Hilversums geschnabbel ondergraaft geloofwaardigheid journalistiek

    TV-presentator Fons de Poel heeft zijn journalistieke geloofwaardigheid op het spel gezet door zijn schnabbels voor onder meer ABN Amro. Die onthulling is pijnlijk; voor De Poel, maar eigenlijk voor de hele Hilversumse televisiejournalistiek. Hij is namelijk niet de enige die zijn bekendheid uitvent.

    TV-presentator Fons de Poel gaat even door een dalletje. Zijn geloofwaardigheid als journalist staat ter discussie nadat hij volksvertegenwoordiger Jesse Klaver (GroenLinks) denigrerend 'snotneus' had genoemd. De Poel deed die uitlating tijdens de uitzending van Brandpunt onlangs over de beloningsdiscussie rond staatsbank ABN Amro. (Bekijk dat fragment onder aan deze pagina). Klaver had het gewaagd tijdens de hoorzitting voor de Tweede Kamer over de beloning bij de bank ABN Amro's president-commissaris Rik van Slingelandt krachtig te ondervragen en te bekritiseren. Het bestuur werd door Klaver ten onrechte als 'melaats' neergezet, suggereerde De Poel.

    Met zijn opmerking over het jonge kamerlid wekte De Poel de indruk het bestuur van ABN Amro in bescherming te willen nemen. Dat kwam in een pijnlijk schril daglicht te staan toen website Joop.nl donderdag onthulde dat De Poel in september 2013 een bedrijfstalkshow had gepresenteerd voor diezelfde ABN Amro. De Poel is op sociale media nu de Kop van Jut. Niet alleen zijn integriteit als journalist wordt nu in twijfel getrokken, hij wordt openlijk bespot.

    Cashen

    Het optreden van De Poel voor ABN Amro is geen incident. Zijn dubbelrol heeft hem volgens de cijferaars van Quote een vermogen van €2 miljoen opgeleverd. Als presentator en gezicht van onderzoeksjournalistieke programma's van de publieke omroep zoals Brandpunt, Reporter en Netwerk is De Poel een Bekende Nederlander geworden die ook met enige regelmaat, onvrijwillig, figureert in de bladen. Die nationale bekendheid, en dan vooral zijn journalistieke werk voor de publieke omroep, hebben hem een aureool van betrouwbaarheid en integriteit gegeven. En dat is geld waard. Ondernemingen en instellingen die hun marketingevent symposium of congres een schijn van objectiviteit en nieuwswaardigheid willen verlenen huren hem graag in.

    'De Poel staat bekend als kwaliteitsjournalist, en wordt als dagvoorzitter en discussieleider tijdens symposia en congressen geroemd om zijn scherpzinnigheid en oprechte betrokkenheid. Met meer dan 30 jaar ervaring behoort hij tot de top van Nederland op zijn vakgebied,' zo heet het op de website van Quality Bookings, een van de organisaties waar De Poel is te boeken.

    De Poel in betere tijden: aureool van integriteit en betrouwbaarheid De Poel in betere tijden: aureool van integriteit en betrouwbaarheid, cijfer 8

    Het vakmanschap van De Poel als dagvoorzitter wordt hogelijk gewaardeerd, zo blijkt uit een testimonial. Van deelnemers aan de Strategie Summit Zorg bijvoorbeeld – 'een exclusieve bijeenkomst voor bestuurders uit de brede zorgsector' – in 2011 bijvoorbeeld kreeg hij het cijfer 8. Fijn voor De Poel, maar wat zou de nietsvermoedende televisiekijker voor een cijfer geven als hij wist dat De Poel zich laat inhuren door bedrijven waarover hij bericht?  Brandpunt en Reporter besteden regelmatig aandacht aan de zorg.

    De prijs van het gezicht van Brandpunt valt mee: betaal 2000-5000 euro en hij is een dag de uwe

    De Poel trad overigens niet alleen op voor kapitaalkrachtige banken en zorgondernemers, maar was ook discussieleider voor Abvakabo FNV, de grootste vakbond in de publieke sector. De prijs van het gezicht van Brandpunt valt dan ook mee: betaal 2000-5000 euro en hij is een dag de uwe. En daarvoor is hij ook niet te beroerd om uw standpunten tijdens zijn journalistieke werk wat kracht bij te zetten, zo bleek uit de 'snotneus'-kwalificatie in Brandpunt.

    Het prijskaartje van De Poel bevindt zich in dezelfde prijsklasse als de hippe Arie Boomsma, ex-deejay Felix Meurders (presentator van onder meer het radioprogramma De Nieuws BV) en voormalig Den Haag Vandaag anchorman Ferry Mingelen. Deze is weliswaar 65, maar beslist niet met pensioen. ‘Ik kan me best voorstellen dat ik met mijn jarenlange ervaring nog ergens van dienst kan zijn,' aldus de man die dankzij 'zijn jarenlange ervaring in combinatie met zijn fijne persoonlijkheid zeer geliefd is' en als 'Haagse duider' niet van het tv-scherm is te slaan.

    Ver van Huys

    Ook al wordt De Poel nu door het slijk gehaald, hij is beslist niet de enige Hilversums journalistieke coryfee die regelmatig buiten het Mediapark winkelt. Het door belastinggeld gefinancierde 'Hilversum' is een prima springplank om een sierlijke duik in het warme schnabbelbad te nemen. 'Als Bekende Nederlander slijt je kop snel,' zei een boekingsagent ooit. Daarom is het zaak je BN-erschap keihard uit te ponden. Monetizing, heet dat in management jargon. En 'duur is goed' luidt daarbij het motto.

    Huys voelt de gevoeligheid van zijn dubbelrol haarscherp aan: hij laat contractueel vastleggen dat hij onder geen voorwaarde mag worden gefilmd of gefotografeerd

    Aan Twan Huys bijvoorbeeld, bekend van College Tour, voormalig correspondent in de VS van de NOS en anchor van Nieuwsuur, hangt duidelijk een hoger prijskaartje dan aan De Poel: prijsindicatie 5000-10.000 euro. Maar in tegenstelling tot De Poel, voelt Huys de gevoeligheid van zijn dubbelrol haarscherp aan: hij laat contractueel vastleggen dat hij onder geen voorwaarde mag worden gefilmd of gefotografeerd tijdens zijn extra-curriculaire aciviteiten. Huys trad onder meer op voor Randstad, managers van supermarktfilialen en ontwikkelingsmaatschappij  Brainport Development in Eindhoven. En in maart  was Huys nog dagvoorzitter van All Energy Day, met partners zoals netwerkbedrijf Tennet, Shell, Enexis, GDF Suez en Tesla Motors. Wat zou Huys zelf intussen rijden?

    Net als De Poel, is ook Huys voor ABN Amro-bestuurders een oude bekende. Zo interviewde Huys in november 2013 tijdens het Lean Event van de Lean Consultancy Group ABN Amro-topman Gerrit Zalm, 'in de stijl van College Tour, voor de gelegenheid omgedoopt tot Lean College'. Nog geen jaar later mocht Zalm zijn verhaal nogmaals aan de 'meesterinterviewer' vertellen in de 'echte' College Tour van de Nederlandse Publieke Omroep.

    Dé bankier is trouwens ook zelf te boeken – ‘prijs op aanvraag’ – als spreker over onderwerpen als Big Data, Leiderschap en uiteraard Politiek. Als ambtenaar/ceo is Zalm van vele markten thuis, en uiteraard hangt daar een pittig prijskaartje aan dat niet zomaar in de openbaarheid kan worden gehangen.

    Praatjesmakers

    Het Nederlandse sprekerscircuit is enkele jaren geleden treffend getypeerd in een artikel van Quote. Voormalig VARA-journalist en Pauw & Witteman-presentator, én voormalig hoofdredacteur van Mercedes Magazine, zegt daarin dat hij vanwege 'de vermeende belangenverstrengeling' zich eigenlijk nauwelijks nog uithuurt als dagvoorzitter. 'Alleen nog af en toe als vriendendienst.'

    Het gat van Witteman wordt nu gevuld door zijn journalistieke opvolgers. De handel in BN-ers blijkt sowieso een snelgroeiende en lucratieve business. Speakers Academy is een van de bekendste bureaus, maar de BN-ers melden zich tegenwoordig bij meerdere makelaars aan. De 'praatjesmakers'  worden vaak aangetrokken vanwege hun affiniteit met het onderwerp waarmee men zich wil profileren. Zo trad dichter en Rotterdams nachtburgemeester Jules Deelder op voor PharmaPartners BV, waar hij een 'maatwerk gedicht' voordroeg.

    Rapper en programmamaker Ali b fungeerde als publiekstrekker tijdens de jaarlijkse ledenavond van Rabobank Rijn en Veenstromen. 'Hij slaagde er in korte tijd in om de hele zaal voor zich te winnen. De kern van zijn betoog was ‘blijft trouw aan jezelf en handel altijd in de geest van hoe je door de mensen herinnerd wilt worden’. Net als Rabobank.

    Televisiemaker- en producent Ali B. was namelijk door de directie van de bank uitgenodigd vanwege zijn grote overeenkomst met de Rabobank: de bezieling om een bijdrage te leveren, iets te betekenen in de wereld. 'Flexibel zijn, daar gaat het om', vatte Ali B. zijn boodschap treffend samen.

    Een advies dat De Poel, Huys, Jeroen Pauw, Eva Jinek ('exclusief bij Talent Kitchen', het productiebedrijf van collega Pauw) en al die andere praatjesmakers/journalisten van de publieke omroep van harte zullen beamen. Dat geldt trouwens ook voor u, de televisiekijker. U mag hen voortaan gerust met een korreltje zout nemen.


    'Snotneus'

    Over de auteur

    Arne van der Wal

    Gevolgd door 190 leden

    Mede-oprichter van Follow the Money. Houdt zich onder meer bezig met technologie-ontwikkeling en de voedingsindustrie.

    Lees meer

    Volg deze auteur

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid