Divided & ruled

1 Connectie

Onderwerpen

Cameron
0 Bijdragen

Het veto van Groot-Brittannië bij de EU-top kan grote gevolgen hebben voor zowel de economie als de staat zelf.

Door de eeuwen heen stond in het Britse buitenlands beleid een doel centraal: ervoor zorgen dat Europa geen verenigd front kan vormen.  Een blik op de talloze oorlogen in Europa sinds alleen al 1700, meer specifiek de Britse rol in die oorlogen, maakt dat duidelijk.

 

De Britten spanden samen met Oostenrijk en het Pruisische rijk om tegen Frankrijk en Spanje te vechten. Vervolgens vochten ze samen met de Fransen tegen de Spanjaarden, met de Oostenrijkers en de Russen tegen de Fransen en de Spanjaarden en dan weer met de Pruisen tegen de Fransen en de Russen. Later vormden ze een alliantie met de Fransen om tegen de Duitsers en de Russen te strijden, iets later weer met de Russen tegen de Duitsers et cetera. De Britten mengden zich zelfs in binnenlandse aangelegenheden, bijvoorbeeld toen ze met de koninkrijksgezinde Fransen vochten tegen de Fransen die een republiek wilden. 

 
De lijst van voorbeelden is lang. Wat daarin opvalt is dat Groot-Brittannië door de eeuwen heen allianties heeft gevormd met (grote) continentale Europese landen om te strijden tegen andere (grote) continentaal Europese landen. Daarbij wisselde Groot-Brittannië regelmatig van partners en streed het land dus telkens tegen de recente bondgenoten.
 
 
Divide and rule
Met dit verdeel-en-heers beleid was Groot-Brittannië al die tijd in staat Europa met zichzelf bezig te laten houden en dus ervoor te zorgen dat Europa nooit in staat zou zijn gezamenlijk, snel en krachtig op te treden. Daardoor kon Groot-Brittannië rustig slapen.
 
In het recente, vreedzame tijdperk, is die strategie van het Britse buitenlandse beleid niet verlaten. Alleen de tactiek veranderde. Het Britse lidmaatschap van de Europese Unie illustreert dit.
 
Alleen als lid kon Londen ervoor zorgen dat Europa geen al te sterke eenheid wordt. Dat is de reden waarom bijvoorbeeld ook de Britse Conservatieven van minister-president David Cameron een verdere uitbreiding van de EU van harte steunen. Zij weten dat hoe meer leden de EU heeft, hoe lastiger het wordt voor de EU gezamenlijk, snel en krachtig op te treden, want de belangen zijn niet hetzelfde en veel moeilijker te verenigen naarmate er meer leden zijn.
 
Dat Groot-Brittannië nooit uit overtuiging lid is geweest van de EU, blijkt wel uit het feit dat dat land op allerlei gebieden niet mee doet. De euro is wellicht het bekendste maar niet het enige voorbeeld. Vrij verkeer van mensen, het zogeheten Schengen-verdrag, gezamenlijk sociaal, juridisch en immigratie beleid, weigeren van Londen om de eurozone financieel te helpen de problemen op te lossen, chantage zoals toen Groot-Brittannië minder geld wilde afdragen aan de EU, politiesamenwerking… het zijn allemaal voorbeelden van zaken waar Groot-Brittannië niet aan mee doet.
 
Lange tijd bleef dit zonder gevolgen. De rest van Europa was immers ook verdeeld. Tot december dit jaar. Voor het eerst in een lange tijd, zo niet ooit, slaagde de rest van Europa erin een gezamenlijk front te vormen, met als automatisch gevolg dat Groot-Brittannië geïsoleerd is komen te staan. Een heldere waarschuwing was er enkele weken geleden, toen de Poolse minister van buitenlandse zaken zei minder angst te hebben voor Duitse macht dan Duitse afzijdigheid (zie hier de video). Het Britse Foreign Office heeft de implicaties ervan zwaar onderschat.
 
Stijgende rente & gemor in Schotland
De uitkomst van de EU-top op 8 en 9 december zal op termijn grote gevolgen hebben. Omdat de eurozone een van de grootste marken van de wereld is, is elke stap die de eurozone in de richting van meer integratie zet per definitie gunstig voor de rest van de wereld.
 
De gevolgen voor Groot-Brittannië kunnen zeer verregaand zijn. Door de eurocrisis en de vlucht uit de euro, werd het pond sterker en daalden de langetermijnrentes, ondanks de torenhoge inflatie. 
 
Nu de eurozone begonnen is de crisis op te lossen, kan het pond wel eens behoorlijk in waarde dalen en de Britse langetermijnrentes stijgen. Een zwakkere pond kan de al torenhoge inflatie verder opstuwen. Een hogere rente en stijgende inflatie op hun beurt leggen de economie lam, waardoor een lange periode van zeer lage groei zo niet recessie zo goed als gegarandeerd is.
 
Ook op politiek gebied zijn de gevolgen al zichtbaar. De SNP, de partij die Schotse onafhankelijkheid nastreeft, heeft hard uitgehaald naar Cameron. De SNP beschuldigt hem ervan het ´hypothetische gevaar voor de banken voor te hebben laten gaan op Britse belangen´. 
 
SNP strijdt niet alleen voor een onafhankelijk Schotland maar wil ook de euro invoeren. De partij verwacht dat door de afspraken van 8 en 9 december, de eurozone begonnen is met het oplossen van de eurocrisis en dat de Britse economie verder zal verzwakken als gevolg van de Britse nederlaag op die top. Als dat inderdaad gebeurt, dan kan het Schotse nationalisme verder aangewakkerd worden. Het zou niet voor het eerst zijn dat een lange periode van economische misère in een land zeer vruchtbare grond blijkt te zijn voor verdere politieke problemen.
 
Het zal zeer interessant zijn te volgen wat de reactie van Londen zal zijn de komende tijd en jaren. Zal de spectaculaire nederlaag leiden tot iets dat nog nooit is gebeurd, namelijk een grondige herziening van het Britse buitenlandse beleid wat Europa betreft en de Britse positie in Europa? Hoe dan ook, de relatie Groot-Brittannie-Europa zal ingrijpend anders worden
dan voorheen.
 
 

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Edin Mujagic

Gevolgd door 931 leden

Een onafhankelijke macro-econoom, spreker en publicist. Zijn nieuwste boek gaat over de Nederlandse monetaire geschiedenis.