Hoe zit dat nou met die Nederlandse inkomensongelijkheid?

    Deugt de Nederlandse inkomensstatistiek eigenlijk wel, vraagt Robin Fransman zich af. Waarschijnlijk wordt de Nederlandse inkomensongelijkheid flink onderschat.

    Als we in Nederland over ongelijkheid praten dan wijzen veel mensen erop dat in Nederland, in tegenstelling tot bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, de inkomens veel gelijkwaardiger zijn verdeeld. Ik heb daar twijfels bij. Het kan namelijk niet zo zijn dat de inkomens gelijkwaardiger zijn dan elders en tegelijkertijd de vermogens even ongelijk. Immers, vermogen is vooral de accumulatie van inkomens uit het verleden. Daarnaast hangt vermogen natuurlijk af van wat je spaart, maar de vrije besparingen zijn bij hogere inkomens natuurlijk zowel relatief als absoluut groter. Het is een kwestie van definitie. Wat zie je als inkomen? Er is niet alleen arbeidsinkomen, maar mensen hebben ook inkomen uit vermogen: huur, rente, dividenden, winst, en koers/prijs winsten. En juist die niet-arbeidsinkomsten zijn relatief het hoogst bij de hogere inkomens:

    robin1 Bron: US Congressional Services, http://www.fas.org/sgp/crs/misc/R42131.pdf

    Daar zit hem wellicht de crux. Omdat we in Nederland die inkomens niet of nauwelijks belasten, worden die inkomen ook niet of nauwelijks gemeten. En dat zie je terug in de statistieken en dan lijkt Nederland heel gelijk. In het VK en de VS wordt dat wel als inkomen gezien en ook belast, en zie je ze dus ook in de statistieken terug. Hieronder een grafiek van de inkomens van de top in de VS, naast het arbeidsinkomen (salaries), heb je Business Income (onze Box 2, aanmerkelijk belang), Capital Income (onze box 3) en Capital Gains (in Nederland onbelast). robin2 In Nederland kunnen we dit niet allemaal goed meten en dus ook niet herleiden tot huishoudens. De Capital Gains zijn immers onbelast en worden dus niet gemeten of bijgehouden. De Capital Income gaat in Nederland op basis van een forfaitair rendement van 4% en wordt daarom niet gemeten. In Box 2 kun je inkomen langdurig en zelfs generaties uitstellen en wordt op die manier niet aan huishoudens toegerekend (zie hier voor toelichting). Daarnaast hebben huishoudens in Nederland ook nog Box 1 vermogen dat is vrijgesteld van belasting, dat zijn de spaar- en beleggingsverzekeringen die gekoppeld zijn aan de eigen woning, ook de Capital Gains en Capital Income daaruit is onbelast en wordt niet gemeten. Dat leidt er toe dat Nederland één van de hoogste belastingen op arbeid kent: robin2 En één van de laagste belastingen op vermogen: robin2 Kortom, weten wij echt zeker dat de inkomens zo gelijk zijn in Nederland? Rekenen we wel al het inkomen mee? En als dat toch zo is, waar komt dan de ongelijkheid in vermogens in Nederland vandaan die bijna net zo groot is als in de VS? Nader onderzoek en toelichting van het CBS zou fijn zijn.

    -o-

    Robin Fransman is bereikbaar op Twitter: @RF_HFC

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Robin Fransman

    De dwarse denker Robin Fransman was jarenlang adjunct-directeur bij Holland Financial Centre (HFC). Daarvoor werkte hij onder...

    Lees meer

    Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

    Volg Robin Fransman
    Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de auteur Annuleren