Over de herinrichting van het Mandelapark, die 24 miljoen euro kostte in plaats van de beraamde 16 miljoen euro, zijn meldingen gedaan, die niet zijn opgepakt door Bureau Integriteit.
© ANP Koen van Weel

Gemeente Amsterdam wil maar niet de onderste steen boven krijgen

    Deze week behandelt de Amsterdamse gemeenteraad een rapport naar de rechtmatigheid van inkopen en aanbestedingen van stadsdeel Zuidoost. Dat rapport is het sluitstuk van acht jaar steggelen, maar veel duidelijkheid biedt het niet. Bij 90 procent van de onderzochte inkoopdossiers ontbreken documenten. Doorpakken of verder onderzoeken wil de gemeente niet.

    Dit dossier, dat ook al een tijd de interesse heeft van Follow the Money, kent een lange geschiedenis. In de periode 2011-2015 krijgt Bureau Integriteit van de gemeente Amsterdam verschillende meldingen van de inkoopafdeling binnen over stadsdeel Zuidoost. Zo wordt bijvoorbeeld vanaf 2011 een deel van het Mandelapark door een aannemer als opslag gebruikt, zonder dat het stadsdeel daar geld voor vangt. Een opdracht van 105.000 euro voor bestratingswerk waarvoor maar één bedrijf om een offerte wordt gevraagd, dat vervolgens opvallend veel andere opdrachten krijgt? Of de herinrichting van het Mandelapark, die 24 miljoen euro kostte in plaats van de beraamde 16 miljoen euro? Het is een greep uit de voorbeelden waarvan meldingen zijn gedaan en die niet zijn opgepakt door Bureau Integriteit. 

    Vooropgesteld, op zichzelf zijn deze meldingen nog geen hard bewijs van misstanden. Maar ze zijn op z’n minst de moeite waard om te onderzoeken. Alleen gebeurt dat niet. Ook niet na herhaaldelijke verzoeken aan de stadsdeelsecretaris, die alleen recente meldingen wil onderzoeken. Alleen de casus van het Mandelapark is deels onder de loep genomen. 

    Lang duwen en trekken

    Na lang duwen, trekken en eindeloos schriftelijke raadsvragen door stadsdeelraadslid Iwan Leeuwin (Fractie Iwan Leeuwin) en gemeenteraadslid Erik Flentge (SP) lijkt er begin 2017 dan eindelijk een intern onderzoek te komen. Maar in juni 2017 laat Bureau Integriteit weten geen enkel onderzoek te zullen doen omdat het geen aanknopingspunten ziet. Leeuwin en Flentge laten echter niet los en blijven vragen indienen. In mei 2018 komt er dan toch een aanbestedingsdocument voor een extern onderzoek, dat Deloitte uiteindelijk in de maand mei uitvoert.

    Opmerkelijk genoeg staat in die aanbestedingsopdracht dat het onderzoek zich richt op de periode 2014-2018, terwijl de hele kwestie juist is aangezwengeld door meldingen die zelfs teruggaan tot zaken uit 2008. Waarom wordt de periode tot aan 2014 niet onderzocht? En waarom zit er geen integriteitsonderzoek aan vast? 

    Weer sturen Leeuwin en Flentge e-mails, om druk uit te oefenen voor een langere onderzoeksperiode te kiezen. Dat lijkt te lukken. Of toch niet? 

    De Amsterdamse gemeenteraad behandelt deze week het rapport van Deloitte over de rechtmatigheid van aanbestedingen en inkopen van stadsdeel Zuidoost. Hoewel de onderzoeksperiode officieel de periode 2007-2017 beslaat, staat op pagina 4 te lezen: ‘In onze opdracht is de onderzoeksperiode 2014 tot en met 2017 vermeld. Gedurende ons onderzoek is op uw verzoek de onderzoeksperiode uitgebreid van 2007 tot en met 2017 . Door het hanteren van de archiveringsperiode van zeven jaar en de overgang naar een nieuwe financiële administratie in 2012 hebben wij geen selecties kunnen maken van de aanbestedingen over de periode 2007 tot en met 2012. Over deze periode hebben wij dus geen dossiercontrole uitgevoerd.’ 

    Kortom, nadat de gemeente lang heeft verhinderd dat er überhaupt een onderzoek zou komen, is het ook nog eens onmogelijk om nog onderzoek te doen naar de periode waar het allemaal mee is begonnen. 

    Geen volledige reconstructie

    Uit de dossiers die wél werden onderzocht, rijst evenmin een geruststellend beeld. ‘Bij ruim 90 procent van de onderzochte inkoopdossiers ontbreken documenten. Hierdoor kan geen volledige reconstructie van deze inkopen plaatsvinden. Hierdoor kan onder meer geen oordeel over het naleven van de voorschriften van uw inkoop- en aanbestedingsbeleid, het hanteren van centrale raamovereenkomsten en de relatie tussen offerteverzoek, offerte en opdracht worden gegeven.’ (pagina 2) Maar met het verbeteren van beheersmaatregelen en de huidige indeling van de organisatie moet dat in de toekomst niet meer voorkomen, zo concludeert Deloitte. 

    Het lijkt erop dat de gemeente Amsterdam nauwelijks interesse heeft in wat er de afgelopen jaren eventueel fout is gegaan. Eerst wil ze het zelf niet onderzoeken, later kan Deloitte slechts een deel onderzoeken. Het huidige rapport gaat vooral over de bedrijfsvoering, niet over de casussen en niet over integriteit. Zijn opdrachten ten onrechte gegund? Zijn hier mensen rijk van geworden? 

    Hopelijk kan de Amsterdamse gemeenteraad hier gezamenlijk meer druk op zetten. Het zijn vragen waarop ook Follow the Money graag het antwoord op wil horen. 

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Nikki Sterkenburg

    Gevolgd door 288 leden

    Werkt aan PhD over radicaal- en extreemrechts in Nederland. Kan het journalistieke speurwerk niet laten.

    Volg Nikki Sterkenburg
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren