Gamificatie

    Punten sparen is al zo oud als het bestaan van de hemel en de hel. En de simplificatie van ons leven tot een spel is wel zo prettig, meent Jacob Gelt Dekker

    Petrus, hemelse poortwachter is maar wat blij met zijn nijvere engeltjes, die zorgvuldig alle plusjes en minnetjes bijhouden van iedereen die naar binnen wil.
    "Neen, kerel, jij mag er niet in; had je maar wat meer witte plusjes moeten verzamelen. Ik lees hier al 20,000 rode minnetjes voor al die glazen bier die je gezopen hebt. En ik zie ook dat je een grote zwarte min heb, omdat  je op je tiende al aan je piemeltje zat te friemelen. Maar U, mevrouwtje, bent helemaal van goud met zoveel mooie punten. We hebben een speciale plek voor U op de voorste rij en St. Andreas geeft u alvast een stralenkransje met een extra diamantje, alstublieft."

    Punten tellen bij de hemelpoort
    Bij de poorten van het Islamitische Paradijs is het toch wel wat beter georganiseerd. Een speciale poort voor diegenen die, met een leven lang vasten tijdens Ramadan, een medaille gehaald hebben, dan nog één voor aalmoezen boven het verplichte minimum baksjisj en natuurlijk de goudenpoort met de rode bloedloper voor martelaren. De djinns houden zorgvuldig bij of de  Fatimas nu wel of niet hun hoofddoekjes hebben gedragen en of er geen haartjes onderuit piekten. Artsengel Gabriel zorgt ervoor dat alle wachtenden hun score kaartjes al opgeprikt hebben, of als doek om het voorhoofd hebben gewikkeld, dan stroomt het wat ten minste wat sneller door.

    Als Hollandse Calvinist, lijd ik aan engelenblindheid en vertrouw die vladdervleugelwezens ook eigenlijk niet, dus hou ikzelf de boekhouding maar bij. Bij KLM - het bedrijf dat mij nog het dichtst bij de hemelpoort brengt - kom ik wel aan ruim 10 miljoen punten en daarom hebben ze me nu gepromoveerd van een platina kaart naar één met een strikt geheime kleur. Die kleur mag ook niemand weten, zo exclusief is het. Ze hebben me beloofd, dat als ik nog eens 10 miljoen punten haal, ze een vliegtuig naar mij gaan vernoemen. En dat zit er echt dik in nu mijn Delta en Air France punten er ook allemaal worden bijgeteld.

    Mijn Fun-miles gaan niet zo goed omdat iedere keer wanneer ik bij Albert Hein kom, ik mijn kaartje vergeet mee te nemen. Ach, toch is het leven met veel punten wonderschoon.

    Punten geven is eigenlijk ook wel heel leuk. Bij American Idol heeft mijn favoriete kandidaat Scotty McCreery gewonnen en terecht. Ik heb nog wel even wat puntjes gegeven aan enkele bevallige kandidaatjes waarvan je denkt dat ze zo niet meer gemaakt worden, maar Scotty sloeg toch wel alles. Je moet je natuurlijk niet te veel laten leiden door opwellende emoties als je punten geeft, anders is het niet meer objectief. Kijk, je moet toch een beetje streng zijn, net als met alles in het leven. Het is uiteindelijk toch niet allemaal een spelletje, wel?

     

    Scotty scoorde punten bij Dekker

    Felipe Fernandez-Armesto, de Engelse wereldhistoricus beweerde in zijn boek Pathfinders (3 december 2008) dat na het uiteendrijven van de mensheid (divergentie) er vanaf circa 1500 een tijdperk van convergentie is aangebroken. Daardoor is onze samenleving er één van toenemende multiculturele en - etnische werkelijkheid, wat ook een toenemende gecompliceerdheid met zich meebrengt.

    Spellen die mensen spelen

    Het zou juist binnen die enorme gecompliceerdheid zijn, dat er een groeiende behoefte ontstaat aan vereenvoudiging, een micro wereld. Het spel van de sport is wel de meest voor de hand liggende vereenvoudiging, vooral omdat direct nut van wedstrijdsport zeer beperkt is, en sportspellen makkelijk zijn te overzien.

    Religie is een vanzelfsprekende tweede, en nu hebben we als derde, gamificatie, het vertalen van de samenleving in spellen. De gamificatie lijkt zover te gaan dat de werkelijkheid zich niet alleen vertaalt als spel, maar ook in alle doodsernst alleen maar een spel wordt. Menigmaal vallen er bloederige slachtoffers bij het voetbalspel en jaarlijks eisen de marathons hun doden.

    "Games people play" van Eric Berne was in 1964 al een daverend succes, maar het gaf slechts de analyse weer van de mechaniek van menselijke communicatie over en weer. Mensen volgen spelpatronen in hun dagelijks gedrag volgens Berne. Zo geeft hij een meesterlijke analyse van alcoholverslaafden, die het scenario volgen van Roodkapje, de goede, lieve, domme aangeefster, die door de verslaafde, alias grootmoeder-wolf, wordt opgevreten.

    Het beleven van het leven als een spel deed zich alleen nog voor binnen totalitaire religies, zoals christendom en Islam. Uit onze tijd kennen we vooral Iran en Afghanistan die, vanuit ons perspectief, in hun religieus spel, dogmatische ethiek tot in het absurde hebben doorgevoerd, Het moet ook zo geweest zijn in de Middeleeuwen van Europa met de Christenen.

    Knikkeren
    Commerciële marketing met een spelelement kwam maar langzaam op gang, eerst alleen maar met het sparen van zegeltjes bij Douwe Egberts voor een lullig theeservies, maar vanaf de jaren ’80 kwamen de Air Miles, waarvan nota bene KLM destijds een fanatieke tegenstander was (hetgeen vorig jaar weer tot uiting kwam). Maar spoedig was het hek van de dam en de rage niet meer te stoppen. Een groot deel van de wereld economie vertaalt zich nu in punten, die zorgvuldig worden geadministreerd voor belastingdiensten en worden opgespaard op bankrekeningen. Een secundaire economie van aanvankelijk minder dan 1 procent van het BNP ontwikkelde zich explosief tot, naar sommige schattingen, wel 5 procent van onze totale output.

    Iedere betaling geeft de koper nu punten op zijn credit kaart, het maakt niet meer uit wat gekocht wordt, geen enkele handeling is nog uitgesloten. Spoedig zal ook de begrafenisondernemer een extra hoeveelheid bonuspunten in het vooruitzicht stellen voor een Trimalchius maaltijd bij uw laatste tocht.

    Het aardige is dat middels het spel de samenleving vereenvoudigd, kleiner, wordt en daardoor het weer meer ruimte geeft aan nog meer convergatie. Er komt spoedig een tijd dat we, alle rassen, talen en culturen, nog alleen maar knikkeren, ieder in zijn eigen kleine hoekje, net als vroeger op het schoolplein.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jacob Gelt Dekker

    Ondernemer, filantroop, schrijver Jacob Gelt Dekker is een onuitputtelijke bron van verhalen en anekdotes en beschikt over ee...

    Volg Jacob Gelt Dekker
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren