Vrijdagakkoord is al sinds het begin van de Brexit een heet hangijzer, en lijkt dat voorlopig te blijven. De plannen van Johnson om geen extra controles uit te voeren tussen Noord-Ierland en de rest van het VK is niet mogelijk zonder een harde grens tussen Noord-Ierland en Ierland. Dat gaat direct in tegen het Goede Vrijdagakkoord, dat een einde maakte aan jaren van geweld op het eiland. Ierland beschuldigt Boris Johnson ervan dat hij met dit wetsvoorstel bewust het vredesproces tussen de twee landen saboteert.

Ook de interne relaties binnen het VK lijden onder het wetsvoorstel. Zo noemen de Schotten het wetsvoorstel een ‘power grab’ van Westminster en zijn ze in Wales bang dat er een race naar de bodem komt. Als een van de landen in het VK besluit om het importeren van chloorkippen toe te staan, dan moeten andere landen daarin meegaan, is de angst.

Falende aanpak drugshandel per post

Pointer

Judith Spanjers – Het lukt de Nederlandse overheid maar niet om grip te krijgen op de drugshandel per post. Dat blijkt uit onderzoek van Pointer. In geheime stukken waar het datajournalistieke platform de hand op wist te leggen, is te lezen dat de publiek-private samenwerking om gezamenlijk het probleem aan te pakken, op niets is uitgelopen. De internationale drugshandel maakt onder andere via het darkweb veelvuldig gebruik van postpakketten om de drugs te versturen. In de periode 2011-2015 zou er alleen al voor 8,8 miljoen euro aan MDMA en XTC via de post verhandeld zijn.

In 2016 stelde de politie in een bijeenkomst met de Belastingdienst, het OM, Defensie en meerdere post- en pakketbedrijven dat deze vervoerders te weinig doen om de criminaliteit te bestrijden en te veel bezig zijn met hun imago. Er werd een publiek-private samenwerking opgezet, maar uit het evaluatieverslag van dit project blijkt dat de samenwerking moeizaam verliep, onder andere omdat het probleem ook geen prioriteit had bij het OM en de politie. Een team dat informatie zou analyseren, is er nooit gekomen.

Ondertussen worden postbezorgers geronseld als drugskoerier en wordt de drugs wereldwijd bezorgd. In het buitenland wordt al geklaagd dat ze overspoeld worden met pakketjes drugs. Volgens Peter Noordanus, oud-burgemeester van Tilburg, die als Strategisch Beraad Ondermijning (SBO) betrokken is bij het project, is het probleem niet zomaar opgelost. PostNL is wettelijk verplicht om alle post te bezorgen. Een brief of pakket mag je – vanwege het briefgeheim – niet zomaar openen. ‘Dat kan alleen met toestemming van de rechter-commissaris. Oplossingen om dit met technologische middelen te omzeilen zijn ingewikkeld en staan nog in de kinderschoenen. Een paar speurhonden lossen het probleem ook niet op,’ concludeert Noordanus.

Wie is er bang voor de tweede golf?

Die Zeit

Arne van der Wal De coronacrisis wordt regelmatig vergeleken met een andere grote pandemie, de Spaanse griep van 1918. Van de naar schatting 500 miljoen mensen die toen geïnfecteerd werden, stierven 17 tot 50 miljoen mensen. Bijna dertig jaar daarvoor had de wereld ook al te maken gehad met een grote pandemie, de zogeheten Russische griep van 1889-1890. Ze hebben gemeen dat het om een vergelijkbaar influenzavirus gaat en er leerzame statistische gegevens van zijn, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de pest (geen virus is, maar een zoönose bacteriële infectie) of de pokken.

En dat levert volgens de Duitse geneeskunde-historicus Philipp Osten interessante inzichten op. De belangrijkste: zowel bij de Russische als de Spaanse griep maakte de tweede golf aanzienlijk meer slachtoffers dan de eerste. In dit filmpje laat hij zien hoe er destijds op werd gereageerd. Ook bij de Spaanse griep bijvoorbeeld werd, met de ervaring van de Russische griep in het achterhoofd, er afstand gehouden en waren mondkapjes onderdeel geworden van het straatbeeld. Toen men dacht dat het ergste was geweest en de beperkende maatregelen werden opgeheven, sloeg de tweede golf keihard toe. Het werd de dodelijkste pandemie uit de menselijke greschiedenis. 

Econoom Keen ontkracht werk van nobelprijswinnaar Nordhaus

The Conversation, Brave New Europe en Globalizations

Thomas Bollen – Vorig jaar interviewde ik econoom Steve Keen over het beleid van de ECB. Keen deed in het verleden veel onderzoek naar krediet, geldschepping en centrale banken. Hij vertelde toen al bezig te zijn met een nieuw onderwerp: de economie achter klimaatverandering en met name het werk William Nordhaus, nobelprijswinnaar van 2018. Ik schrok toen al van wat Keen zei. Volgens hem is het werk van Nordhaus gevaarlijker voor het voortbestaan van onze samenleving dan alle klimaatontkenners bij elkaar, omdat hij passiviteit faciliteerde. Keen stelde toen al dat Nordhaus met zijn ‘pseudo-wetenschap’ een excuus verschafte aan politici en bedrijven om maatregelen die klimaatverandering tegengaan uit te stellen, terwijl de urgentie om in te grijpen enorm is.

Vorige week publiceerde Keen het resultaat van zijn analyses in Globalizations. Het artikel is al meer dan 20.000 keer gelezen, dat is flink wat aandacht voor een wetenschappelijke publicatie. Deze week vatte hij zijn conclusies samen in The Conversation en BraveNewEurope.

Keen ontkracht de klimaatwetenschap van Nordhaus. De economische schade van klimaatverandering zal veel groter zijn dan Nordhaus voorspelt. Zijn aannames deugen niet, zegt Keen en hij geeft daar een gedegen onderbouwing voor. Nordhaus maakt twee grote fouten. Allereerst negeert hij de impact van klimaatverandering voor 87 procent van onze economie omdat hij onterecht aanneemt dat alle sectoren waarvan het werk binnen plaatsvindt, geen nadeel zullen ondervinden van een veranderend klimaat. De tweede fout: Nordhaus doet alsof klimaatverandering een lineair proces is waarbij alleen temperatuur van belang is, terwijl er allerlei tipping points zijn. Als de temperatuur stijgt, raken hele ecosystemen ontregeld. Nordhaus neemt die grote veranderingen niet mee in zijn conclusies.

Waarom is dit zo gevaarlijk? Het IPCC, het leidende wetenschappelijk instituut dat politici en beleidsmakers informeert over klimaatverandering, heeft de conclusies van Nordhaus overgenomen. Daardoor onderschatten we met zijn allen hoe groot de schade van klimaatverandering op onze economie zal zijn.

Ozb omhoog door zorgtekorten; zorgaanbieders shoppen met gemeentelijke portemonnee

Trouw

Judith Spanjers – De onroerende zaakbelasting gaat volgend  jaar fiks omhoog. Dat is de voorspelling van het COELO, een kennisinstituur van de Rijksuniversiteit Groningen dat onderzoek doet naar lokale en regionale lasten. Nog niet duidelijk is hoe hoog de verhoging van de ozb zal zijn. Wel duidelijk is dat deze bovenop de 5 procent stijging van vorig jaar komt. Voornaamste oorzaak: de gemeentelijke tekorten in de zorg.

Vorig jaar waren er nog gemeenten die inteerden op hun vermogen of bezuinigden, zegt onderzoeker Corine Hoeben van COELO tegen dagblad Trouw. ‘Die mogelijkheden worden steeds kleiner. De reserves raken op, en je kunt je bibliotheek maar één keer sluiten. De problemen die er al waren blijven doorsudderen, en ze worden niet aangepakt. Gemeenten hebben mede daardoor geen vet op de botten om de coronacrisis op te vangen. Het geld moet ergens vandaan komen.’

Uit onderzoek van het Trendbureau Drenthe blijkt dat in die provincie de ozb ook zal stijgen. Daarnaast zal door de zorgtekorten een schraler voorzieningenaanbod zijn en minder veiligheid in buurten en wijken. Dat schrijft RTV Drenthe.

CDA-raadslid Christine de Moor van de gemeente Breda wil de tekorten in de jeugdzorg aanpakken door te snijden in de administratieve kosten. In BN/De Stem is te lezen dat uit onderzoek van adviesbureau Berenschot blijkt dat 29 procent van het jeugdhulpbudget wordt besteed ‘beleid, toegang, administratie, inkoop, facturering en monitoring.’ De Moor wil van het college van B&W precies weten wat de kosten hiervan zijn in Breda. Ze wil ook dat het college een maximum zet op de overhead die bedrijven in de jeugdhulp in hun contracten kunnen opnemen.

De Friese gemeenten gaan strakkere afspraken maken met zorgaanbieders om geld te besparen. De zorgaanbieders declareerden bij beschermd wonen per maand, terwijl ze feitelijk misschien maar twee weken zorg verleenden. De zorg wordt vanaf oktober per etmaal berekend. Dat scheelt volgens de gemeenten waarschijnlijk tonnen per jaar, schrijft de Leeuwarder Courant.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten tikte deze week de gemeente Arnhem nog op de vingers om het zorgbeleid nog verder aan te scherpen. De gemeente heeft met te veel zorgaanbieders een contract, schrijft Omroep Gelderland. Deze zorgaanbieders shoppen cliënten bij elkaar waardoor inmiddels twintig procent van de Arnhemmers in aanraking komt met een vorm van zorg. ‘Aanbieders winkelen met jullie portemonnee,’ is de boodschap van VNG.

Schotland onderzoekt juridische maatregelen tegen VK na ‘Brexit-wet’

The Herald

Sebastiaan Brommersma – De Schotse Constitution secretary Mike Russell zei deze week in een gesprek met Britse Members of Parliament dat Schotland heeft onderzocht of het juridische maatregelen kan treffen tegen het Verenigd Koninkrijk. En, het kan: ‘There may be a range of legal options in front of us.’

Russell, die namens het Schotse parlement verantwoordelijk is voor de Brexit-portefeuille, doet de uitspraken naar aanleiding van de Internal Market Bill die Boris Johnson deze week aankondigde. De wet, die al op groot verzet kon rekenen in Brussel, ligt daarmee ook onder vuur binnen het Verenigd Koninkrijk zelf. Jeremy Miles, Brexit minister in Wales, zei eerder ook al over dat de wet een ‘aanval op de democratie is’. 

De belangrijkste aanleiding voor de interne strubbelingen is dat de wet het makkelijker zou maken voor Westminster om wetgeving door te voeren in Schotland, Wales en Noord-Ierland, zonder de toestemming van de lokale overheden. Daarmee komt de soevereiniteit van deze decentrale overheden verder onder druk te staan. 

De Schotten hebben al aangegeven dat zij de Internal Market Bill niet zullen steunen, maar dreigen hem nu dus ook aan te vechten. Het is een volgende tik voor Johnson, die de rijen voor zijn plannen vooralsnog niet gesloten krijgt. 

Redactie
Redactie
Gevolgd door 642 leden