Hoogspanning voor Tennet

3 Connecties

Onderwerpen

Energie Tennet

Werkvelden

Duurzame energie
4 Bijdragen

De Duitse Bondsdag behandelt donderdag de 'Tennet-wet'. Inzet: wie betaalt de rekening voor de Energiewende? En wat heeft het Nederlandse staatsbedrijf Tennet daarmee te maken?

De Bundestag debateert donderdag over een wetsvoorstel van de regering dat het Nederlandse netwerkbedrijf Tennet direct raakt. Doel is om de aansprakelijkheid van elektriciteitsnetwerkbedrijven bij de aanleg van aansluitingen van windparken te beperken. In feite gaat het hierbij om Tennet, dat het elektriciteitsnet in het gebied rond de Noordzee tot en met Zuid-Duitsland exploiteert. 'Het is eigenlijk de Tennet-wet,' zegt Jeroen Brouwers, woordvoerder van Tennet. 'De Duitse regering heeft ingezien dat de aansprakelijkheidsrisico's die netwerkbedrijven nu lopen te groot en onvoorspelbaar zijn om de noodzakelijke private investeerders aan te trekken. Met deze wet zou dat risico overzichtelijk worden.'
De Duitse regering verwoordt het zo: 'Opdat de noodzakelijke investeringen gedaan worden, zullen de risico's voor ondernemingen voorspelbaar moeten zijn,' luidt de uitleg bij het voorstel. 'Technologische onzekerheden en aansprakelijkheidsrisico bij te late aanleg of storingen vormen op dit moment een hindernis voor private investeerders.'
Politieke druk op Den Haag 
Sinds de Energiewende volop in gang is gezet, hangt er een scherp zwaard van Damokles boven het hele megaproject: wie betaalt de aansluiting van de windparken op het netwerk? Het antwoord is in principe eenvoudig, dat is de eigenaar van dit deel van het netwerk, het Nederlandse staatsbedrijf Tennet dat in 2010 het netwerkbedrijf van producent E.on overnam. Maar Tennet heeft vorig jaar al laten weten noch voldoende kapitaal ter beschikking te hebben, noch de benodigde mankracht. En dat botst zowel met de energie-ambities als de wetgeving, die Tennet verplicht stelt om zo snel mogelijk voor 'stopcontacten' op zee te zorgen.
Het netwerkbedrijf staat dus onder zware druk van Berlijn om aan zijn verplichtingen te voldoen. Volgens een bericht in zakenkrant Handelsblatt heeft de Duitse regering het geduld met Tennet verloren. Eerder berichtte FTM over de 'koude oorlog' die tussen Den Haag en Berlijn over deze kwestie woedt.
De Duitse toezichthouder gooide nog wat olie op het vuur door Tennet onlangs de benodigde licentie te weigeren. Het argument daarvoor is dat de financiële positie van Tennet te zwak is om de aanleg van nieuwe hoogspanningskabels te garanderen. Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem stuurde kort na zijn aantreden een brief aan de Tweede Kamer waarin hij wees op de mogelijke financiële risico's die het Nederlandse staatsbedrijf loopt door de eisen die Energiewende stelt. Een politiek gevoelige kwestie: in het slechtste geval zou een aanzienlijk deel van de kosten voor de Duitse Energiewende voor een groot deel op de schouders van de Nederlandse belastingbetaler neerkomen.
Overbelasting
Een extra complicerende factor is dat het transport van de elektriciteit van noord naar zuid, waar de grootste industriële afnemers zich bevinden, op dit moment maar in beperkte mate mogelijk is. De capaciteit van het netwerk is onvoldoende, vooral als het hard waait en de zon schijnt. Nu de eerste kerncentrales zijn uitgezet, ontstaan er af en toe situaties waarbij het aanbod van elektriciteit het net dreigt op te blazen.
De hoge piekbelasting bij harde wind leidt er namelijk toe dat het net overbelast kan raken en de windparken moeten dan worden afgeschakeld. Dat is het afgelopen jaar enkele keren gebeurd en daarbij is ternauwernood een massale blackout voorkomen. De Duitsers, en mate name de machtige Industrieverbände,  maken zich daar om begrijpelijke redenen zorgen over.
Voor de exploitanten van windparken is die onzekerheid van de toestand van het net een probleem. Als de windstroom niet kan worden verkocht leidt dat immers tot economische schade. Het ziet er niet naar uit dat dit probleem snel kan worden opgelost. Sterker, het uitschakelen van windparken is met 200 procent gestegen en daarmee ging het afgelopen jaar 407 gigawattuur aan windstroom verloren.
'Er is tien jaar niet geïnvesteerd in het Duitse net,' zegt woordvoerder Brouwers. 'Er moet veel worden bijgebouwd en dat zijn trajecten van tien jaar. Ook in Duitsland is er veel protest tegen de aanleg van nieuwe hoogspanningskabels.' Er is de komende jaren 2800 kilometer aan nieuwe hoogspanningslijnen nodig. Het grootste deel daarvan bestaat uit drie nieuwe 'Stromautobahnen' van noord naar zuid Duitsland. Precies door het gebied dat Tennet beheert. De kosten daarvan worden geraamd op €20 miljard. De kosten voor de totale energietransitie tot 2030 worden zelfs geraamd op €30 miljard.
Zahlen, bitte 
Het is duidelijk dat Tennet die aanleg nooit alleen kan betalen. Desondanks wordt er in de politiek en de media toch iets anders aangekeken tegen Tennet en de aansprakelijkheidskwestie. Het wetsvoorstel maximeert de boetes voor het verwijtbaar te laat aanleggen tot €110 miljoen per jaar. De overige aansprakelijkheidskosten voor het te laat aanleggen van de aansluitingen en storingen moeten nu deels worden opgebracht door Duitse huishoudens, naast de al bestaande toeslagen op de stroomrekening die de Energiewende moeten bekostigen.
'Moet de Duitse burger nog meer betalen voor stroom, omdat Tennet faalt? luidt de veelgehoorde vraag. Het ondernemersrisico wordt volgens critici nu afgewenteld op de gebruiker, die in Europa op de inwoners van het eveneens van wind afhankelijke Denemarken na, toch al het meest moet betalen voor zijn kilowattuur. En dat allemaal om de Energiewende te kunnen betalen. Overigens gaat het volgens de berekeningen om slechts €8,75 per jaar extra voor een gemiddeld gezin. Industriële gebruikers zijn tot €7000 per jaar extra kwijt als de wet wordt aangenomen.
Update: 16.38 De Bundestag heeft het wetsvoorstel aangenomen. Vanaf 2013 wordt het grootste deel van het aansprakelijkheidsrisico verwerkt in de elektriciteitsrekening. Ook worden producenten gedwongen om in noodsituaties hun energiecentrales op te starten, zelfs als deze onrendabel zijn. Ondernemingen krijgen geld als ze bij penibele situaties afzien van stroomafname. Dat verlicht de druk op de netwerkbedrijven. Lees hier Tennets blije reactie op de nieuwe energiewet.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Arne van der Wal
Mede-oprichter van FTM. Is gek op digitale technologie, maar koestert analoge techniek. Beoefent wing chun kungfu.
Gevolgd door 930 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren