Hoe de VS van de nood een deugd maakte (part II)

    De Amerikaanse economie komt als de lachende derde uit de diepe economische crisis die ze veroorzaakte. In Europa en China dreunt de klap nog jaren na. Met dank aan de powerplay van toenmalig minister van financiën en voormalig Goldman Sachs-topman Hank Paulson, concludeert belegger Jan Dwarshuis.

    Op 12 oktober 2008 nodigde Hank Paulson, toenmalig Secretary of the Treasury van de VS, de vertegenwoordigers van de negen grootste banken van het land uit. Paulson staat bekend als een man die niet lang om de hete brij heen draait.  Al snel werd het de aanwezigen duidelijk dat hij het spel keihard speelde. Elke bank kreeg een injectie van 25 miljard dollar onder zéér soepele voorwaarden. Een aantal bankiers sputterde fel tegen, waaronder het oerdegelijke Wells-Fargo, dat het geld helemaal niet nodig had. Maar Paulson hield voet bij stuk, omdat het ‘goed voor de natie zou zijn’. Uiteindelijk bezweken alle negen bankiers onder de zware druk die 'the Hank' uitoefende. Ze plaatsten hun handtekening onder het aanbod da ze niet konden weigeren. Het bleek slechts het begin te zijn van een reddingsoperatie, die zijn weerga in de moderne geschiedenis nog nooit heeft gekend heeft en waar vooral de VS garen bij heeft gesponnen.

    Cooper Union Speech

    Ik neem u mee terug naar 27 maart 2008 waar presidentskandidaat Barack Obama tegenover de heren van Wall-Street zijn zogenaamde ‘Cooper Union Speech’ gaf. Iedereen was met stomheid geslagen omdat Obama pleit voor meer toezicht op de financiële markten. Daar waar Wall Street zelf deze stap eerder had moeten nemen, was het presidentskandidaat Obama die de lijnen uitstippelde. Overigens beschikte Obama tijdens die periode over een mol binnen de bankierswereld, te weten de UBS bankier Robert Wolf. Een aardig feitje gezien het huidige gekrakeel over de afluisterpraktijken onder het bewind van Obama en wat hij daar eerder over heeft beloofd. In de maanden die volgden werd het economisch nieuws er niet beter op. President Bush gaf Paulson de opdracht om de crisis op te lossen en de Amerikaanse economie te redden. De rest was bijzaak. In feite kreeg Paulson een vrijbrief van Bush om te handelen naar eigen goeddunken. Bush gaf in die tijd ruiterlijk toe geen bal te begrijpen van de economie en benadrukte vooral een optimist te zijn. De ene na de andere red flag over de economie werd gehesen en Paulson besloot vooralsnog niets te doen, hetgeen bijzonder opvallend is in het proces.  
    Paulson moet als voormalig CEO van Goldman Sachs heel goed hebben geweten dat AIG het volgende probleem zou worden
     

    Schulden spiraal

    In diezelfde tijd werd duidelijk dat zakenbank Lehman Brothers zich in een zogenaamde schuldenspiraal bevond. Maar het bestuur van Lehman maakt zich geen zorgen, omdat ze ervan overtuigd waren gered te worden door de Amerikaanse overheid. En wat deed Paulson? Hij riep op 12 september 2008 de CEO’s van de belangrijkste Amerikaanse financiële instituten bijeen. Hij legt de heren uit dat Lehman Brothers niet gered zou worden. Iedereen was totaal verbouwereerd. Op 15 september 2008 gaf Paulson een speech waarin hij aangaf dat iedereen vanaf nu voor zichzelf moest zorgen. De Amerikaanse overheid zou onder geen beding meer bijspringen. Paulson nam de beroemde kreet ‘Moral Hazard in de mond. Na de redding van Bear Stearns zou hij immers geen Amerikaanse financiële instelling meer helpen.

    AIG in de problemen

    Interessant om te vermelden is dat Paulson als voormalig CEO van Goldman Sachs toen al heel goed moet hebben geweten dat AIG – de grootste verzekeraar ter wereld – het volgende probleemgeval zou worden. En dat zou Lehman tot een kinderspel maken. Paulson besloot om AIG te redden. De klap die de wereldeconomie had gekregen van Lehman was voldoende. Paulson wist als geen ander dat als hij nu zou doorpakken de VS wel eens de lachende derde zou kunnen zijn. En zo geschiedde. De bail out van AIG was uniek in zijn soort. Normaal gesproken wordt er gewerkt met zogenaamde ‘haircuts’ bij een bail out. Maar dit keer niet. Alle grote banken op Wall-Street werden volledig gecompenseerd door de Amerikaanse overheid. Het was Paulson meer dan ernst om met name de Amerikaanse economie te redden. En hij kreeg bijval van Ben Bernanke, die Paulson aanmoedigde om nog meer te doen.

    Congress onder druk

    De heren zetten vervolgens het Amerikaanse Congress onder zware druk en waarschuwden voor een totale meltdown binnen enkele dagen als er niet direct geld werd vrijgemaakt om de Amerikaanse economie van de ondergang te redden. Door het ongekend snelle handelen van de Amerikanen kwam er 700 miljard dollar beschikbaar(TARP). Dit handelen getuigt in mijn ogen van een enorme daadkracht. Het was slechts het begin, waarbij Paulson precies wist wat hij deed, geholpen door Bernanke en Tim Geithner, toen nog president van Fed New York . Opvallend is dat Janet Yellen, die onlangs Bernanke opvolgde als Fed-president, toen ook al nauw betrokken was bij het proces.

    The horror....  he's gone insane. He's become like the Colonel Kurtz of Treasury Secretaries 'The horror.... he's gone insane. He's become like the Colonel Kurtz of Treasury Secretaries.'

    Op 12 oktober 2008 gaf Paulson gevolg aan de wensen van Obama. De Amerikaanse banken zijn ondertussen overgegaan tot de orde van de dag. Ze zijn gered door Paulson en eigenlijk ook op aandringen van Obama. Sinds het uitbreken van de crisis zijn er allerlei geluiden opgegaan om de banken op te splitsen. Mijn verwachting is dat dit niet zal gebeuren. De zogenaamde ‘Volcker Rule’ is in de kern simpel, maar beslaat inmiddels uit meer dan 300 pagina’s ingewikkelde financiële materie. De banken maken het bewust complex. Door hun expertise winnen de banken het vaak van de toezichthouders.

    Geslaagde operatie

    Hank Paulson kan ondertussen terugkijken op een zéér geslaagde operatie. Ik heb groot respect voor de wijze waarop hij de VS door deze periode heeft geloodst. De VS is terug als – economische –  Super Power. In Europa zal de klap nog lang nadreunen en zelfs het onaantastbaar geachte China kon achteraf wel eens het kind van de rekening worden. Wie had dat in 2007 gedacht toen alles wat u als belegger kreeg voorschotelt vooral een Chinese geur had. De VS heeft van de nood een deugd gemaakt met dank aan het supertrio Paulson, Bernanke en Geithner. Aan Janet Yellen de taak om het komende decennium de voorzet van de heren definitief om te zetten in klinkende munten. Rest mij u een goed weekend te wensen.   Deze column is het vervolg van Dwarshuis column van 21 februari,  HOE DE VS VAN DE NOOD EEN DEUGD MAAKT (part I)  
      Jan Dwarshuis is senior asset manager bij Thirteen Asset Management AG, waar hij verantwoordelijk is voor het Thirteen Diversified Fund. Dwarshuis schrijft zijn columns op persoonlijke titel en wordt hier niet voor betaald. Ook betaalt hij niet voor het plaatsen van zijn columns. Professioneel houdt hij posities aan in grote Europese, Amerikaanse en Russische beursfondsen. De informatie in zijn columns is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Op het moment van schrijven heeft hij geen positie in bovengenoemde aandelen en is ook niet voornemens dat de komende 72 uur te doen.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jan Dwarshuis

    Als zelfstandig ondernemer is hij actief geweest in verschillende takken van sport. Tussentijds bleef hij op het terrein van...

    Volg Jan Dwarshuis
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren