© Matthias Leuhof

FTM selecteert: Veel Amerikaanse huurders hangt huisuitzetting boven het hoofd

Onze redacteuren lezen, beluisteren en bekijken andere media, op zoek naar de meest intrigerende stukken. Zoals een podcast, waarin een scherpe interviewer de ceo van Twitter ter verantwoording roept. Soms is het meest opvallende mediafeit geen journalistiek product, maar een puzzelboek geproduceerd voor en door de Brusselse bubbel. En uiteraard zijn er weer ontwikkelingen in de Wirecard-soap.

Toezichthouders op Wirecard handelden in aandelen van het bedrijf

Frankfurter Allgemeine Zeitung / Finance Magazin / Handelsblatt

Siem Eikelenboom – Stel je voor: op de website van de Nationale Politie verschijnt een opsporingsbericht voor een topman van een grote Nederlandse onderneming. In Duitsland was dat vorige week werkelijkheid. Het Bundeskriminalamt vraagt het publiek om inlichtingen over de verblijfplaats van Jan Marsalek, bestuurslid van de digitale betalingsverwerker Wirecard, dat van beurslieveling degradeerde tot schandaalbedrijf. Het BKA wil ook weten wie hem sinds juni heeft gezien en wie recent beeldmateriaal van hem heeft. De geboren Oostenrijker, die de voormalige Franse president Nicolas Sarkozy tot zijn intimi mag rekenen, wordt nu internationaal gezocht voor onder andere fraude en valsheid in geschrifte. Met medebestuurder Markus Braun en anderen zou hij de cijfers van Wirecard kunstmatig hebben opgeklopt en jaarrekeningen hebben vervalst. Lang werd gedacht dat Marsalek zich in Rusland bevond, maar donderdag meldde een woordvoerder van het BKA dat het spoor naar Zuidoost-Azië leidt. Sinds donderdag staat Marsalek ook internationaal gesignaleerd. Op de site van Interpol prijken zijn foto’s tussen die van terroristen, drugsdealers en kindermisbruikers.

Wirecard is inmiddels veel meer dan een pikant bedrijfsschandaal. In Oostenrijk en Duitsland is de zaak een politiek hoofdpijndossier. Minister van Financiën Olaf Scholz wist al in februari 2019 van verdenkingen dat Wirecard de markt manipuleerde. Dat was bijna anderhalf jaar voor de val van Wirecard. Saillant detail: Scholz is kandidaat voor de opvolging van Angela Merkel, die de betalingsverwerker in China promootte terwijl in haar thuisland de rode vlaggen al werden gehesen. 

In Oostenrijk voerde Jan Marsalek gesprekken op de ministeries van Buitenlandse Zaken en Defensie en had hij goede contacten met politici van de FPÖ, de partij die tussen eind 2017 en mei 2019 in de regering zat. In Duitsland ligt BAFIN, de financiële toezichthouder, onder vuur vanwege het gebrekkige toezicht op Wirecard. Afgelopen week bracht dagblad Frankfurter Allgemeine Zeitung het nieuws dat BAFIN-medewerkers in de maanden voor Wirecards val in aandelen Wirecard handelden.

Vrijdag bevestigde het bondsministerie van Financiën die berichtgeving. In de eerste helft van dit jaar had 2,4 procent van alle door BAFIN’ers gemelde handel in aandelen te maken met Wirecard. Het jaar daarvoor was dat nog maar 1,7 procent en in 2018 1,2 procent. Vanaf begin 2019 handelde een vijfde van alle BAFIN-medewerkers in Wirecard-aandelen.

De affaire roept zoveel vragen op dat een parlementaire enquête steeds dichterbij komt. De Duitse zakenkrant Handelsblatt meldde deze week dat na de oppositiepartijen FDP en Linkspartei ook de grootste oppositiepartij Die Grünen voor zo’n onderzoek begint te voelen.

In het begin van dit stuk gebruikte ik de term ‘beurslieveling’ voor Wirecard. ‘’t Kan verkeren’, schreef Bredero al in de zeventiende eeuw, want woensdagavond maakte het beursbestuur bekend dat het bedrijf versneld van de prestigieuze DAX 30 wordt verwijderd. Saillant detail twee: twee jaar geleden gooide het bestuur Commerzbank uit de DAX. Reden: de ouderwetse bank moest plaatsmaken voor een vernieuwend, innovatief fintechbedrijf met de naam Wirecard. Als huisbankier heeft Commerzbank veel geld bij het schandaalbedrijf uitstaan. Voor het tweede kwartaal 2020 moest de bank daarom 175 miljoen euro in de stroppenpot stoppen. Wirecard bracht de tweede bank van Duitsland dat kwartaal meer schade toe dan de coronacrisis. Al eerder meldde persbureau Bloomberg dat ook ING en ABN Amro ieder circa 180 miljoen euro aan Wirecard hebben geleend. Ook de Nederlandse banken hebben inmiddels de stroppenpot flink moeten bijvullen.

Massale huisuitzettingen lijken onvermijdelijk in de VS 

The Guardian

Peter Hendriks – Eind juli liep in de Verenigde Staten het tijdelijke verbod op huisuitzetting af. Dat verbod was onderdeel van een serie maatregelen, die de effecten van de economische crisis voor de Amerikaanse burger moest verzachten. Trump beweert weliswaar dat hij het probleem op 8 augustus via een zogeheten executive order heeft opgelost, maar dat is niet echt het geval. Juristen wijzen erop dat hij niet de bestaande regeling heeft verlengd, maar dat hij alleen het Department of Housing and Urban Development opgedragen heeft te bekijken wat het voor huurders kan doen. Een tandeloze tijger, menen specialisten op het gebied van huurrecht. 

Volgens het Aspen Institute, een niet-commerciële denktank voor sociale vraagstukken, lopen 30 miljoen Amerikanen het gevaar om uitgezet te worden. In de VS wonen zo’n 110 miljoen mensen in een gehuurde woning. De organisatie wijst erop dat huisuitzettingen op een dergelijke schaal in de hele VS tot maatschappelijke ontwrichting zullen leiden. Zonder verdere maatregelen begint dat massale uitzetten eind september. 

Het verbieden van uitzettingen is overigens maar de helft van het probleem. Ook als huurders in hun woning kunnen blijven, loopt de huurschuld iedere maand op. Veel huurders met een laag inkomen hebben niet de financiële ruimte om zo’n schuld af te lossen.

Overheid betaalt miljoenen voor rotzooi van failliete afvalbedrijven

EenVandaag / Dagblad De Limburger / De Groene Amsterdammer / Investico

Judith Spanjers – Anderhalf jaar geleden heb ik me een tijd verdiept in het toezicht op de afvalbranche. Afvalbedrijven kunnen jarenlang de wet overtreden zonder dat de overheid echt ingrijpt. De bedrijven lappen de regels aan hun laars. Uit gezamenlijk onderzoek van EenVandaag, Dagblad De Limburger, Investico en De Groene Amsterdammer blijkt dat afvalbedrijven de provincies en gemeenten bij een faillissement ook nog eens opzadelen met hoge opruimkosten.

Investico onderzocht afvalbedrijven die in de afgelopen vijf jaar failliet gingen. Dat waren er ten minste 22, waarvan veertien hoge schulden achterlieten bij overheidsinstanties. Bij acht onderzochte faillissementen komt opgeteld 15,9 miljoen euro voor rekening van gemeenten en provincies. Daar komen nog miljoenen bij aan openstaande dwangsommen, oninbare belastingschulden en de uren van ambtenaren, milieu-inspecteurs en brandweerlieden.

Bij acht onderzochte faillissementen komt opgeteld 15,9 miljoen euro voor rekening van gemeenten en provincies

Niet alleen het aantal faillissementen stijgt, ook het aantal branden bij afvalbedrijven neemt toe. Door de grote hoeveelheid branden trekken verzekeraars zich terug. Zonder verzekering zijn bedrijven zelf verantwoordelijk voor de schade bij brand en bij een faillissement draaien gemeente of provincie mogelijk op voor de resterende kosten.

Volgens een milieu-inspecteur van de omgevingsdienst West-Holland balanceert de afvalsector op de rand van de criminaliteit. Een andere milieu-inspecteur, die ook anoniem wil blijven, noemt afvalondernemers ‘tovenaars met rommel’ en ‘goochelaars met afvalcodes’.

Podcast | De misdadige wereld achter uw blikje tonijn

Slate.com

Arne van der Wal – Tonijn wordt al duizenden jaren gegeten. De Romeinen pakten de verwerking van de roofvis als eerste op industriële wijze aan. Ze waren niet alleen gek op het vlees van de vis, maar gebruikten het afval – waaronder de ingewanden en kieuwen – voor het maken van garum. Deze vissaus werd bereid door de visresten te laten fermenteren in potten met zout en kruiden. De amberkleurige, umami saus die zo na weken ontstond, werd gebruikt om gerechten op smaak te brengen. Het was een omvangrijke industrie die vanwege de stank van rottende vis werd verbannen naar de buitenwijken van Romeinse steden.

De podcast-serie Thrilling Tales of Modern Capitalism van het Amerikaanse webazine Slate neemt telkens een bedrijf of industrie onder de loep. In deze aflevering gaat het over de tonijn-in-blikindustrie, die begin twintigste eeuw tot bloei kwam in het noordoosten van de Verenigde Staten en zich later in verschillende andere plekken van dat land zou vestigen. 

Tonijn in blik was een icoon van de Amerikaanse voedingsindustrie. Deze podcast vertelt een fascinerend verhaal: over goedkope eiwitten in crisistijd, culinaire innovatie – zoals de tuna melt sandwich – overbevissing, kwikvergiftiging en de snoeiharde concurrentie die leidde tot een sterke concentratie. Uiteindelijk bleven drie bedrijven over, die door middel van verboden prijsafspraken de markt verdeelden. Daarvoor zijn verschillende managers en ceo's veroordeeld. Tegenwoordig zijn de grote drie oer-Amerikaanse merken in handen van Aziatische bedrijven. 

Tot slot een culinaire tip. Wie zelf eens garum wil maken, vindt hier een goede uitleg en een handig recept.

Dubieuze offshore-praktijken van Libanons centrale bankgouverneur 

OCCRP

Dennis Mijnheer – De Libanon-actie van Giro 555 leverde de afgelopen week meer dan 10 miljoen euro op om de dramatische gevolgen van de verwoestende ontploffing in het havengebied ietwat te lenigen. Hulpverleners hebben al gemeld dat al dat geld níet via de Libanese regering verdeeld wordt. Dit vanwege het corruptiegevaar en andere dubieuze praktijken waar de Libanese bevolking voor de ramp al volop tegen ageerde.

Terecht, zo blijkt uit een onderzoeksartikel van het Oost-Europese onderzoekscollectief OCCRP in samenwerking met hun Libanese mediapartner Daraj. Ze deden uitgebreid onderzoek naar de privé-investeringen van Riad Salame, de invloedrijke gouverneur van de centrale bank van Libanon. Vorig jaar stortte de Libanese economie in en verloor de Libanese pond 70 procent van de waarde ten opzichte van de dollar. Armoede alom. De Libanese elite stelde zijn vermogen (naar schatting 6 miljard dollar) snel veilig in offshore vennootschappen in Europa.

De centrale bankier Salame kreeg de opdracht om de kapitaalvlucht te onderzoeken. Daarbij verzuimde hij een belangrijk feit te vermelden, zo achterhaalden de onderzoeksjournalisten van OCCRP en Daraj. Hij heeft de afgelopen jaren stiekem, via discrete vennootschappen voor bijna 100 miljoen dollar aan vastgoed in het Verenigd Koninkrijk, België en Duitsland aangekocht. De herkomst van zijn vermogen is bovendien dubieus, want de financiering is in een aantal gevallen verstrekt zonder enig onderpand. Zoiets heeft alle schijn van een (bancaire) vriendendienst. 

CEO van Twitter legt rekenschap af over fouten

The New York Times 

Ties Joosten – Eén van de belangrijkste tools in mijn journalistieke gereedschapskist is Twitter. Ik blijf er op de hoogte van dossiers die ik interessant vind en ik gebruik het als klankbord om ruwe ideeën, gedachtes en invalshoeken te testen. Dit geldt voor meer journalisten: mijn inschatting is dat geen enkele andere beroepsgroep méér van het platform gebruikmaakt. 

Niettemin erger ik me vaak dood aan het platform. Ik vind de keuze om polariserende tweets van mensen die ik welbewust niet volg tóch in mijn tijdlijn te duwen immoreel. Het duwt mensen in fundamentalistische standpunten, waardoor het publieke discours verarmt. Ik wil iemands mening over een mening over de mening van Lange Frans helemaal niet horen. Ongelogen: ik zou geld betalen voor een Twitter-tijdlijn met alleen de mensen die ik volg en hun retweets. 

Vanwege deze haat-liefdeverhouding luisterde ik afgelopen weken geboeid naar The Daily, een podcast van The New York Times, waarin Twitters ceo Jack Dorsey ondervraagd wordt. Het is een boeiend gesprek, vooral omdat interviewer Michael Barbaro blijft doorvragen over de funeste invloed van Twitters algoritmes, die constant berichten tonen die je boos maken, ergeren of waarin andere meningen beschimpt worden. 

@Jack geeft een aantal interessante antwoorden, zoals een feature die je waarschuwt als je een artikel verspreidt dat je niet eerst zelf hebt gelezen. Maar over het algemeen lijkt zijn belangrijkste antwoord op Twitters problemen: groei, groei, groei. Teleurstellend. 

Niettemin is het voor alle journalisten, alle mensen die bovenmatig in journalistiek geïnteresseerd zijn en/of mensen die Twitter intensief gebruiken een gesprek om terug te luisteren. De keuzes van Dorsey doen ertoe, en het is goed dat hij daarover ter verantwoording wordt geroepen.

Sudoku’s en kleurplaten in spookstad Brussel

Brussels Bubble Summer fun!™ 

Peter Teffer – In de maand augustus werken de meeste EU-instellingen met een vakantierooster en is diplomatiek Brussel een spookstad. Daarom dus deze week geen zware analyse over de Europese integratie of onderzoeksartikel over de besteding van EU-fondsen, maar iets heel anders. Om de zomer door te komen, heeft de Nederlandse EU-ambassade in Brussel een speciaal doeboek met puzzels aangeboden aan de inwoners van de ‘Brusselse bubbel’. Ze konden een fysiek exemplaar ophalen op de ‘permanente vertegenwoordiging’, zoals de ambassade formeel heet, maar een digitale versie is voor iedereen online te lezen of downloaden. 

De ontwerpers doen een aardig geslaagde poging tot zelfspot. De zestien pagina’s tellende Engelstalige publicatie bevat allerlei verwijzingen naar de ‘zuinige’ positie van Nederland tijdens de recente onderhandelingen over miljardeninvesteringen in de Europese economie. Kosten: nul euro (‘nog steeds te duur’) en gratis potlood niet inbegrepen, staat op de cover van Brussels Bubble Summer fun!™

De publicatie zit vol met EU-jargon en grapjes die buiten Brussel nauwelijks iemand zal snappen. Bijvoorbeeld de keuze van het covermodel, een koe genaamd Penka: een Bulgaarse koe die in 2018 riskeerde te worden afgemaakt omdat ze zonder papieren de buitengrens van de EU uitwandelde — een kwestie waarbij woordvoerders moeite hadden hun gezicht in de plooi te houden. Of emoji’s die verwijzen naar Maison Antoinette, de friettent waar deelnemers van EU-toppen als Angela Merkel graag een nachtelijk patatje halen. En alleen de echte EU-nerds zien in de emoji van een petje de Engelstalige afkorting van het Europees landbouwbeleid (Common Agriculture Policy).

Ondanks de frivoliteit bedrijven de makers van de puzzels tussen de regels door wel degelijk diplomatie. Zo is er een ‘zoek de verschillen’ tussen de foto’s van de Europese Commissie die in 2014 aantrad en de ploeg van 2019. De hashtag #BrusselsSoWhite eronder verwijst naar de treurige conclusie dat aan de uniforme huidskleur van de Commissieleden nog altijd niets is veranderd. Een kleurplaat mag je inkleuren met ‘Green Deal’-kleuren, of fossielebrandstofkleuren. En de oplossing van de rebus over het nieuwe EU-herstelfonds bevat een verborgen boodschap voor landen als Hongarije en Polen.

Redactie
Redactie
Gevolgd door 678 leden