Het einde van het kapitalisme volgens de Rabobank

    Volgens Rabodirecteur Han Dieperink betekenen indextrackers het einde van het kapitalisme. ‘Lariekoek’, stellen critici.

    Afgelopen maandag werden er tijdens een paneldiscussie van het Fondsevent in Utrecht, bijzondere economische inzichten gedebiteerd. Han Dieperink, chief investment officer van Rabo Private Banking, stelde dat het toenemende belang van indextrackers het einde van het kapitalistische systeem zou betekenen. Zo schrijft de webiste Fondsnieuws, dat onderdeel uitmaakt van de FD Mediagroep waar ook Het Financieele Dagblad deel vanuit maakt. Waar Lenin, Stalin en vele van hun communistische kameraden faalden bij de omverwerping van het kapitalistische systeem, zouden nu indextrackers het grote gevaar vormen. Althans, volgens de bankier Dieperink. Indextrackers, wat zijn dat voor dingen dat ze deze belangrijke beleggingsexpert zo’n enorme angst aanjagen? 

     
    Trackers
    Het verhaal achter indextrackers is voor de avontuurlijk belegger extreem saai te noemen. Een indextracker is een mandje aandelen dat precies evenredig aan een bepaalde beursindex is gevuld. Het volgt die bepaalde index dus exact, vandaar het woord ‘tracker’. Indextrackers hebben als typisch kenmerk dat ze relatief zeer lage kosten hebben. Er hoeven immers geen duurbetaalde fondsmanagers voor aangenomen te worden die het in het beleggingsfonds verzamelde vermogen naar hun bijzondere inzichten actief beleggen. En er worden bij veel lagere transactiekosten gemaakt. Bij indextrackers gaat het helemaal vanzelf, vrijwel zonder tussenkomst van enig menselijk handelen. Dat levert voor de belegger op de lange termijn veel voordelen op, zo wijzen onderzoeken uit. 
    Het grote verschil zit hem in de hoge ‘kosten’ van actief beheerde fondsen van banken en verzekeraars, waarbij het woord ‘kosten’ beter als winstinhoudingen gelezen kan worden. Die achterliggende feiten hebben er voor gezorgd dat indextrackers en indexfondsen de laatste tijd sterk in populariteit zijn gestegen. Dit ten koste van de actief beheerde beleggingsfondsen zoals die met name door banken en verzekeraars worden aangeboden.
     
    Masters of the universe
    Daar nu zit het probleem volgens enkele critici die actief zijn in de indexfondsen. Hendrik Meesman van Meesman Index Investments is er een van. De redenatie van Dieperink komt erop neer dat door het toenemende belang van indextrackers een slechte ontwikkeling zou zijn voor ‘goede bedrijven’. Trackers werken immers op basis van kapitaalgewogen indices. Het geld van een indextracker wordt dus uitgesmeerd over alle in die index aanwezige fondsen. Dit ten nadele van de ‘goede bedrijven’ die daardoor minder zouden ontvangen. 
    Meesman, die overigens niet voor het Fondsevent in Utrecht was uitgenodigd, vindt de bewering van Dieperink een ‘onzinnig verhaal’. 
    Meesman: ‘Hij zegt dat er iets niet goed gaat in de financiële wereld door de opkomst van de trackers en daardoor loopt het heel kapitalistische systeem gevaar. Om te beginnen omvat het kapitalistische systeem meer dan alleen financiële markten en grote financiële concerns. Het is de typische denktrant van de zogenaamde masters of the universe uit de financiële wereld, alles draait om hen. Maar als je over het kapitalisme praat, praat je mijns inziens vooral over het vrije ondernemerschap en vrije markten. De financiële markten zijn er daar één van. Hoe goed die functioneren, hebben we de laatste jaren mogen aanschouwen. Maar het is ook nog eens zo dat Dieperink een denkfout maakt. Geld dat indextrackers in aandelen investeren, zijn aandelen die op de secundaire markt worden verhandeld. Dat geld komt sowieso de bedrijven in de index niet direct ten goede. Ik wijs er ook op dat trackers in de als nogal kapitalistisch bekend staande Verenigde Staten al 35 jaar bestaan en daar ook nog eens veel populairder zijn dan hier in Nederland. En de populariteit van die trackers aldaar zijn er niet de oorzaak van dat het kapitalistische systeem onder druk is komen te staan’. Bankier Dieperink zal zich ongetwijfeld beseffen waar die druk wel vandaan is gekomen, wil Meesman maar zeggen. 
     
    Negatief daglicht
    ‘De feiten spreken voor zich,’ zegt Meesman, ‘Meer dan 80 procent van de actief beheerde beleggingsfondsen is niet in staat om op lange termijn de index te verslaan. Nu het beleggende publiek zich dat langzaam begint te realiseren, beginnen de bankiers en verzekeraars zich zorgen te maken. Daarom proberen ze trackers in een negatief daglicht te stellen. Het betoog van Dieperink is daar een typisch voorbeeld van. Echter, met het argument dat door de opkomst van trackers het kapitalistische systeem onder druk komt te staan, slaat hij de plank volledig mis’.
     
    Lariekoek
    Marc Vijver, mede-oprichter van The Index People, houdt er, niet geheel verassend, dezelfde mening op na. Vijver, ook niet uitgenodigd voor het Fondsevent, beschouwt de redenatie van Dieperink als ‘lariekoek’. ‘De indextrackers vreten marktaandeel weg van de actief beheerde fondsen van banken en verzekeraars. En het probleem met trackers is dat banken en verzekeraars er vrijwel niets aan kunnen verdienen. Daar zit de pijn. Ze bieden de producten wel aan, ze moeten wel, maar de verdiensten zijn veel lager. Een bankier is altijd transactiegedreven, hij wil winst maken. Daar is niets op tegen, maar het druist tegen het belang van de klant in. Die betalen namelijk de ‘kosten’ van die actief beheerde fondsen. Het probleem is dus dat je als bankier niet echt eerlijk kunt zijn tegen je klant. Voor integere mensen is het bankier zijn dus een heel moeilijk vak’. 
     
    Conspiracy
    Het Fondsevent van afgelopen maandag werd georganiseerd door Fondsnieuws en de Stichting Kennis Beleggingsfondsen (SKB). Het SKB werd enkele jaren geleden mede-opgericht door een groep grote aanbieders van actief beheerde beleggingsfondsen waaronder Blackrock, BNP Paribas, ING Investment Management en J.P. Morgan. Overigens zijn Blackrock en BNP Paribas grote uitgevers van indextrackers. De stichting, die zichzelf onafhankelijk noemt, staat onder toezicht van de grootbanken. De oprichters van de stichting zijn ook de sponsors van het evenement, laat organisator Norbert Pollemans weten. Hij is een van de eigenaren van het evenementenbureau dat de welluidende naam Conspiracy Concepts draagt.
    Voor het evenement werden, net als de voorgaande jaren, voornamelijk de beleggingsadviseurs van de grootbanken uitgenodigd. 60 Kaarten gingen naar adviseurs van andere partijen. Op de vraag waarom Meesman en Vijver als beleggingsprofessional niet werden uitgenodigd antwoord Jasper Staring van mede-organisator Fondsnieuws: ‘Meesman is een aanbieder van Indexproducten, geen adviseur’. Voor The Index People, die wel adviseren, heeft hij geen antwoord. ‘Het is niet zo dat deze adviseurs niet mogen komen, ze zijn van harte welkom. We willen met het evenement beleggingsadviseurs over de hele linie zo goed mogelijk informeren over de ontwikkelingen', zegt Staring die zelf mede-oprichter is van de stichting SKB. 'Ik krijg soms de indruk vanuit de wereld van de indextrackers dat er een conspiracy theory heerst, maar dat is niet zo. De stichting SKB is volledig onafhankelijk’.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Eric Smit

    Gevolgd door 2881 leden

    Mede-oprichter van FTM. Als voormalig professioneel squasher gewend om klappen te incasseren en uit te delen.

    Volg Eric Smit
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren