Follow the money selecteert

    Mexicaanse gangsterpraktijken van Rabobank, bonje in de boardroom bij ABN Amro, een houmous-crisis, het morele failliet van de Duitse autosector. En meer. Follow the Money selecteert de beste artikelen van afgelopen week.

    De Mexicaanse gangsterpraktijken van Rabobank

    De Volkskrant

    Dennis Mijnheer: ‘Growing a better world together’. Rabobank beloofde met deze slogan in zijn televisiecampagne om het wereldvoedselprobleem op te lossen. Om conflicten te verhelpen. Om te zorgen dat mensen niet meer op de vlucht slaan voor honger. Terwijl de marketingafdeling zat te broeden op deze campagne, werd er in de Verenigde Staten hard onderhandeld over een schikking met toezichthouders. De reden: een Rabobank-dochter in Mexico bleek geen morele bezwaren te hebben tegen het aannemen van honderden miljoenen narcodollars van drugskartels – de gangsters die Mexico momenteel naar de afgrond helpen. Gepantserde trucks reden af en aan om het cashgeld af te voeren, zo schreef een Volkskrant-correspondent vorig jaar al eens ter plekke op.

    Deze week maakte de bank bekend dat ze een schikking van bijna 300 miljoen hebben getroffen. Ook bleek dat de duurzame bank het onderzoek tegenwerkte én een klokkenluider de laan uit stuurde. Hopelijk nemen de reclamejongens volgende keer ook dit schikkingsdocument mee in hun pitch.

    De strijd tegen loonstijgingen

    The Intercept
     

    Eelke van Ark: Nu de lonen in de Verenigde Staten eindelijk beginnen te stijgen, raken aandeelhouders in paniek en zal de Federal Reserve Bank naar verwachting de komende weken maatregelen aankondigen om de aantrekkende economie juist weer te temperen. Onderzoeksjournalisten van The Intercept verdiepten zich in de manier waarop centrale banken met hun beleid bewust proberen om de kosten voor arbeid laag te houden. In een heldere analyse laten zij zien hoe en waarom de rentepercentages met succes werden gebruikt als wapen in hun strijd tegen loonstijgingen. Het resultaat: al decennialang blijven de reële lonen vlak, terwijl de winsten in de economie steeds meer naar de aandeelhouders vloeien.

    Hoe de Duitse auto-industrie andermaal reputatieschade opliep

    Der Spiegel

    Peter Hendriks: De auto-industrie heeft in Duitsland altijd een speciale status gehad. De internationale reputatie van Duitse wagens was altijd een bron van nationale trots. Merken als Mercedes, BMW en Audi zijn het toonbeelden van kwaliteit en weerspiegelen in zekere zin het zelfbeeld dat Duitsers koesteren. De reputatie van die autofabrikanten heeft de laatste jaren een enorme deuk opgelopen. Niet zozeer op het technologische, maar op het morele vlak. De sjoemelsoftware in de VW-diesel was een grote smet op het blazoen, maar er was meer: affaires over bordeelbezoek op kosten van het bedrijf, kartelzaken en onlangs waren er de tests waarbij makaken werden blootgesteld aan giftige uitlaatgassen van een Duitse dieselwagen. Der Spiegel gaat in op deze affaire en onderzoekt het morele failliet van de sector.

    Reconstructie: bonje in de boardroom bij ABN Amro

    Het Financieele Dagblad

    Dennis MijnheerHet Financieele Dagblad komt dit weekend met een uiterst interessant en vermakelijk opgeschreven longread van FD-journalisten Ivo Bökkerink en Pieter Couwenbergh. Het duo deed het afgelopen half jaar onderzoek naar de heibel in de top van ABN Amro – de bank waar de ene na de andere bestuurder voortijdig vertrok, onder wie Gerrit Zalm. In een longread zoomen ze in op Olga Zoutendijk, de president-commissaris die in 2014 werd aangesteld en afgelopen week onverwachts aankondigde dat ze opstapt. Zoutendijk wordt in het artikel omschreven als ‘bikkelhard’ en ‘hemelbestormer’ en blijkt de ABN-directie, die zij moet controleren, ongekend hard aan te pakken. ‘Ze kan haar minachting voor de raad van bestuur niet onderdrukken. Vooral Gerrit Zalm en de voor risico en strategie verantwoordelijke Wietze Reehoorn zijn het mikpunt. […] “Wat heb je nou echt bereikt?” bijt ze hem op een bepaald moment toe.’ De journalisten wisten voor hun verhaal door te dringen tot de top van ABN Amro, zodat ze een verbluffend beeld konden schetsen van de jarenlange machtsstrijd. Het is een knap staaltje onderzoeksjournalistiek.

    Hoe een soort internationale Rijdende Rechter de energietransitie tegenhoudt

    Milieudefensie

    Ties Joosten: In dit rapport van Milieudefensie en Both Ends staat een boel waar de gemiddelde linkse geitenwollensokkenactivist Heel Erg Boos van kan worden. Het gaat over de fossiele industrie, brievenbusfirma's, TTIP en multinationals die de derde wereld aanklagen. Alsof je een bingoavond van de Partij voor de Dieren bijwoont.

    Toch staat er in dit rapport een boel om je zorgen over te maken. Centraal staan investor-to-state dispute settlement (ISDS), een geschillencommissie die problemen oplost tussen overheden en multinationals. Zie het als een soort Rijdende Rechter, die een bindende uitspraak doet als een bedrijf zich door een land benadeeld voelt.

    Uit het rapport blijkt dat de fossiele industrie de weg naar de ISDS goed weet te vinden. Bovendien kiezen ze er dan voor om de aanklacht vanuit een Nederlandse dochter aan te spannen, omdat Nederland superaantrekkelijke handelsverdragen met andere landen blijkt te hebben. Zo wordt Nederland dus door bedrijven als BP en Exxonmobil ge(mis)bruikt om arme landen als de Filippijnen, Nigeria en Oeganda aan te klagen. Het leeuwendeel van de ISDS-zaken is klimaatgerelateerd. Zo vormt dit 'rechtbankje' dus een belangrijk obstakel bij de energietransitie. Bonuspunten voor de schrijvers van dit rapport trouwens. Het is namelijk allemaal behoorlijk leesbaar en goed uitgelegd.

    Klimaatverandering leidt tot 'houmous-crisis'

    New York Times

    Arne van der Wal: De extreme droogte in India is ver weg, maar raakt ons allemaal. Die heeft namelijk geleid tot een slechte oogst van kikkererwten in het land dat wereldwijd de grootste producent is. De gele erwten vormen het hoofdbestanddeel van het in populariteit snelstgroeiende broodbeleg ter wereld: houmous.

    De kikkererwtenspread is afkomstig uit het Midden-Oosten, en werd dankzij migranten en daarna vega-hipster een vertrouwd verschijnsel op het Europese broodje. Vooral de Britten worden hard getroffen door de slechte oogst in India: houmous staat vaker in een Britse ijskast dan klassiekers als marmite of jam. Kikkererwten zijn niet het enige gewas dat kampt met extreme weersomstandigheden die in verband worden gebracht door klimaatverandering, de ontkenning daarover in sommige kringen ten spijt. Dit artikel van New York Times noemt nog meer voorbeelden: van vanille in Madagaskar tot amandelen in Californië.

    Ander licht op corruptie

    De Groene Amsterdammer

    Gea Bruinsma: Afrika en corruptie zijn onlosmakelijk verbonden. Tenminste, dat is het beeld dat bestaat, zowel in het Westen als op het continent zelf. Omdat het onmogelijk is om over heel Afrika één uitspraak te doen, zoomt dit artikel in op de situatie in Malawi. De auteurs van het stuk, woonachtig in Malawi, geven hun visie op de corruptie.

    Kleinschalige corruptie is hier een bijeffect van armoede, en kan gezien worden als 'herverdeling van de rijkdom', stellen de journalisten. Wie een boete niet kan betalen, koopt liever een politieagent af, die op zijn beurt tijdens de lunchpauze zo geen honger hoeft te lijden. Een kritische kanttekening hierbij, die de auteurs niet verwoorden, is dat een arme boer niet dezelfde mogelijkheid heeft als iemand in uniform om zo iets extra’s te ‘verdienen’.

    Toch biedt het artikel een interessante kijk op twee grootschalige corruptiezaken in het kleine, zuidoostelijk gelegen land. Het gaat om Cashgate en Maizegate, waarbij bedragen van 250 miljoen en 35 miljoen dollar door politici zou zijn verduisterd. Veel geld, zeker voor een land waar een groot deel van de bevolking vaak zonder eten de deur uitgaat. De journalisten plaatsen erbij dat het ‘maar 3,5 procent van het jaarlijkse overheidsbudget’ betreft.

    Zowel in Malawi als bij ons wordt gretig bericht wordt over de twee ‘gates’, want ze passen volgens de auteurs bij ons beeld van het continent. Uit dit artikel blijkt dat niets is wat het lijkt.

    Ontwikkeling huizenprijzen in Nederland nogal gematigd

    The Economist

    Peter Hendriks: Mocht u denken dat er in Nederland krankzinnige ontwikkelingen gaande zijn op de woningmarkt, dan heeft u het fout. The Economist heeft een interactieve grafiek gemaakt waarin de ontwikkeling van woningprijzen in 27 landen onderling worden vergeleken. In landen als Zweden, Canada, Australië, Nieuw Zeeland, China en Hongkong hebben de werkelijk krankzinnige prijsontwikkelingen plaatsgevonden. Een huiveringwekkende grafiek.

    Onder het mom van liefdadigheid de fiscus tillen

    De Groene/Investico

    Jean Wanningen: Uit onderzoek van De Groene Amsterdammer en het onderzoeksjournalistieke platform Investico blijkt dat donateur Joop van den Ende via zijn Goede Doelen stichting vooral zijn eigen familieleden, vrienden en kennissen bevoordeelde ten koste van de fiscus.

    Bij zeker 65 procent van de 65 miljoen euro die Van den Ende tussen 2009 en 2016 weg schonk via zijn VanDenEnde Foundation was dat het geval. Met de schenkingen van de VandenEnde Foundation wordt onder meer de hypotheek afbetaald van het Amsterdamse Delamar Theater, dat eigendom is van één van VandenEndes commerciële bedrijven.

    De belastingdienst heeft wel getracht een einde te maken aan deze oneigenlijke toepassing van de ANBI-vrijstelling door VandenEnde, maar die slaagde er desondanks in om de aanscherping van de regels tegen te houden. ‘Dat hebben we tegengehouden,’ zegt directeur Ryclef Rienstra van de liefdadigheidsstichting.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Redactie

    Gevolgd door 132 leden

    Lees meer

    Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

    Volg Redactie
    Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de auteur Annuleren