Huisartsenmanifest statement tegen 'doorgeslagen rendementsdenken'

    Het manifest dat een groepje huisartsen woensdagavond op de deur van het ministerie van VWS spijkerde is een protest tegen cijferfetisjisme en dataverzamelkoorts bij de oppermachtige zorgverzekeraars. Maar dat niet alleen. 'Net als de studenten in het Maagdenhuis ageren wij hiermee tegen het doorgeslagen rendementsdenken'.

    Met enig revolutionair vertoon spijkerde een groep huisartsen woensdagavond een manifest op de deur van het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport. Onder de titel Het roer moet om wisten de initiatiefnemers - enkele tientallen huisartsen - de steun van inmiddels meer dan 22oo huisartsen en 2700  sympathisanten te winnen voor een drietal eisen aan minister Schippers, de vaste commissie van VWS en de zorgverzekeraars. De huisartsen ageren ten eerste tegen het verbod om zich te verenigen in onderhandelingen met de verzekeraars en gezamenlijk voor hun belangen op te komen, waardoor volgens de artsen versnippering ontstaat doordat zij moeten concurreren in plaats van samenwerken. 'Haal de huisarts uit de greep van de Mededingingswet', stelt het manifest. Daarnaast maken de huisartsen bezwaar tegen de standaardcontracten waarover individuele huisartsen niet kunnen onderhandelen met zorgverzekeraars. Tot slot roept de groep op tot vermindering van wat zij 'het georganiseerde wantrouwen van de exploderende zorgbureaucratie' noemen. Artsen worden steeds minder om hun deskundigheid vertrouwd, zeggen de huisartsen - en de bemoeienis van verzekeraars gaat ten koste van de kwaliteit. 'Kwaliteit wordt niet verhoogd door administratieve overbelasting, ongebreidelde dataverzameling en cijferfetisjisme.'
    'KWALITEIT WORDT NIET VERHOOGD DOOR ADMINISTRATIEVE OVERBELASTING, ONGEBREIDELDE DATAVERZAMELING EN CIJFERFETISJISME'
    Brancheverenigingen Vereniging Praktijkhoudende Huisartsen en de Landelijke Huisartsenvereniging steunen de actie. Voorzitter Ella Kalsbeek van de LHV zegt het pleidooi van de artsen te ondersteunen en de actie te begrijpen. Kalsbeek zelf wordt als voorzitter van de LHV overigens ook aangesproken met het manifest, legt een van de initiatiefnemers uit aan Follow the Money. Huisarts en oprichter van Artsen zonder Grenzen Jacques de Milliano: 'We hopen dat dit manifest ook voor de LHV een stimulans is om weer in haar rol te komen als belangenbehartiger. Daar is de vereniging de afgelopen periode nogal verkrampt in geweest.' Een aanzienlijk deel van de huisartsen gaf aan ontevreden te zijn over het optreden van de LHV als belangenbehartiger, zo bleek uit een recente enquete van Follow The Money in het kader van een onderzoek naar de macht van de zorgverzekeraars.

    'Doorgeslagen rendementsdenken'

    De actiegroep ontstond volgens De Milliano uit een app-groep van huisartsen uit de regio Haarlem en Amsterdam die met elkaar in contact raakten nadat zij geconfronteerd werden met de contracten voor 2015. 'Ik had daar zelf nogal wat vraagtekens bij. Hoe is het mogelijk dat je als huisarts een contract moet tekenen dat nauwelijks is uitgewerkt? Als je je bezwaren probeert kenbaar te maken krijg je van de zorgverzekeraar te horen 'u bent de enige die daar moeilijk over doet'. Maar in gesprek met een collega over de contracten voor dit jaar, bleek al snel dat die dezelfde problemen had met de inhoud ervan. Zo ontstond een een groep waarmee we via Whatsapp contact hielden, de Huisartsen in Actie.' Uiteindelijk is het dus een groep ongebonden huisartsen die het protest organiseerde. 'Een aantal van ons wist voor dit jaar afspraken te maken met de verzekeraars. Wij wilden aanvankelijk geen contract tekenen, maar wisten vrij snel alsnog een aantal voorwaarden getekend te krijgen na een gesprek met de inkoopdirectie van Achmea. Weten wat je tekent was daarvan de belangrijkste. Maar na een paar maanden vervalt de verzekeraar weer in zijn oude rol en wordt het overleg een stuk moeizamer. Omdat we dit niet ieder jaar zo willen, hebben we nagedacht over de fundamentele problemen in dit stelsel die volgens ons aangepakt moeten worden.' Daar kwamen de drie eisen uit voort. Kern van het verhaal is volgens De Milliano dat de huisartsen zich weer echt op kwaliteit van de zorg willen richten en niet langer op de droge economische wetten die de verzekeraar hun voorschrijft: 'Het ongebreidelde rendementsdenken dat ten koste gaat van de zorg voor de patiënt, daar willen we vanaf. In die zin hebben we hetzelfde doel als de studenten die nu het Maagdenhuis bezetten. Een patiënt is veel meer dan een verzameling cijfers.' Vooral van het wantrouwen van de verzekeraars ondervinden de huisartsen last: 'Hoe minder verstand van zaken degene die je tegenover je vindt heeft, hoe meer informatie ze over je heen gooien - statistieken, grafieken, het is nauwelijks te doorgronden. Cijfers zijn op zich goed en kunnen heel nuttig zijn als meetlat, maar deze uit de hand gelopen drift tot data verzamelen en controleren is dat absoluut niet.'
    'Een patiënt is meer dan een verzameling cijfers'
    Wat willen de artsen eigenlijk concreet bereiken met hun manifest? 'Wij blijven actievoerders,' stelt De Milliano, 'we gaan dus niet zelf een bestuurlijke rol oppakken. Maar met dit manifest willen we een flinke slinger geven aan de protesten binnen de huisartsenzorg door die een stem te geven in dit manifest. We hopen dat woordvoerders in de Kamer het gaan gebruiken en willen met deze actie weer een extra voorbeeld geven van de beweging onder huisartsen. Tot slot hoop ik dat verzekeraars hier ook goed naar luisteren en zich aansluiten bij ons verzet. Uiteindelijk krijgen zij deze manier van werken ook allemaal opgelegd van boven. Ik kan me voorstellen dat zij ook inzien dat we samen op een heilloze weg zitten.'

    Juridische vuurproef vrije artsenkeuze

    Het manifest van de actievoerende huisartsen staat niet op zichzelf. De onvrede onder huisartsen over de ontwikkelingen binnen het zorgstelsel haalde de afgelopen maanden verschillende malen het nieuws. Nadat in december vijfhonderd huisartsen weigerden een contract te tekenen met hun zorgverzekeraar zijn er nog tussen de honderd en honderdvijftig huisartsen die uit protest zonder contract werken. Daarnaast voert de Vereniging Praktijkhoudende Huisartsen een bodemprocedure om de contractverplichting voor huisartsenzorg zoals die door de NZa is omschreven aan te vechten. Daarbij wordt nu het onlangs door de Eerste Kamer geredde artikel 13 van de Zorgverzekeringswet aangehaald, waarin de vrijheid van artsenkeuze geborgd is. Zorg buiten het contract om moet volgens dat artikel ook deels vergoed worden.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Eelke van Ark

    Gevolgd door 1105 leden

    Eelke vond vanuit de Achterhoek de weg naar Follow the Money. Ze heeft zich vastgebeten in het Nederlandse zorgstelsel.

    Volg Eelke van Ark
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren