Het eenzame gevecht van een klokkenluider tegen HSBC [interview]

De Britse klokkenluider Nicholas Wilson probeert al 12 jaar een megafraude van de Britse bank HSBC onder de aandacht te krijgen bij Britse toezichthouders. Vooralsnog heeft het hem enkel een uitkering en een boze vriendin opgeleverd. Follow The Money interviewde de klokkenluider tijdens zijn bezoek aan Nederland. 'Klokkenluiden is een hel. Ik raad het niemand aan zodra het om financiële misdaden gaat.'

‘Ik sta buiten het station te wachten en heb een strohoed op.’ Het tekstbericht leidt naar een man die op een bankje bij Eindhoven Centraal een halfzware Van Nelle zit te draaien. Hij lijkt op een verdwaalde toerist met de bovenste knopen van zijn vaalgele overhemd open, leren sandalen en inderdaad een opvallende strohoed . ‘Komt uit Colombia, heel knap gemaakt, toch?’ zegt de Engels sprekende man die voor een privébezoek in Nederland is. De avontuurlijk ogende toerist draagt de naam Nicholas Wilson en hij heeft een bijzonder pad in de financiële industrie afgelegd. Als klokkenluider die het opneemt tegen HSBC, naar balanstotaal gemeten de op twee na grootste bank ter wereld. De Britse bank heeft volgens Wilson jarenlang op een illegale wijze kosten in rekening gebracht bij particulieren die schulden hadden op hypotheken, persoonlijke leningen, shopping cards en creditcards. De fraude zou betrekking hebben op honderdduizenden klanten die voor zo’n 1 miljard gedupeerd zijn.

Parlementaire guerilla-actie

De afgelopen jaren probeert Wilson (58, Hastings) aandacht te krijgen voor de fraude die hij vergeefs aankaartte bij zijn baas, verschillende toezichthouders en HSBC-bestuursvoorzitter Douglas Flint. Het is vooralsnog tevergeefs, maar 12 jaar na dato gaat Wilson nog steeds de barricades op. Zo trok hij begin maart weer aan de bel bij een hoorzitting van de Public Accounts Committee in het Britse parlement. HSBC-bestuursvoorzitter Flint kreeg daar kritische vragen over zijn rol in het SwissLeaks-dossier waarin een Zwitserse HSBC-vestiging een bonte verzameling cliënten hielp bij het faciliteren van belastingontduiking. Wilson brak in op de hoorzitting door vanaf de publieke tribune ongevraagd tekst en uitleg te geven over de fraudezaak waar hij tijdens zijn werk op stuitte. ‘Ik werd uit de zaal verwijderd, terwijl mijn zaak in de doofpot verdwijnt,’ zegt Wilson verbitterd, terwijl hij weer een dun shagje draait. Het is dus 12 jaar geleden dat Wilson dubieuze praktijken van HSBC aankaartte bij zijn voormalig werkgever Weightmans. De Brit werkte bij dit juridisch kantoor als hoofd van de afdeling debt recovery. In opdracht van HFC, de HSBC-dochter gericht op het verstrekken van consumentenkredieten, moest hij civielrechtelijk zorgen dat mensen met achterstanden op hypotheken, persoonlijke leningen, shopping cards en creditcards gingen terugbetalen.

‘Ik werd uit de zaal verwijderd, terwijl mijn zaak in de doofpot verdwijnt’

‘Voor de invorderingsprocedure werden er 16,4 procent aan recovery kosten in rekening gebracht,’ zegt Wilson. ‘Mensen met een schuld van 10 duizend pond kregen daar 1640 pond aan kosten bovenop én dan kwamen er nog alle rechtbankkosten bij. Maar het is helemaal niet toegestaan om de kosten van de invorderingsprocedure vooraf al op te tellen bij de uitstaande schuld.’

Klokkenluider ontslaan

Hij maakte dit kenbaar bij zijn leidinggevende van Weightman. ‘Hij noemde me ‘Mr. Ethical’ en zei dat ik gewoon moest doorgaan met het in rekening brengen van de invorderingskosten.’ Wilson trok in 2006 vervolgens aan de bel bij de toezichthouder Solicitors Regulation Authority (SRA). ‘Ik kwam daarmee te boek te staan als klokkenluider en bij Weightman lieten ze me direct vallen. Maar ik wist dat ik kon terugvallen op de Public Interest Disclosure Act (de klokkenluidersregeling in de UK, red.) maar ik kreeg toch ontslag.’ Het leidde tot een arbeidsconflict dat resulteerde in een mediationtraject. ‘Ik ben toen akkoord gegaan met een schikking van 100 duizend pond en heb een vaststellingsovereenkomst getekend. Daar heb ik me een paar jaar aan gehouden, maar toen kwam ik erachter dat ze nog steeds illegaal kosten in rekening brachten. Dat is uiteindelijk pas in 2010 gestopt toen de Office of Fair Trading besloot dat HFC moest stoppen met het in rekening brengen van de kosten,’ zegt Wilson die verwijst naar de bewuste brief.   Wilson transformeerde daarna van klokkenluider met een spreekverbod tot financieel activist die vooralsnog vergeefs de Britse financiële toezichthouder Financial Conduct Authority (FCA) ertoe probeerde te bewegen om een onderzoek in te stellen. ‘De toezichthouder stuurde me een bericht – in exact dezelfde bewoordingen als HSBC - dat de invorderingskosten volgens het contract gewoon toegestaan waren. Maar de FCA copy-paste letterlijk het antwoord van HSBC,’ zegt Wilson verontwaardigd en wijst op een parlementaire hoorzitting in februari waar de directeur van de FCA het knip-plak antwoord toegeeft.

 

Hoe kijkt u terug op uw actie om aan de bel te trekken?

‘Klokkenluiden is een hel. Ik raad het niemand aan zodra het om financiële misdaden gaat, want dan ben jij de enige persoon die beschadigd raakt. Het is anders als je in een ziekenhuis werkt en het is een kwestie van leven en dood. Tuurlijk moet je dan aan de bel trekken. Maar iedereen in de financiële sector raad ik aan om een andere baan te nemen en door te gaan. Een klokkenluider komt niet meer aan het werk in de financiële wereld, want geen enkele werkgever of collega zal je nog vertrouwen.'

Hoe is het u verlopen?

'Ik zit nog steeds in de bijstand en zonder financiële hulp van mijn Twitter-volgers was ik mij huis kwijtgeraakt. Het is nog steeds stressvol en ik kan me moeilijk concentreren. Mijn Nederlandse vriendin wil er ook niets meer over horen, want ze vindt dat ik geobsedeerd ben geraakt.'

Is dat zo?

'Dat is misschien zo, ja, maar ik hoop dat deze zaak gaat rollen en dat ik via een group action (een groeps-claim procedure, red) weer aan het werk kan. Nu ben ik vooral bezig om er aandacht aan te besteden op Twitter. Ik heb nog een klacht lopen tegen de FCA omdat ze geen actie ondernemen. En ik heb aan crowdfunding gedaan om juridische stappen te ondernemen tegen Douglas Flint (de huidige bestuursvoorzitter, red), want hij was 15 jaar financieel directeur en daarmee eindverantwoordelijke bij HFC. Misschien kan ik uiteindelijk een boek schrijven en meer lezingen geven.’

'Klokkenluiden is een hel. Ik raad het niemand aan zodra het om financiële misdaden gaat'

Een vraag zal zijn: u hebt als hoofd van de afdeling jarenlang meegewerkt aan de fraude en daarna pas gerapporteerd.

‘Ik heb het contract bij HFC binnengehaald, werd hoofd van de afdeling, maar heb er vanaf dag één over de invulling geklaagd en geweigerd om mensen failliet te laten verklaren door de extra kosten. Uiteindelijk heb ik het aangekaart bij mijn baas, met alle gevolgen van dien.’

Wat zou er volgens u moeten veranderen om klokkenluiders bij financiële fraude wél te motiveren?

‘Er zou een onafhankelijk klokkenluidersregister moet komen. Bij deze níet aan de overheid gelieerde instelling geef je als bankmedewerker een verklaring wat er volgens jou fout gaat. En daarna trek je de verklaring door naar jouw baas. Als je dan op enige wijze gestraft wordt voor jouw verklaring dan is er een officieel record dat jij aan de bel hebt getrokken. Maar ik weet niet of dit veel zal uitmaken. Als je veel geld verdient in The City, en dat doen ze, dan gaan bankiers niet snel de klokkenluider uithangen, want dan raken ze hun bonussen en salaris kwijt. Ik zie het alleen gebeuren als ze al een carrièremove willen maken buíten de financiële sector.’

HSBC is de twee na grootste bank ter wereld, u strijdt tegen een machtige tegenstander.

‘HSBC is een vampire squid, want hun tentakels reiken tot in de overheid, publieke omroep en bij de Bank of England. HSBC dreigde eerder dit jaar de UK te verlaten vanwege verhoging van de bankheffing. Die was volgens hen oneerlijk, omdat HSBC die ook moet betalen over al hun overzeese activiteiten. Daar is volgens mij niks oneerlijks aan, dat is het principe van een heffing, maar George Osborne [de Britse minister van Financiën, red] heeft nu de wet gewijzigd zodat de heffing enkel betrekking heeft op de UK. De onderhandelingsmacht van HSBC is enorm, zij dicteren de wet. Dat komt ook doordat ze heel goede banden hebben met politici. De vicevoorzitter van HSBC, Sir Simon Robertson, sponsorde voor honderdduizenden ponden aan de Tories en Osborne kreeg een donatie van 100 duizend pond. HSBC zorgt min of meer voor de funding van de regering, dat kan niet in een democratie.’  

IMG_20150715_163819-1 Nicholas Wilson

Loopt u ook tegen lieden aan die uit revolving doors tevoorschijn komen?

‘Het is onvoorstelbaar. Stephen Green was verantwoordelijk ceo toen HSBC geld witwaste voor Mexicaanse drugskartels en Hezbollah en werd vervolgens minister van Handel. Rona Fearhead was voorzitter van een audit en risk commissie bij HSBC in de periode dat er Mexicaanse drugsgelden werden witgewassen. HSBC kreeg daarvoor in 2013 een boete van 1,9 miljard opgelegd. Het is dan toch ongelofelijk dat zíj vorig jaar plotseling werd aangesteld als hoofd van de BBC. Ik vind het niet zo raar dat de BBC News geen aandacht besteedde aan de 28 miljoen pond boete die ze moesten betalen in Zwitserland. [Dit vanwege SwissLeaks. Fairhead moest eerder dit jaar verschijnen voor de parlementaire enquêtecommissie vanwege Swiss Leaks – ze kreeg het carrièreadvies om af te treden als voorzitter van de overkoepelende BBC Trust, daarvoor was ze ceo van Financial Times Group en tegelijkertijd commissaris bij HSBC, red.] De fraudezaak die ik heb aangekaart kreeg enkel aandacht in media zoals de Sunday Mirror en Private Eye, de mainstream media bleven ervan weg.’

De invloed van HSBC vormde ook de reden dat Peter Oborne, commentator bij The Telegraph opstapte. Terecht?

‘Hij noemde het “a fraud to the British public”. Het is volkomen terecht dat hij opstapte. De eigenaren van The Telegraph hadden voor honderden miljoenen aan leningen bij HSBC.’

Tijdens de SwissLeaks hoorzittingen werden de bankschandalen van HSBC nog eens opgesomd variërend van Libor tot wisselkoersmanipulatie tot witwassen van druggelden tot SwissLeaks. Hoe kan dat?

‘Het zit in de cultuur daar. Ze zijn bij ieder bankschandaal betrokken, maar niemand in de top die enige verantwoordelijkheid neemt.’

Wat zou volgens u tot een cultuurverandering kunnen leiden?

‘Het opleggen van celstraffen, want geld betekent niks voor deze mensen. Ze krijgen hun bonussen hoe dan ook, of ze nu boete moeten betalen of niet. Alleen als ze hun vrijheid kunnen kwijtraken dan zal er een cultuurverandering komen. Anders niet. Er is alleen weinig animo om bankiers naar de cel te sturen. Daarnaast vind ik dat er een wet komen dat mensen voor een periode van 10 jaar niet kunnen overstappen van toezichthouder naar bank of omgekeerd. Er worden nu allemaal deals gemaakt tussen oud-collega’s. Het is denk ik goed als er een periode van 10 jaar wordt aangehouden zodat contacten verbroken worden.’

U ziet geen heilzame werking in boetes?

‘De boetes stellen niets voor, zeker niet in vergelijking tot de Verenigde Staten. HSBC moest in Zwitserland 28 miljoen pond boete betalen vanwege witwassen. Dat is minder dan hun dagwinst. Ze zien dat als onkosten, net zoals bezorgdiensten in de UK hun parkeerboetes incalculeren.’

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Dennis Mijnheer

Gevolgd door 1373 leden

Ontspoorde bedrijfskundige die alles wil weten van mannen en vrouwen met witte boorden. Tags: fraude, witwassen, omkoping.

Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren