De nieuwe Chinese wereldmacht Alibaba ontleed

    De beursgang van het Chinese e-commerce bedrijf Alibaba wordt de grootste IPO in de Amerikaanse geschiedenis. Hoeveel ‘lucht’ zit er volgens Nederlandse internetpioniers in dit bedrijf van 153 miljard? 'Het is vanaf de start een dark horse.'

    ‘Het is de Gouden Gids van de wereld,’ zegt Michiel Frackers, mede-oprichter van Planet Internet. ‘Het is onvoorstelbaar wat er via Alibaba allemaal wordt aangeboden. Het maakt niet uit wat je nodig hebt; van 1 miljoen kerstballen tot twintig Batman-poppetjes tot zilveren kappersscharen. Zij hebben het.’ Internetpionier Frackers hoorde rond de eeuwwisseling voor het eerst van de Chinese start-up. ‘SoftBank stapten erin en later Yahoo en ik kon ze enkel een prettige wedstrijd wensen met die communisten. En als je me vijf jaar geleden had gebeld dat Ali Baba nu op 150 miljard dollar wordt gewaardeerd, dan had ik je voor gek verklaard. Bijna niemand had verwacht dat Alibaba zó groot zou worden. Het is vanaf de start een dark horse.’

    Het miljardenbal

    De Australische investeringsmaatschappij Macquarie Group waardeerde vorige maand de Alibaba Group op 200 miljard dollar. Daarmee zouden ze de Westerse concurrent Amazon (beurswaarde: 174 miljard) maar ook Facebook (176 miljard) overschaduwen. De overige negen leden van het analistenpanel van persbureau Bloomberg waren iets conservatiever waardoor de gemiddelde waardering van Alibaba uitkwam op 153 miljard dollar. ‘Daar zit weinig tot geen lucht in,’ zegt Marc van der Chijs, mede-oprichter van de Chinese YouTube-variant Tudou, een van de meest populaire videokanalen van China. ‘De meeste mensen buiten China kennen Alibaba niet, maar ze hebben zo'n 80 procent van de Chinese e-commerce markt in handen. Dat is onvoorstelbaar veel en die markt blijft maar doorgroeien.’
    'Zij snappen hoe ze op de moeilijke Chinese markt geld kunnen verdienen en hebben vrijwel totale markmacht binnen de e-commerce'
    Er liggen Amerikaanse dollars in het verschiet om de groei te faciliteren. Afgelopen weekend maakte Alibaba bekend dat ze een beursgang aan het voorbereiden zijn in de Verenigde Staten. Een bron van Bloomberg wist te melden dat de beursgang wordt begeleid door een consortium bestaande uit Credit Suisse, Deutsche Bank, Goldman Sachs, JPMorgan, Morgan Stanley en Citibank. De Chinezen zouden van plan zijn om een aandelenbelang van 12 procent naar de beurs te brengen - een marktkapitalisatie van ruim 18 miljard dollar. Alibaba overvleugelt daarmee de IPO van Facebook (16 miljard), Visa (17,9 miljard) en General Motors (16 miljard). Sterker nog: Alibaba wordt hoogstwaarschijnlijk de grootste beursgang in de Amerikaanse geschiedenis. ‘Ik denk dat het een succes wordt,’ zegt Van der Chijs, die in 2011 met zijn Tudou 174 miljoen dollar ophaalde via een listing op de Amerikaanse technologiebeurs Nasdaq. ‘Ik volg Alibaba al jaren en vrijwel alles wat ze doen, verandert in goud. Zij snappen hoe ze op de moeilijke Chinese markt geld kunnen verdienen en hebben vrijwel totale markmacht binnen de e-commerce. Ze concurreren extreem hard en nemen heel veel risico's. Daar zijn ze succesvol mee geworden en daar zullen ze in China succesvol mee blijven,’ aldus Van der Chijs die jarenlang in China woonde, meerdere mode-en internetbedrijven oprichtte en eind vorig jaar de oversteek maakte naar Vancouver om zich daar als partner bezig te houden met CrossPacific Capital.

    Marktmacht

    Alibaba domineert de Chinese e-commerce markt via onder meer de razendpopulaire retail-platforms Taobao (7 miljoen aanbieders, in totaal 800 miljoen aangeboden producten) en het exclusievere Tmall die in 2012 gezamenlijk de magische grens van 1 biljard yuan (170 miljard dollar) passeerden qua verkopen. In tegenstelling tot Amazon treedt Alibaba niet op als retailer. Ze kopen niet zélf producten in, maar fungeren enkel als middleman door zowel middenstanders als meer gevestigde Chinese merken een online platform gratis aan te bieden. Op Google-eske wijze verkoopt Alibaba vervolgens advertentieruimte waarmee handelaren hun waar beter kunnen aanprijzen.
    'Ze zullen een van de allergrootste bedrijven ter wereld worden zonder ooit echt actief te worden in de Westerse wereld'
    Het verdienmodel werkt. De omzet van Alibaba is weliswaar relatief bescheiden, slechts eentiende van dat van Amazon (die wel een inkoopafdeling heeft) maar de rendementen zijn spectaculair. In het derde kwartaal van 2013 bedroeg Alibaba’s nettowinst 792 miljoen dollar op een omzet van 1,78 miljard dollar. Een winstmarge van maar liefst 44,5 procent. De verklaring zit hem in de lage kosten in China. Van der Chijs: ‘Het per koerier verzenden van bestellingen kost maar 2 of 3 euro. Verder hebben ze vrijwel de hele markt in handen waardoor ze iets nieuws kunnen lanceren zonder voor externe marketing te betalen. Ze hebben daarnaast hele goede relaties met de Chinese overheid, veel beter dan hun concurrenten. De komende jaren zijn ze vrijwel niet van hun troon te stoten, hun winst zal alleen nog maar verder stijgen en ze zullen een van de allergrootste bedrijven ter wereld worden, zelfs zonder ooit echt actief te worden in de Westerse wereld.’ De marktvooruitzichten van online retailing in China zijn hierbij veelbelovend. Het gerenommeerde adviesbureau McKinsey voorspelde vorig jaar in het rapportChina’s e-tail Revolution: Online shopping as a catalyst for growth’ dat de online retailmarkt (e-tailing) in 2015 een omvang zal bereiken van 395 miljard dollar, een verdriedubbeling in slechts vier jaar tijd (120 miljard in 2011). In 2020 kan dat groeien naar 648 miljard dollar. ali grafiek Bron: McKinsey rapport China’s e-tail Revolution: Online shopping as a catalyst for growth (2013)  

    Alipay’s hegemonie

    Alibaba’s winst-en groeicijfers zijn enkel uit te drukken in superlatieven. De cijfers met betrekking tot hun betalingssysteem Alipay vormen geen uitzondering. Alle zelfstandigen, MKB-ers en grootbedrijven die hun spullen al dan niet in bulk aanbieden via Alibaba’s platforms verlopen via hun betalingssysteem Alipay. Via dat systeem kunnen klanten hun betaling pas vrijgeven (vanaf derdenrekening) zodra ze hebben aangeven dat hun bestelling naar tevredenheid is ontvangen. Ook bij Alipay zijn de cijfers onvoorstelbaar: het bedrijf heeft in 2013 - volgens eigen zeggen - 148 miljard dollar (5 keer PayPal) aan transacties verwerkt, verdeelt over 12,5 miljard transacties. Het aantal met naam geregistreerde Alipay-gebruikers bedraagt 300 miljoen en ze bedienen daarmee de helft van alle Chinese internetgebruikers. Alibaba is bovendien met 100 miljoen mobile gebruikers stevig op weg om een goede uitgangspositie te verwerven op het toenemend aantal smartphones en tablets in China (500 miljoen stuks in omloop). Pressiemiddelen worden niet geschuwd om de overstap van desktop naar mobiel device te versnellen. Zo is sinds eind vorig jaar enkel het gebruik van Alipay via een smartphone nog gratis. Desktopgebruikers moeten ineens een kleine commissie (0,1 procent) gaan betalen. Bijkomend voordeel van het omvangrijke betalingssysteem vormen de waardevolle consumenten-inzichten/Big Data en meer maatschappelijk verantwoorde microkredietverlening via AliFinance.

    Yahoo’s reddingsboei

    De grote man achter Alibaba is Jack Ma (49), een wat ielige leraar Engels uit de Chinese stad Hangzhou die in 1999 een handelsplatform oprichtte om de (internationale) business-to-business te faciliteren. Hij werd daarbij aangespoord door Masayoshi Son, de oprichter van het Japanse telecommunicatiebedrijf SoftBank die 20 miljoen dollar investeerde in de prille Alibaba-website. SoftBank verwierf daarmee een belang van 37 procent in de start-up. Het Amerikaanse bedrijf Yahoo voorzag Ma in 2005 van 1 miljard dollar en Yahoo China. Ze verwierven daarmee een belang van 42 procent dat echter in 2012 - vanwege een afgedwongen terugverkoop - slonk tot 24 procent van het miljardenbedrijf. Uitgaande van de huidige waardering van Alibaba (153 miljard) staat Yahoo’s 24-procents belang (37 miljard) bijna gelijk aan de inmiddels flink gestegen beurswaarde van Yahoo zélf (40 miljard dollar). ali 2 Foto: Alibaba-oprichter Jack Ma  

    Uitwijken naar de VS

    Lange tijd leek het erop dat de Alibaba Holding Group een listing zou krijgen in Hong Kong, maar afgelopen weekend maakte het bedrijf bekend dat ze naar de Verenigde Staten uitwijken waar ze wel de mogelijkheid hebben om aandelen met meer of minder stemrecht (Class A, Class B) uit te geven. ‘In Hong Kong geldt het 'one share one vote'-principe en daar houdt Ma Yun (oprichter Jack Ma, DM) niet van,’ zegt Van der Chijs. ‘In de Verenigde Staten kan zijn board na de beursgang nog wel de volledige controle over het bedrijf houden, zonder de angst voor aandeelhouders die moeilijk dreigen te gaan doen. Ik heb daar geen problemen mee, Ma Yun heeft aangetoond dat hij een van de best Chinese zakenmensen ooit is en dat hij in staat is een ijzersterk team om zich heen te bouwen. Ik zie liever hem de beslissingen nemen dan SoftBank of een hedge fund dat een groot belang in Alibaba gaat opbouwen.’ Van der Chijs verwacht dat Alibaba desondanks een tweede listing zal gaan aanvragen in Azië. ‘Een groot deel van hun investeerders zullen uit China komen, die snappen veel beter dan Amerikanen hoe slim Alibaba bezig is,’ aldus Van der Chijs, die ook een praktisch voordeel benadrukt. ‘Als Chinees wil je niet enkel middenin de nacht in aandelen handelen.’
    'In Hong Kong geldt het 'one share one vote'-principe en daar houdt Ma Yun niet van'
    De Amerikaanse beurswaakhond SEC is bovendien veel strenger dan die in Hong Kong. Voor een bedrijf als Alibaba – waar de kerncijfers hoofdzakelijk uitlekken via aandeelhouder Yahoo – zal dat tot een openbaring leiden. Frackers kan niet wachten. ‘Wie zijn al hun partners? Hoeveel omzet halen ze uit business-to-business? Hoeveel uit consumer-to-consumer? Hoeveel van hun verkopen halen ze uit andere landen dan China? Bijna niemand weet dat. Alibaba is nog steeds een dark horse.’ Alibaba’s limited op de Kaaiman Eilanden maakt daar geen witte merrie van. Maar volgens Van der Chijs is de statutaire zetel op het eiland niet ongebruikelijk. ‘Alle Chinese internetbedrijven gebruiken een offshore shell company voor hun listing in de US, want een Chinees internetbedrijf mag geen buitenlandse aandeelhouders hebben. Het bedrijf betaalt gewoon belasting in China, maar het geld kan daarna eventueel in de vorm van dividendbetalingen naar aandeelhouders buiten China vloeien,’ aldus Van der Chijs die met video-site Tudou dezelfde structuur aanhield ten tijden van de beursgang in 2011.

    Alibaba op overnamepad

    De dit jaar geplande beursgang van Alibaba - de exacte datum is nog niet bekend - zal de Chinese grootmacht van een flinke oorlogskas voorzien. Van der Chijs verwacht dat ze vooral veel binnenlandse overnames gaan doen. ‘De afgelopen maanden hebben ze al een aantal grote deals gedaan binnen de tech-sector, maar ook in meer traditionele industrieën. Het zou me niet verbazen als ze ook buiten China bedrijven gaan kopen in Zuidoost-Azië, Afrika en Zuid-Amerika.’ Bedrijven in het Westen blijven buiten schot. ‘Ze kunnen op termijn misschien Amazon kopen, maar ik vraag me af of daar hun ambitie ligt. Alibaba snapt hoe zakendoen in Azië werkt, dat is waar ze sterk in zijn. De groei in Azië is bovendien veel groter dan die in Amerika of Europa, dus ik verwacht niet dat ze snel actief zullen willen worden in de Westerse wereld.’ In de toekomstige expansiedrift schuilt volgens Van der Chijs ook direct het grootste gevaar. ‘De belangrijkste bedreiging is dat ze teveel dingen willen gaan doen die nieuw zijn en dat dat teveel managementcapaciteit kost waardoor de kernactiviteiten uit het oog verloren worden. Alibaba was kort geleden bezig om een virtuele credit card te lanceren met QR-codes, maar de overheid heeft daar een stokje voor gestoken. Het topmanagement heeft nu veel tijd nodig om dat probleem op te lossen. Alibaba kennende zal die oplossing er wel komen.’

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Dennis Mijnheer

    Gevolgd door 1045 leden

    Ontspoorde bedrijfskundige die alles wil weten van mannen en vrouwen met witte boorden. Tags: fraude, witwassen, omkoping.

    Volg Dennis Mijnheer
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren