Groeiambities van too big to fail-instellingen zijn onaanvaardbaar

Column
194

    We moeten als samenleving de groeiambities van banken en ook verzekeraars tegengaan zolang burgers de ultieme risicodragers zijn.

    Het is dus weer zover. Om de wettelijke beperking op bonussen te omzeilen, hebben bankiers en verzekeraars zichzelf meer salaris toegekend. Omdat ze anders niet kunnen concurreren met hun buitenlandse evenknieën, zeggen de bankiers als ING-ceo Ralph Hamers die er 28 procent bij kreeg. En omdat ze er verantwoordelijkheden bij hebben gekregen, zegt een verzekeraar als Nationale Nederlanden waarvan topman Lard Friese een verhoging van zijn vaste loon van 39 procent incasseerde. Ook bij staatsbank ABN Amro en Aegon gingen de vaste beloningen omhoog. De verontwaardigde reacties van met name politici logen er afgelopen vrijdag niet om. ‘Schaamteloos’, ‘sprinkhanengedrag’ en termen van gelijke strekking waren niet van de lucht. Ikzelf deed in het programma Pauw ook een aardige duit in het zakje.

    Clear and present danger

    VNO-NCW-voorzitter Hans de Boer effende vorige maand al het pad voor de begerige bankiers en verzekeraars door in het Haagse perscentrum Nieuwspoort een lans te breken voor de financiële sector die volgens hem moet weer als ‘topsector’ moet worden beschouwd. En behandeld. Amsterdam heeft als financieel centrum een roemrijke geschiedenis, we moeten weer mee gaan tellen, zo luidde ongeveer het pleidooi van De Boer. En zo denken de heren en dames in de bestuurskamers en de raden van commissarissen van de banken en verzekeraars er ook over. En dat is waar de maatschappelijke discussie over zou moeten gaan. Vergeet even de morele verontwaardiging over het gegraai. De wezenlijke vraag is of het wenselijk is dat instituten als ING en ABN Amro toptalent aan willen trekken/behouden om te kunnen concurreren. Ik ben stellig van mening dat we dit niet moeten willen. De hernieuwde verschroeiende internationale ambities van deze instellingen vormen een clear and present danger voor onze samenleving.

    Geen echte bedrijven

    Banken en verzekeraars zijn immers geen echte bedrijven. Ze voldoen niet aan het belangrijkste criterium van een echt bedrijf: het ondernemersrisico zelf dragen. Instellingen als ING en ABN Amro vormen vanwege hun omvang nog steeds een “systeemrisico” en mogen om die reden niet failliet gaan. Too big to fail heet dat. De staat en daarmee de belastingbetaler springt bij als het misgaat. Dat gevaar is niet door strengere regelgeving uit Basel weggnomen. Banken die too big to fail waren, zijn dat nog steeds. De discussie over wat aanvaardbare risico’s zijn voor systeembanken is gepolitiseerd en onnodig ingewikkeld gemaakt. De essentie is echter dat wij als samenleving nog steeds de werkelijke risico’s voor de ambities van deze instellingen dragen, de upside is voor de aandeelhouders en de managers bij de banken en verzekeraars.
    Banken als ING en ABN Amro zijn pseudo-ondernemingen die worden geleid door pseudo-ondernemers
    De banken ING, ABN Amro, Rabobank, en ook verzekeraars Nationale Nederlanden, en Aegon voldoen daarmee niet aan het wezenskenmerk van een echte onderneming. Het zijn pseudo-ondernemingen die worden geleid door pseudo-ondernemers, ofwel semiambtenaren, die van zichzelf het onwankelbare zelfbeeld hebben van de succesvolle managers. Ze menen dus ook dat ze zich qua salaris moeten kunnen meten met hun collega’s bij andere instellingen van vergelijkbare omvang. Status en geld is wat deze mensen drijft. Dat is misschien primitief, maar begrijpelijk. De jacht op geld en roem is tot op zekere hoogte ook aanvaardbaar zolang er prestaties tegenover staan en de risico’s die daarbij horen ook voor de betrokken spelers zijn. Dat tweede is in het corporate bedrijfsleven al nauwelijks het geval en al helemaal niet bij systeembanken. We zijn stapelgek als we instellingen die nu al too big to fail zijn, toestaan om nog groter te mogen worden. We moeten als samenleving de groeiambities van banken en ook verzekeraars tegengaan zolang burgers de ultieme risicodragers zijn.
    Over de auteur

    Eric Smit

    Gevolgd door 344 leden

    Smit (Nijmegen, 1967) is hoofdredacteur en samen met Arne van der Wal ook de oprichter van Follow the Money. Hij is als voorm...

    Lees meer

    Volg deze auteur

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid