Hollands insectenimperium stuit op Brusselse bezwaren

4 Connecties
32 Reacties

In Noord-Limburg verheugen ze zich op een grootse toekomst als kloppend hart van de Europese insectenteelt. Want niet alleen onze kippen en varkens, maar ook wijzelf gaan onvermijdelijk massaal aan de meelwormen en krekels om voedselschaarste en ontbossing te tackelen. Er ligt echter één enorme beer op de weg: Brussel.

In een gloednieuw complex langs de A73 bij Venlo hebben zich afgelopen donderdag onderzoekers, overheden, potentiële investeerders en vooral heel veel ondernemers verzameld voor het insectencongres. Bij elkaar al snel zo’n 250 man. Natuurlijk zijn overal op de sta-tafels schaaltjes insectenbitterballen, insectenbonbons en insectenlollies neergezet waarvan voorzichtig wordt geproefd.

Maar er liggen ook zakken honden- en kattenvoer en, heel belangrijk, veevoer. Want als alleen al de Europese kippen en varkens hun soja- en vismeeldieet zouden inruilen voor meelwormen, zou dat onze voedselvoorziening een stuk minder kwetsbaar maken voor geopolitieke grillen en bovenal een rem zijn op ontbossing én overbevissing. Kortom, insecten hebben de toekomst.

'Het is veel duurzamer en efficiënter als we eiwitten tot ons nemen via insecten, dan via koeien en varkens'

Daar zijn ze zich in de regio Venlo maar al te goed van bewust. Een van de succesnummers op het congres is de topvrouw van Proti-Farm, Heidi de Bruin. Haar bedrijf gaat het helemaal voor de wind. ‘Op dit moment voorzien we nog vooral de huisdierenmarkt, maar de afgelopen jaren zien we een flinke toename in de vraag naar insecten voor menselijke consumptie. We zijn dan ook volop bezig met opschaling van de productie voor humane consumptie naar duizenden tonnen meelworm per jaar. Logisch ook. Want uiteindelijk is het veel duurzamer en efficiënter als we die eiwitten tot ons nemen via insecten, dan via koeien en varkens.’

Gestampte meelwormen

Helaas taalt de gemiddelde westerling er nu nog niet naar zijn geroosterde kippetje in te ruilen voor een bord gestampte meelwormen. Ook niet als die onzichtbaar verwerkt zijn in burgers of sauzen. Ook niet als de voordelen voor milieu, dierenwelzijn en volksgezondheid eens in de zoveel tijd ronkend worden aangeprezen in de media. Nee, zélfs niet als koningin Máxima persoonlijk een nieuw insectenkookboek in ontvangst neemt en haar dochter Amalia er vervolgens haar spreekbeurt aan wijdt. En dat het glazuur van de bekende roze koek zijn kleur aan luizen te danken heeft, horen we eigenlijk liever ook niet. Het idee alleen al. ‘Het is een kwestie van perceptie,’ wuift De Bruin dergelijke bezwaren weg. ‘Je moet insecten zien als een ingrediënt. Wie ze eenmaal heeft gegeten is om. Bovendien is de insectenhamburger op termijn waarschijnlijk goedkoper dan de rundvleesburger. Dan kan het snel gaan.’ Toch lijkt het logischer dat met name veevoer op insectenbasis een vogelvlucht neemt als duurzaam alternatief voor soja en vismeel. En het levert nog lekker vlees ook, zo bleek vorig jaar uit een vergelijkend onderzoek. Het énige minpuntje zou kunnen zijn dat de stallen voor de meelwormen wel flink verwarmd moeten worden.

'Zie insecten als ingrediënten. Wie ze eenmaal heeft gegeten is om'

Maar zelfs dat is alweer achterhaald, vertelt Marian Peters van de Vereniging van Nederlandse Insectenkwekers. ‘Als meelwormen een paar weken oud zijn gaan ze juist warmte afgeven. Dus als je die oudere bij de jongere exemplaren zet, scheelt dat al een heleboel warmte.’ En de kostprijs? 'Die ligt nu nog hoger dan soja, maar dat zit ‘m er vooral in dat de arbeidskosten hier hoger liggen dan in Zuid-Amerika. Dus als er wordt geautomatiseerd, kunnen insecten zeker concurrerend worden met geïmporteerde soja.'

Insecten Campus

Na al dit soort bemoedigende woorden beginnen de Limburgse ondernemers toch wat onrustig op hun congresstoeltjes te schuiven. Een rozenkweker verkondigt zelfs publiekelijk al zijn plannen om zijn verdienmodel te spekken met meelwormen. Tot grote tevredenheid van initiatiefnemer Eric Michels van het Insect Protein Innovation Platform. Met volle overgave houdt hij de zaal voor hoe ‘de kansen op straat liggen, het is slechts een kwestie van bukken en oprapen’. Want de Noord-Limburgse insectenbranche komt pas écht van de grond als de kwantiteit een flinke slinger krijgt, benadrukt Michels terwijl de powerpointpresentatie achter hem ambitieuze plannen toont voor een Venlose Insecten Campus. ‘Als straks die markten openbreken, weten we niet meer waar we kijken moeten,’ zo schetst hij de perspectieven. ‘Echter, om voor grote spelers als Nutreco interessant te zijn, moeten we wel bulk kunnen aanleveren. Daarom is het belangrijk dat zoveel mogelijk ondernemers de stap maken.’ Het publiek is overtuigd. Met insecten valt grof geld te verdienen. En wie nu niet investeert, mist de boot. De enige vraag die een enkeling nog op de lippen rust is: waarom gebeurt dit dan niet allemaal allang?

veevoer van insecten blijkt in Brussel de hardste noot om te kraken

Rijksambtenaar Wim Ruiterkamp, ook aanwezig op het congres, wil deze vraag wel beantwoorden, maar niet nadat hij eerst heeft benadrukt dat de Nederlandse overheid zich helemaal achter de insectenteelt schaart: 'Het kabinet zet hier vol op in als duurzaam eiwit van de toekomst, naast de Europese kweek van peulvruchten, kweekvlees en algen.'

Gekke-koeienangst

Maar ja, dan toch, Brussel. Voor consumenten geeft de zogenoemde novel foods-regelgeving al gedoe, maar juist het veevoer, waar zulke slagen gemaakt zouden kunnen worden, blijkt de hardste noot om te kraken. Want de hele reden dat we in Europa überhaupt aan het soja- en vismeelinfuus liggen, heeft alles te maken met de BSE-crisis in de jaren negentig. ‘Dat was een absolute ramp voor Europa,’ memoreert Ruiterkamp. ‘In het veevoer werd slachtafval gebruikt dat onvoldoende was verhit. De voedselcrisis die daaruit volgde heeft ertoe geleid dat sindsdien al het veevoer volledig vrij moet zijn van dierlijke producten. En aangezien insecten toen nog op niemands netvlies stonden, wendden we ons massaal tot soja en vismeel.’ Volgens Ruiterkamp is Nederland in Brussel nu een van de voortrekkers om insecten alsnog op het vee-menu te krijgen. ‘Maar bij veel Europese landen ligt dat echt heel moeilijk. Ze zijn zo ontzettend beducht voor een nieuwe BSE-crisis dat ze zich niet makkelijk laten overtuigen.’

Krekel-lolly

Zo bezien zou het zelfs nog jaren kunnen duren voor er schot in de zaak komt. Toch vindt Ruiterkamp dat het de Limburgse ondernemers niet hoeft te ontmoedigen: ‘Er kan opeens een versnelling in het proces komen doordat de eiwittekorten te prangend worden. En dan is het misschien in een jaar geregeld. Met Europa weet je het nooit.’ Het plenaire gedeelte van het congres is ten einde. Geïnteresseerden kunnen zich nog in aparte zaaltjes laten bijscholen over de toepassing van insecten voor respectievelijk voedsel, dierenvoer en farmaceutische producten. Voor de mensen die al weg gaan is er uiteraard een goodiebag met enkele folders en een lolly. Perziksmaak met krekel.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Lise Witteman

Gevolgd door 468 leden

Onze vrouw in Brussel. Volgt lobby's, legt netwerken bloot en bijt politici, belangenbehartigers en bestuurders in de enkels.

Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren