Pitch Europe: hoe private equity de economie van Europa verandert

1 Connectie

Relaties

Pitch Europe
9 Bijdragen

Elk jaar stromen er miljarden euro's door Europa. Van Brusselse subsidies en internationale handel tot belastingen en betalingen van burgers. De Europese Unie is de grootste vrijhandelszone ter wereld. Maar wie houdt er toezicht op die enorme geldstromen? Over welke is het minste bekend? Die laatste vraag legden we jullie voor: ‘Wat is Europa's obscuurste geldstroom?’ De afgelopen weken ontvingen we tientallen pitches en onderzoeksvragen, waarvan er één als de beste uit de bus kwam: de invloed van private equity op de Europese samenleving.

‘De vogel is bevrijd,’ tweette tech-miljardair Elon Musk kort nadat hij Twitter had gekocht voor het megabedrag van 44 miljard dollar. Musk, die zich de afgelopen paar jaar voorstander van de absolute vrijheid van meningsuiting betoonde, beloofde het platform te veranderen in een winstmachine. 

Musk was niet in staat het totale bedrag zelf op te hoesten. Daarom wendde hij zich tot banken en private investeerders, zoals Larry Ellison, de oprichter van softwarebedrijf Oracle, en de Saoedische prins Alwaleed bin Talal. Zodoende is de overname grotendeels gefinancierd met leningen, en steeg de schuld van Twitter van circa 5,5 miljard dollar naar 18,5 miljard. Met een scala aan banken en investeerders in de coulissen zal Twitter deze leningen vlot moeten afbetalen om zijn schuldeisers tevreden te houden.

In een poging om snel geld vrij te maken, kondigde Musk een massale ontslagronde aan. Bijna de helft van het totale personeelsbestand werd de deur gewezen. De vogel mag dan ‘bevrijd’ zijn van de restricties van content moderation en van ‘politiek correcte’ advertenties, hij is gekooid door een astronomische schuldenlast.

Wanneer een particuliere investeerder vreemd geld in een bedrijf pompt en zijn investering wil laten renderen, raken milieu- en sociale overwegingen op de achtergrond

Het wedervaren van Twitter laat zien wat er kan gebeuren wanneer een particuliere investeerder vreemd geld in een bedrijf pompt en drastische veranderingen wil doorvoeren om zijn investering te laten renderen. De praktijk laat keer op keer zien dat milieu- en sociale overwegingen dan op de achtergrond raken. En – voor ons belangrijk – deze praktijk komt niet alleen in de Verenigde Staten voor, maar ook in Europa. 

Daarom hebben Follow the Money en andere media, zoals IrpiMedia (Italië), Oštro (Slovenië) en Correctiv (Duitsland), de invloed van private equity op de Europese samenleving gekozen als winnaar van onze Pitch Europe

Private equity 

Gevoed door extreem lage rentetarieven heeft de mondiale private equity-sector de afgelopen jaren een hoge vlucht genomen. Volgens een rapport van de financiële denktank Bain & Company ‘blies private equity in 2021 de deuren open toen miljarden aan pandemische stimuleringsmaatregelen een historische golf van transacties en uittredingen veroorzaakten’. En omdat regeringen vanwege corona stimuleringspakketten uitdeelden, stegen de wereldwijde investeringen in buy-outs – het uitkopen van een bedrijf – tot boven de 1 biljoen euro. 

Het zal dan ook geen verrassing zijn dat een groeiend deel van de Europese beroepsbevolking in dienst is van ondernemingen die geheel of gedeeltelijk in handen zijn van private equity-fondsen. Volgens gegevens van Eurostat, verzameld door Invest Europe (de Europese lobby voor private equity en durfkapitaal), is 4,3 procent van de in totaal 233 miljoen werknemers in Europa in dienst van bedrijven die door private equity worden gesteund. Uiteraard zijn dit statistieken van de financiële lobby zelf en moeten ze kritisch worden bekeken, maar de invloed van private equity op de Europese economie liegt er niet om. 

De omvang van deze fondsen is toegenomen en financiële toezichthouders waarschuwen voor de schaal van verborgen investeringen, schaduwbankieren en andere vormen van amper gereguleerde beleggingsmethodieken. De Amerikaanse bank Morgan Stanley voorspelt dat de wereldwijde private equity-markt van 7,2 biljoen dollar in 2020 zal groeien tot rond de 12,5 biljoen dollar in 2025. Preqin, een handelaar in financiële gegevens, gaat zelfs zover een groei te voorspellen tot 23,3 biljoen dollar in 2027.

Natuurlijk moeten de bovengenoemde cijfers en statistieken nader worden onderzocht – en dat is precies wat we gaan doen. Met Pitch Europe zullen we de werkelijkheid achter deze cijfers onderzoeken en nagaan wat de effecten zijn van private equity op de Europese samenleving: op de beroepsbevolking, op het klimaat, op de toekomst van onze economie en op mensenrechten. We kunnen gerust stellen dat private equity een speler is die diep verankerd is in het weefsel van de Europese economie. Als zodanig moet de invloed ervan grondig worden onderzocht.

Waarom werd het deze pitch?

Sommigen zullen zich afvragen wat er met de andere populaire pitches is gebeurd. Die gingen over het Europese emissiehandelssysteem, de belangenstrijd rond de bouw van Europese windmolenparken, de mogelijke geldstromen tussen loterijen en ngo's, en het ‘megalomane’ EU-project FIWARE. Elk ervan zou mogelijk een geweldig gezamenlijk onderzoek hebben opgeleverd. 

Om tot de pitch te komen met de meeste potentie voor een volwaardig pan-Europees onderzoek, vroegen we een aantal internationale collega’s om mee te denken. Journalisten van verschillende media zoals IrpiMedia (Italië), Oštro (Slovenië) en Correctiv (Duitsland) namen de pitches onder de loep, waarna we ze gezamenlijk bespraken. Tijdens deze sessies kwam de invloed van private equity op de Europese samenleving als winnaar uit de bus.

De beraadslagingen

Waarom hebben de vier afgevallen pitches het niet gehaald? Dat leggen we graag uit.

We hadden twee pitches over hernieuwbare energiebronnen: de ins en outs van het emissiehandelssysteem (de manier waarop Brussel de grootste vervuilers in Europa belast) en de windmolenindustrie. Het werd al snel duidelijk dat beide onderwerpen uitgebreid door andere media zijn behandeld en dat er weinig ruimte overbleef om ze binnen een internationale samenwerking tot hun recht te laten komen. 

De derde vroeg ons te kijken naar het Fiware-project, dat in Brussel is opgezet als een inclusief IT-platform voor lokale, regionale en nationale overheden en organisaties om beter samen te werken op digitaal gebied. De pitch stelde dat het project een financiële mislukking is en dat de handelwijze van de ambtenarij erachter aan de kaak moest worden gesteld. Het was een intrigerende pitch. De collega's van Politico gingen zelfs zover dat ze ’m prezen als ‘het ideale project voor de Brusselse zeepbel – mits het tien jaar geleden was gepitcht’. Nu zien we de urgentie van het onderwerp niet, en hebben het daarom niet als winnaar gekozen. 

De loterijpitch heeft een zeer beperkte invalshoek: de meeste grotere Europese loterijen zijn hoofdzakelijk actief in Nederland en België, waardoor er te weinig ruimte is voor onze andere Europese partners om zich aan te sluiten. 

Lees verder Inklappen

Volgende stappen

Nu er een winnende pitch uit de bus is gekomen, is het tijd voor een solide onderzoeksplan. Dat zullen we de komende maanden in samenwerking met onze internationale partners opstellen. 

We willen alle stemmers en deelnemers aan Pitch Europe bedanken – vooral de mensen die ‘the extra mile’ gingen door aanvullende bronnen en materiaal aan te leveren. 

Wordt vervolgd!

EU Pitch jury: IrpiMedia (Italië); Oštro (Slovenië); Correctiv (Duitsland); de Tijd (België); Politico Europe (EU); Follow the Money (Nederland). 

Met medewerking van Salsabil Fayed