Het hoe en wat van de Nederlandse hypotheekschuld

2 Connecties

Onderwerpen

Hypotheekschuld

Werkvelden

Woningmarkt

Woningmarktexpert Jasper du Pont analyseert nieuwe CBS data en bespeurt een aantal interessante trends: alleen ouderen lossen af.

Hoewel de nieuwskoppen vorige week vooral gingen over de stagnatie van het aantal huishoudens dat onder water staat met hun hypotheek, publiceerde CBS een hele reeks interessante data waar verrassender trends in te ontdekken zijn. Huizenprijzen zijn nu eenmaal vrij vlak sinds enige tijd, dus dat er geen grote verschuivingen zouden zijn was al bekend. Belangrijk om te weten is dat het CBS bij de cijfers geen rekening houdt met bedragen die zijn gespaard middels een spaar- of beleggingshypotheek.   In bovenstaande grafiek geeft de blauwe lijn het aantal huishoudens (maal 1000) weer dat onderwater staat. Wat mij minstens evenveel opvalt is dat het aantal huishoudens zonder schuld nauwelijks stijgt de afgelopen paar jaar. Nu de totale uitstaande hypotheekschuld van Nederland voor het eerst sinds lange tijd weer aan het dalen is, werd weleens gesuggereerd dat dit zou komen door spaarhypotheken die aan het einde van hun looptijd waren beland. Dit lijkt mij op basis van bovenstaande grafiek niet het geval. Ondanks de fors gedaalde rente willen of mogen jongeren zich minder diep in de schulden steken. Leenden mensen onder de 25 in 2009 gemiddeld nog 6,7 keer hun besteedbaar inkomen, inmiddels is dit gedaald tot 5,3 keer. Bij leeftijdsgroepen onder de 35 is een dalende trend te zien in de lening die zij nemen ten opzichte van het besteedbaar inkomen. Bij oudere leeftijdsgroepen is het aantal huishoudens dat nieuw een hypotheek afsluit beperkt ten opzichte van alle hypotheken, waardoor deze trend daar minder goed te zien is. Mogelijk stroomden deze huishoudens ook door naar een duurdere woning. De groep die in 2011 tussen de 30 en 35 jaar was, had in dat jaar gemiddeld een 42 duizend euro hogere hypotheekschuld dan in 2006 de groep vijfentwintig tot dertig jarigen. Mensen die langer wachtten met het kopen en doorstromers naar een duurdere woning zorgen binnen deze groep dus voor een toename in hypotheekschuld. Tot vijfenvijftig jaar nam de schuld binnen een leeftijdsgroep steeds toe, zei het wel in steeds kleinere mate. Pas boven de vijfenvijftig nam de hypotheekschuld af, door aflossen of downsizen. Ook hier is een trend te zien dat de hypotheekschuld ieder jaar meer afneemt dan het jaar ervoor. Omdat ik steeds de leeftijdsgroep vergelijk met dezelfde groep vijf jaar eerder, zou deze qua omvang niet veel moeten veranderen. Effecten als sterfte zouden over alle jaren ongeveer gelijk moeten zijn en geen effect hebben op deze grafiek. Hoewel jongeren gemiddeld een lagere schuld aan gaan ten opzichte van het besteedbaar inkomen, stijgt over het algemeen de groep met een wat hogere lening wel. Deze ontwikkeling is vooral in de groep veertig plus te zien. Tot slot valt te zien in de data van het CBS dat het aantal huishoudens binnen een leeftijdsgroep dat na het zestigste levensjaar de koopwoning verlaat begint toe te nemen. Het aantal huiseigenaren van 60 tot 65 was in 2011 en 2012 nog even groot als de groep huiseigenaren van 55 tot 60 in 2006 en 2007 (vijf jaar eerder, zelfde groep). Afgelopen twee jaar is het aantal huishoudens echter met twee procent terug gelopen. Deze trend is groter naarmate het huishouden ouder wordt. Het lijkt er dus op dat ouderen nu vaker dan voorheen hun huis besluiten te verkopen om te gaan huren of emigreren.