Het nutteloze van High Frequency Trading

    High Frequency Trading is economisch nutteloos en de Financial Transaction Tax moet om die reden worden toegejuicht.

    High Frequency Trading, het computergestuurd verhandelen van aandelen in luttele milliseconden, is nog steeds een groeiende handel. Volgens schattingen van de Bank of England werd in 2010 dertig tot veertig procent van alle transacties in aandelen en futures in Europa verricht door deze algoritmehandelaren. In de VS was men nog verder en was zelfs 70 procent van al het handelsvolume in aandelen toe te schrijven aan high-frequency traders. De computergestuurde handel bestond al langer, maar omdat het verrichten van aandelentransacties door technologische vooruitgang steeds goedkoper werd, werd ook het handelen op topsnelheid rendabel. In 1940 behielden Amerikaanse investeerders een aandeel gemiddeld zo’n 7 jaar, anno 2007 was dit gemiddeld nog maar 7 maanden. Ook het volume van de handel is sinds 2007 exponentieel toegenomen, zoals onderstaande geanimeerde grafiek op dramatische wijze illustreert. De opkomst van de HFT-machine sinds 2007 De kortere tijdshorizon is voor een groot deel te wijten aan de alchemisten van de algoritmes; de HFT-brokers. In een artikel in de New York Times claimde Dave Cummings, veteraan in high-frequency trading en oprichter van HFT firma Tradebot, dat zijn bedrijf een aandeel gemiddeld zo’n 11 seconden vasthoud. In vier jaar tijd heeft Tradebot geen enkele dag verlies gedraaid.

    Verdreven door de HFT

    Het argument vóór High-Frequency Traders is dat deze liquiditeit geven aan de markt. Gewone beleggers die willen uitstappen kunnen door de aanwezigheid van HFT altijd een koper vinden. Uit empirisch onderzoek blijkt dit argument echter niet op te gaan. Professor Jonathan Brogaard van de Kellog School of Management concludeert in zijn onderzoek dat HFT netto nauwelijks liquiditeit geeft. ‘HFT firms supply liquidity in about half of all trades and demand liquidity in about half as well.’ Bovendien gaat, ondanks de computerhandelaren, nog altijd de aloude beurswijsheid op: liquiditeit is er altijd, totdat je het nodig hebt. In een dalende markt zijn kopers zelden te vinden en ook HFT biedt hier geen uitkomst. Sterker nog, de Bank of International Settlements (BIS) komt na onderzoek tot de conclusie dat HFT nog eerder stoppen met handelen in slechte tijden dan traditionele ‘market-makers’ zoals grote zakenbanken. Deze traditionele ‘market-makers zijn echter verdreven door de opkomst van HFT (of zijn zelf de algoritmehandel ingegaan), waardoor markten in slechte tijden alleen maar meer illiquide zijn geworden door de opkomst van HFT. ‘Questions remain about HFT participants’ willingness to provide liquidity on a sustained basis under different market conditions. While HFT generates increased activity and narrower spreads in normal times, it may have reduced the resilience of the system as a whole in stressed times by reducing the activity of traditional market participants (eg major market-maker banks) who may have otherwise been an important stabilizing presence in volatile environments,’ schrijft de BIS. Een analyse van het handelsgedrag van algoritmehandelaren tijdens de flash crash in mei 2010 laat ook zien dat HFT lang niet altijd passieve liquiditeitsverschaffers zijn. ‘Based on our analysis, we believe that High Frequency Traders exhibit trading patterns inconsistent with the traditional definition of market making,’ concluderen de onderzoekers. ‘High Frequency Traders aggressively trade in the direction of price changes [and] this activity comprises a large percentage of total trading volume.

    De fetisj voor liquiditeit

    De baten van HFT leunen sterk op de financieel filosofische vraag wat de rol van de investeerder in de economie is. Zelfs veronderstellende dat HFT liquiditeit biedt en uitstappen op ieder moment mogelijk maakt – is dat wel zo voordelig? Is een liquide markt waarin het makkelijker is geld te verdienen op waardestijgingen van aandelen eigenlijk wel zoveel beter dan een illiquide markt, waar dividend belangrijker is?   Fetish die wel tot enig nut dient John Maynard Keynes, naast een briljant econoom ook een uitstekende belegger, vond dat de investeerder er was voor de lange termijn. ‘An investor should be aiming primarily at long-period results,’ zo schreef hij. Als de korte termijn de overhand krijgt dan vervullen financiële markten niet langer hun functie. ‘Speculators may do no harm as bubbles on a steady stream of enterprise. But the position is serious when enterprise becomes the bubble on a whirlpool of speculation. When the capital development of a country becomes a by-product of the activities of a casino, the job is likely to be ill-done,’ zo oordeelde Keynes in zijn magnum opus. HFT verheft de korte termijn tot het einddoel van de beurshandel. Zij het op directe wijze, door zelfs speculatief te handelen, of op indirecte wijze, door speculanten –in goede tijden - de mogelijkheid te bieden direct uit te stappen.

    De Financial Transaction Tax

    De Financial Transaction Tax (FTT) kan in de tussen op veel kritiek rekenen. Voormalig bankier en FTM-columnist Peter Verhaar fulmineert ertegen. Zelfs relatief progressieve commentatoren als Ewald Engelen ridiculiseren de beursbelasting. "Welk probleem moet deze oplossing nou precies uit de wereld helpen?" vraagt Engelen zich af. Het antwoord is simpel: Keynes’ probleem, een aandelenmarkt die niet langer bestaat voor de lange termijnbelegger. De financiële markten zijn per definitie een zero-sum game, waarin de één zijn winst de ander zijn verlies betekent. Elke euro die op de beurs wordt verdiend is een euro die een ander heeft verloren. Als de meest extreme korte termijnspeculanten, de algoritmehandelaren, zulke grote winst behalen, dan moeten er ook verliezers zijn aan de andere kant, c.q. langere termijnbeleggers. Een de facto belasting op lange termijnbeleggers bestaat dus al door het bestaan van high-frequency traders die overwinsten opzuigen. Onderzoek laat zien dat het financieel transactievolume erg prijsgevoelig is, d.w.z. wanneer de prijs van transacties omhoog gaat daalt gelijk het aantal transacties en andersom. Door een kleine belasting op financiële transacties te heffen wordt op topsnelheid handelen te duur en wordt de tijdshorizon van de belegger vergroot. HFT is niet langer rendabel wanneer de FTT wordt ingevoerd, maar dat is juist het doel van de FTT. Moeten we treuren om het feit dat de beste van onze natuur en wiskundigen zich niet langer bezighouden met het winnen van een spel waarin de één zijn winst de ander zijn verlies betekent? Moeten we treuren om het feit dat de belegger zijn aandeel niet binnen een milliseconde kwijt kan? Nee. Het is simpel: HFT heeft geen economische noch een sociaal-maatschappelijke functie. Waarde-investeerders zoals onze eigen columnist Jan Dwarshuis vrezen de FTT allerminst. "Ik zou pleiten om de beursbelasting opnieuw in te voeren. Dit om onnodig gegoochel op de financiële markten tegen te gaan en direct investeren te belonen," schrijft Dwarshuis in zijn column. "De voorwaarden zouden moeten behelzen dat de investeerder weer de investeerder wordt en dat allerlei idioten die onnodig in allerlei afgeleide rommel handelen langzaam de beursvloer verlaten." Woorden waar zijn beleggende collega Keynes zich goed in zou kunnen vinden.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jesse Frederik

    In de zomer van 2011 ontvingen we per email een open sollicitatie van de 22-jarige Jesse Frederik uit Nijmegen die zichzelf o...

    Volg Jesse Frederik
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren