Door de opstelling van De Jager en Schäuble worden de Grieken het economisch ravijn ingeduwd. Volgens Columnist Bas Jacobs is dat "doelbewust politiek cynisme".

    Het IMF heeft plannen voor een nieuwe schuldherstructurering van Griekenland aldus Der Spiegel. Schäuble zei daarop: “Deswegen ist das eine Diskussion, die wenig mit der Realität in den Mitgliedstaaten der Euro-Zone zu tun hat.”

    Ook Minister de Jager van Financiën zondag in Buitenhof 1 (zie bij 13:00min): "Zo ver zijn we dus niet, inderdaad. Waarom niet? Omdat wij, met alle respect, tot nu toe nog een grote worsteling hebben gezien in Griekenland bij het nemen van de maatregelen."

    De opmerking van De Jager getuigt niet van veel respect voor de gigantische bezuinigingen en lastenverzwaringen die de Grieken leveren, ook al wordt daarvan niet de volle honderd procent gerealiseerd. Zie onderstaande figuur wat Griekenland volgens de ramingen van het IMF aan budgettaire aanpassing doet in procenten van het bbp (Fiscal Monitor 2012, p.19):



    Maar zelfs bij deze inspanningen komt de schuld nauwelijks omlaag. Ook na de eerste schuldherstructurering gaat de bruto Griekse schuld naar verwachting op meer dan 180 procent van het bbp uitkomen in 2013 (IMF, 2012, Fiscal Monitor).

    Volgens schattingen van Eurostat krimpt het Griekse bruto binnenlands product in de periode 2008-2012 met zo’n 20 procent.

    Griekenland moet om concurrerend te worden, schat ik, de loonkosten nog zo’n 25 procent verlagen. Dat moet via interne devaluatie als Griekenland in de Euro blijft of via externe devaluatie als ze alsnog zou besluiten eruit te stappen. Gevolg: het nominale bbp zal dan in beide gevallen nog verder inzakken.

    De Jager en Schäuble hameren voortdurend op het saneren van de overheidsfinanciën en economische hervormingen. Maar ze begrijpen kennelijk niet dat Griekenland aanvankelijk in nog grotere budgettaire problemen komt als het de noodzakelijke hervormingen doorvoert om concurrerender te worden; de lonen moeten zakken en de economie zal verder krimpen. Harde budgettaire eisen op korte termijn zijn daarom strijdig met groeivooruitzichten in Griekenland op lange termijn. Nog afgezien van de sterke bestedingsuitval van bezuinigingen op korte termijn.

    Griekenland gaat nooit alle schulden terugbetalen
    Griekenland zit al in een grote depressie en die wordt voorlopig alleen maar groter. En dat terwijl bestaande schulden blijven staan. Het probleem is dus dat niet alleen de teller in de breuk schuld/bbp fors daalt door de bezuinigingen, maar ook de noemer omlaag knalt door de depressie. De Griekse schuld wordt daardoor nauwelijks houdbaarder.

    Eerdere IMF houdbaarheidsanalyses (zie bijvoorbeeld hier) gingen uit van volstrekt onrealistische groeiveronderstellingen en dat er geen ‘implementatieproblemen’ zouden optreden. Dat is jargon voor: geen beren op de weg. We zien allemaal dat het nog steeds niet werkt. Griekenland gaat nooit alle schulden terugbetalen.

    Inmiddels is circa 200 van de ruim 300 miljard, oftewel tweederde, van de Griekse staatsschulden in publieke handen (zie Reuters). Dat zijn de bilaterale leningen tussen diverse overheden en Griekenland, de opgekochte obligaties van de ECB en de leningen van het IMF. Daarop zal fors moeten worden afgeschreven. Hoeveel? Dat moet het IMF uitrekenen. Maar ik vermoed dat dat in de orde van grootte van de 50 procent kan liggen.

    Veel van onze politici weigeren toe te geven dat schuldherstructurering voor Griekenland onvermijdelijk is. Denk ook aan Rutte bij de verkiezingen. Veel politici hebben de kiezer een rad voor ogen gedraaid met het schuld-en-boeteverhaal; Nederland en Duitsland hebben het goed gedaan en de Grieken zijn uitvreters en moeten worden gestraft voor wandaden. Schuldkwijtschelding is daarom ‘absolut nicht im Frage’. Dat een Griekse overheid zoveel riskante leningen heeft kunnen krijgen van al die oenige kernlanden in de Eurozone, daar zwijgen die politici natuurlijk over. En veel kiezers hebben dit kennelijk nog niet goed in de gaten.

    De koppige opstelling van Nederland en Duitsland kost de Noord-Europese belastingbetaler uiteindelijk veel meer geld dan een schuldherstructurering nu. Nog los van de sociaal-economische ravage en het menselijke drama die nu in Griekenland worden aangericht. Door de opstelling van De Jager en Schäuble worden de Grieken het economisch ravijn ingeduwd. En als dat gebeurt, krijgen de Nederlandse en Duitse belastingbetalers geen 50 cent terug op iedere uitgeleende euro, maar helemaal niets.
     

    Te dom?
    De Jager en Schäuble zouden te dom kunnen zijn om dit te snappen. Maar daar geloof ik niets van. Het is doelbewust politiek cynisme. Zolang de kiezers blijven geloven in het schuld-en-boeteverhaal, zullen ze het De Jager en Schäuble uiteindelijk vergeven dat de Grieken niet terugbetalen. Het menselijk leed in Griekenland? Dat is hun eigen stomme schuld. Nederland en Duitsland zijn immers ‘goed’ en de Grieken zijn ‘fout’. De Jager en Schäuble weten dit, en ze voeden daarom het schuld-en-boeteverhaal zo goed als ze maar kunnen:

    Schäuble in Der Spiegel: “Man gibt einem Schuldner, bei dem man gerade seine Forderungen nicht bedient bekommt, nicht neues Geld.

    De Jager in Buitenhof: “In het begin had ik nog wel wat moeite met de opstelling van een aantal collega's in Europa, met name in Zuid-Europa. Want men ontkende eigenlijk de echte ontstaansgrond van deze crisis… De afspraken in Europa voor maximaal 60 procent schuld en 3 procent tekort stonden op papier en men ging ervan uit dat al die landen dat zouden doen en dat bleek niet het geval te zijn.”

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Bas Jacobs

    Gevolgd door 195 leden

    Hoogleraar economie en overheidsfinanciën aan de Erasmus School of Economics.

    Volg Bas Jacobs
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren
    Dit artikel zit in het dossier

    Griekenland in Europa

    Gevolgd door 283 leden

    Wat moeten wij - Europa, Nederland - toch met Griekenland? Die vraag komt terug met de regelmaat der seizoenen. Dezelfde vrag...

    Volg dossier