Gesprek over Europa

Een goed gesprek over de Europese Unie komt maar niet van de grond. Follow the Money wil daar verandering in brengen. Samen met jou. Wat willen we met Europa? Dit dossier is een eerste aanzet voor een gesprek over een andere Europese Unie. Lees meer

Iedereen heeft er een mening over, maar een echt gesprek over de Europese Unie wordt nauwelijks gevoerd. En dat is jammer, want het voortbestaan van de Unie is niet zo vanzelfsprekend als het ooit was. Niet alleen de eenheidsmunt euro wankelt, het hele Europese project zelf dreigt als een kaartenhuis ineen te zakken. Het uiteenvallen van de EU zou enorme gevolgen voor elke Nederlander – en elke Europese burger – hebben. Die angst lijkt politici en beleidsmakers te verlammen. Discussies over de EU worden doodgeslagen met  apocalyptische visioenen, van zowel voor- als tegenstanders. 

Tegelijk is het duidelijk dat dit niet het Europa is waarvan gedroomd werd. Europese samenwerking blijkt in de praktijk vaak een ondoorzichtig spel van lobby's en achterkamertjespolitiek. De parlementaire controle daarop is gebrekkig. 'Brussel' is bijna synoniem geworden met bureacratie, spilzucht, gesjoemel, bemoeizucht, zelfverrijking en zelfs corruptie. 

Bij veel burgers in alle lidstaten leeft het gevoel dat de voordelen van de Unie niet langer opwegen tegen de nadelen. Dat zij in wezen niet zoveel aan de EU hebben en dat het een moloch is die over hun identitieit heenwalst. Een Unie die de economische voordelen vooral sluist naar grote ondernemingen. 'Een verzorgingsstaat voor multinationals', zoals onze columnist Christiaan Vos dat noemde.

Is het mogelijk om de EU op zo'n manier te hervormen dat niet grote, multinationale ondernemingen het meest profiteren van de Europese samenwerking –  maar de Unie de belangen van de Europese burger dient? Zo ja, hoe dan? En zo nee, hoe gaan we dan wél verder? Daarover willen we op Follow the Money samen met jou een constructief gesprek voeren. We willen dat doen met behulp van ons panel Europa, wat nu? Op die plek zullen we je onder meer vragen stellen en kunnen we het gesprek met elkaar voeren.

54 Artikelen

Het kleine Europese gelijk van Arnon Grunberg

3 Connecties

Onderwerpen

Arnon Grunberg Partij voor de Dieren

Organisaties

EU
24 Reacties

In een Volkskrant-column betichtte Arnon Grunberg de Partij voor de Dieren ervan hetzelfde beleid ten aanzien van de Europese Unie voor te staan als de PVV. Volgens Ewald Engelen bagatelliseert Grunberg de kritiek op de EU en is zijn vergelijking met de PVV een dooddoener die hem ontslaat van de plicht om de argumenten van de EU-critici op hun merites te beoordelen.

Mijn ‘vriend’ Arnon Grunberg bereed gisteren weer met veel verve een van zijn stokpaardjes: gij zult Europeaan zijn of gij zult niet zijn. Hij insinueerde dat de partij waar ik voor op de kieslijst sta als het om Europa gaat niets meer of minder is dan een handlanger van Wilders. De uitkeiler luidde: ‘Een stem voor Marianne Thieme is een stem voor de PVV.’

En uiteraard had Grunberg daarvoor een aantal Godwins nodig. De EU vergeleek hij met de Weimarrepubliek: ‘Niet ideaal, beter dan wat er vroeger was.’ De suggestie is duidelijk: wie zich tegen de EU keert, heult met de tegenstanders van democratie en weldenkendheid.

Nog onsmakelijker werd het in de volgende alinea. Daar insinueerde onze nationale bard dat de Partij voor de Dieren, net als in de jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw de Duitse communistische partij, haar Europese ‘destructiedrift’ — Grunbergs kwalificatie van het Europa-standpunt van Marianne Thieme — krijgt ingefluisterd door Moskou.

"De suggestie is duidelijk: wie zich tegen de EU keert, heult met de tegenstanders van democratie en weldenkendheid"

Het is een veelgebruikte tactiek van het radicale midden, waar Grunberg een exponent van is: scheer de goed beargumenteerde kritiek op het ontspoorde Europese project, afkomstig van partijen als de Partij voor de Dieren, over één kwam met het EU-verhaal van de neo-nationalisten van de PVV. Op die manier kun je al die gefundeerde kritiek op voorhand diskwalificeren en hoef je er niet meer op in te gaan.

Morele redenen

Welke kritiek dan precies? Nou, dat de Europese Unie een gapend democratisch tekort kent, om te beginnen. Dat Brussel een van de grootste lobbycampussen ter wereld is geworden. Dat de euro is verworden tot een macro-economisch keurslijf dat Griekse burgers offert op het altaar van een overmoedig monetair experiment. Dat de Europese Commissie jarenlang willens en wetens ‘dieselgate’ onder de pet heeft gehouden. Dat de laatste Europese milieu- en natuurwetgeving alweer een kwart eeuw oud is en de laatste jaren steeds verder versoepeld is. Dat de interne markt een koevoet is geweest om publieke diensten te privatiseren, arbeidsmarkten te flexibiliseren en de economische macht te verschuiven naar het grootbedrijf. Dat de EU vrijhandelsverdragen sluit met landen als Oekraïne, waar de corruptie welig tiert en werknemersrechten en dierenwelzijn met voeten worden getreden voor wat grijpstuivers aan exportopbrengsten. En dat er dus uitstekende morele redenen zijn om de Brusselse kat de bel aan te binden, zoals de Partij voor de Dieren al sinds 2005 in de Kamer en daarbuiten doet, daarover zwijgt Grunberg in alle talen.

Het is precies dit soort ‘voldongen-feitenpolitiek’ waar de Partij voor de Dieren zich tegen verzet 

Integratie of barbarij

Voor Grunberg is de EU ‘beter dan wat er vroeger was’. En daarmee suggereert hij dat er maar één mogelijkheid is: verdere integratie of de barbarij. Het is precies dit soort ‘voldongen-feitenpolitiek’ waar de Partij voor de Dieren zich met hand en tand tegen verzet — en die zo veel heeft bijgedragen aan het electorale chagrijn in Nederland.

Ik hoop dat Grunberg bereid is zijn slordig als realisme vermomde arrogantie eens af te werpen en de grote problemen waar de huidige EU mens, dier en milieu mee opzadelt eerlijk onder ogen durft te zien. Wie de Europese gedachte koestert, en dat doet de Partij voor de Dieren, kastijdt deze Unie. Maar ik vrees dat Grunberg zich zo heeft vastgebeten in zijn eigen kleine Europese gelijk, dat hij de in het oog springende problemen van de EU überhaupt niet wil zien. Het zou namelijk zo maar kunnen dat het alternatief voor meer EU niet barbarij is, maar meer soevereiniteit, meer democratie, meer mensenwelvaart en meer dierenwelzijn.

Hoe Europees voel jij je?

In ons panel 'Europa, wat nu?' willen we samen met jou in gesprek over de EU. Hoe we dat gaan organiseren? Dat staat eigenlijk helemaal open. Een goed gesprek is immers als het doorgeven van een brandend houtje rond een kampvuur. Maar we beginnen met een paar vragen. En we nodigen je uit om je ideeën met ons en andere FTM-leden te delen. Op die manier gaan we samen op zoek naar een ander Europa.

Meer info

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Ewald Engelen

Gevolgd door 2145 leden

FTM-columnist van het eerste uur, financieel geograaf aan de UvA en actief voor de Partij voor de Dieren.

Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren
Dit artikel zit in het dossier

Tweede Kamerverkiezingen 2017

Gevolgd door 153 leden

Op 15 maart 2017 ging Nederland naar de stembus. In aanloop naar deze belangrijke verkiezingen volgde FTM de politieke partij...

Volg dossier