Het Neanderthaler monetarisme

2 Connecties

Onderwerpen

Bundesbank

Organisaties

ECB
0 Reacties

De anti-inflatie fetisj van Bundesbank adepten is extremistisch en misplaatst.

 De ex-ECB’er Jürgen Stark waarschuwt in een interview met de Duitse krant Handelsblatt voor het ruime monetaire beleid van de ECB. ‘Historisch wissen wir, dass jede besonders starke Expansion der Zentralbankbilanz mittelfristig zu Inflation führt,’ beweert de oud Bundesbanker. Stark kon het vorig jaar niet over zijn hart verkrijgen om mee te werken aan de ‘inflatoire praktijken’ van de ECB en vertrok onder het geronk van de geldpersen.

 

Stark kan op steun rekenen van de Nederlandse afgevaardigden van team Bundesbank. FTM columnist Edin Mujagic en professor Sylvester Eijffinger waarschuwden in het FD dat de kans op stijgende inflatie ‘levensgroot’ is door de ECB acties. ‘De ECB doet ook aan kwantitatief verruimen en begaat zo de grootste zonde die een centrale bank kan begaan,’ aldus de monetair experts.

 

Friedman de radicaal?
Deze afkeer van monetaire verruiming is opmerkelijk omdat de conservatieve grootmeester van de monetaire theorie, Milton Friedman, juist een voorstander was van monetaire verruiming in tijden van crisis. In zijn magnum opus A Monetary History of the United States beschreef hij hoe volgens hem de Amerikaanse centrale bank de grote depressie verlengde door haar te conservatieve beleid.  De Federal Reserve liet banken ten onder gaan in bankruns. Wat de Fed had moeten doen volgens Friedman was ongelimiteerd lenen aan banken, zodat banken open konden blijven en bankruns in de kiem werden gesmoord. 
 
Toen Japan in de jaren ’90 soortgelijke problemen ondervond als de VS en Europa nu, stelde Nobelprijswinnaar Friedman dan ook expansief monetair beleid voor. “The surest road to a healthy economic recovery is to increase the rate of monetary growth,” schreef Friedman in 1998. “Defenders of the Bank of Japan will say, “How? The bank has already cut its discount rate to 0.5 percent. The answer is straightforward: The Bank of Japan can buy government bonds on the open market.” 
 
Japan volgde uiteindelijk Friedman’s advies op. De economie bleef echter nog steeds in een slop zitten. De inflatie die sommigen voorspelden bleek ook maar niet te komen. Sterker nog, Japan kreeg last van hardnekkige deflatie. Elf jaar later is het inflatiespook nog steeds niet opgedoken. Niet gehinderd door de Japanse ervaring met monetaire expansie wist Jürgen Stark desondanks te melden dat monetaire expansie altijd gepaard gaat met inflatie. 
 
Grafiek 1: Inflatie en monetaire basis in Japan (Bron: Bank of Japan)
 De monetaire basis bestaat uit al het door de centrale bank gecreëerde geld (bankbiljetten, munten, reserves etc.).
 
Het Bundesbank evangelie
Het Bundesbank geloof is eigenlijk erg simplistisch. Als de geldhoeveelheid stijgt, stijgen ook de prijzen. De ECB vergroot de geldhoeveelheid, dus gaan de prijzen stijgen. Geen speld tussen te krijgen.
 
Het probleem is echter dat de door de ECB gecreëerde gelden helemaal niet in de economie komen en dus ook niet worden uitgegeven. Inflatie ontstaat niet puur en alleen omdat er meer geld is, maar omdat er meer geld wordt uitgegeven. Er wordt echter aantoonbaar niet meer geld uitgegeven. De door de ECB gecreëerde gelden komen op de bankrekening van een bank bij de ECB terecht en komen dus niet in de ‘echte economie’. Het idee van de Bundesbankers is echter dat banken meer gaan uitlenen wanneer ze meer reserves hebben. 
 
De crisis toont nog maar eens aan dat deze monetaire vuistregel niet opgaat. Er worden helemaal niet meer leningen verstrekt, ondanks het ruime monetaire beleid. Ten eerste omdat er minder kredietwaardige leners zijn te vinden. Een bank gaat minder snel een lening verstrekken aan een bedrijf of huishouden waarvan het eigen vermogen is geslonken door dalende activaprijzen. Ten tweede, omdat er ook minder vraag is vanuit huishoudens en bedrijven zelf. In tijden van recessie heeft investeren in nieuwe productieve capaciteit weinig zin en een hypotheek afsluiten is ook minder aantrekkelijk. Dit komt ook goed naar voren in peilingen van de ECB: de  vraag naar krediet daalt in Europa. 
 
Conclusie
Wat nu als radicaal beleid wordt gepresenteerd is eigenlijk gewoon de klassieke Friedman oplossing voor een depressie. Hier gaat geen inflatoir gevaar van uit, noch gaat het ons opeens uit deze crisis trekken. De Japanse en Amerikaanse ervaringen met monetaire verruiming tonen dit wel aan. Dat de Bundesbankers desondanks in paniek raken geeft vooral blijk van hun eigen extremisme. Inflatie, inflatie en nog eens inflatie is het enige relevante probleem voor de one-issue partij uit Frankfurt. Afwezig in het betoog van de Bundesbankers is enige vorm van bezorgdheid over bijvoorbeeld werkloosheid. Want terwijl de Bundesbankers bang zijn voor hun ingebeelde –theoretische- inflatiegevaar, loopt de werkloosheid verder op. In Europa viert het Neanderthaler monetarisme van de Bundesbank hoogtij.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Jesse Frederik

In de zomer van 2011 ontvingen we per email een open sollicitatie van de 22-jarige Jesse Frederik uit Nijmegen die zichzelf o...

Volg Jesse Frederik
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren