Beeld © Itziar Barrios

Inspectie Gezondheidszorg ‘ontluisterend naïef’ na seksueel wangedrag huisarts

Een Rijswijkse huisarts die een seksuele relatie had met twee patiënten beging ‘geen strafbaar feit’, oordeelde de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd na onderzoek. Het Openbaar Ministerie zag dat anders en klaagt de arts aan wegens ontucht. Hoe grondig controleert de Inspectie de veiligheid in de zorg?

Dit stuk in 1 minuut
  • In 2017 had een huisarts een seksuele relatie met zijn patiënt, een vrouw die al jaren leed aan psychische klachten. Toen het uitkwam, volgde een melding bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).
  • Van de Inspectie moest de huisartsenpraktijk waar hij werkte zelf een onderzoek uitvoeren naar wat er gebeurd was. Dat leidde tot een onvolledig onderzoeksrapport dat zelfs een grove leugen van hem bevatte: hij verzweeg een eerdere seksuele relatie met een patiënt. 
  • Dat had de Inspectie niet door. Na een half jaar mocht de huisarts met een ‘plan van aanpak’ weer aan de slag bij de praktijk. Toen meldde zich een andere patiënt: ook zij had een seksuele relatie met hem gehad. 
  • De eerste vrouw deed ondertussen aangifte bij de zedenpolitie. Die zag wél een strafbaar feit en klaagde de arts aan wegens ontucht. Het politiedossier schetst een veel minder voordelig beeld van de huisarts dan naar voren komt uit het Inspectiedossier.
  • De werkwijze van de Inspectie is ‘ontluisterend naïef’, zegt Jan Klein, emeritus hoogleraar patiëntveiligheid. Zeker bij seksueel grensoverschrijdend gedrag acht hij het onwenselijk dat zorginstellingen zelf onderzoek doen naar overtredingen: als de organisatiecultuur niet deugt, komt de waarheid ook niet naar boven.
Lees verder

In de hoge zittingszaal van de rechtbank in Den Haag is het ongemakkelijk stil. De vraag die net aan de verdachte is gesteld, blijft in de lucht hangen. ‘Als u dat nu hoort, zo achteraf. Vindt u dan wel dat uw patiënt kwetsbaar was?​’ 

De vraag gaat over de ongelijke verhouding tussen de verdachte, huisarts Patrick, en zijn patiënt Anita. Het is een cruciaal punt in de zaak, die draait om de vraag of de arts schuldig is aan ontucht. Maakte hij misbruik van een kwetsbare patiënt?

Anita kwam al tien jaar lang iedere maand bij huisartsenpraktijk Arts en Zorg in Rijswijk. Dat was niet voor niets: ze leed aan een chronische ziekte en had psychische problemen. Patrick was al die tijd haar huisarts, maar dat weerhield hem er niet van een seksuele relatie met haar te beginnen. 

Dergelijk grensoverschrijdend gedrag is een aandachtspunt van de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), die namens de overheid toezicht houdt op de veiligheid van de gezondheidszorg.

Sommige patiënten houden zich stil uit loyaliteit, schuldgevoel of schaamte

Per jaar krijgt de Inspectie zo’n 140 meldingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag door zorgverleners. De IGJ beseft dat dat slechts een klein deel van het totaal is. Sommige patiënten houden zich stil uit loyaliteit, schuldgevoel of schaamte. 

In dezelfde week als de zitting van de rechtszaak tegen huisarts Patrick presenteerde de Inspectie een nieuwe aanpak rondom seksueel grensoverschrijdend gedrag. Een ‘toekomstvisie’ getiteld Toezicht op een veilige zorgrelatie. Toverwoord is preventie: meer bewustzijn onder zorgverleners moet misstanden voorkomen. Het momentum is er in ieder geval, nu seksuele misdragingen bij televisieprogramma The Voice of Holland het gesprek van de dag bepalen. 

De Inspectie adviseert de zorgsector het onderwerp bespreekbaar te maken. Het moet voor iedereen helder zijn: ‘Elke vorm van seksueel grensoverschrijdend gedrag tussen zorgverlener en cliënt is mogelijk beschadigend, en dus niet toelaatbaar,’ stelt de Inspectie.

Maar wat als het toch misgaat? In die aanpak verandert niets. De Inspectie komt in actie, onderzoekt wat er speelt en handhaaft waar nodig. 

Tenminste, op papier. De IGJ heeft diverse mogelijkheden. Bij (seksuele) overtredingen van zorgverleners met een beschermde titel, zoals artsen of psychotherapeuten, kan de Inspectie een klacht indienen bij een van de vijf medische tuchtcolleges. Als het gaat om een strafbaar feit kan de Inspectie aangifte doen bij de politie.

‘Door haar optreden maakt de IGJ melders van grensoverschrijdend gedrag opnieuw tot slachtoffer’

Maar in de praktijk komt het zelden zover. Per jaar dient de IGJ zo’n 15 klachten in. Dit is ongeveer 1 procent van het totale aantal klachten dat de tuchtcolleges jaarlijks binnenkrijgt. En aangifte na seksueel misbruik doet de IGJ vrijwel nooit; dat laat de Inspectie aan het slachtoffer of de betrokken zorginstelling.

In september constateerde Follow the Money dat de IGJ laks optrad in verschillende zaken waarbij behandelaren zich (seksueel) hadden misdragen. Ernstige meldingen bleven liggen, Inspectieonderzoeken werden zonder wederhoor gesloten of duurden onnodig jarenlang. 

‘Ongekend’ noemde integriteitsdeskundige Inge te Brake de manier waarop de toezichthouder te werk ging: ‘De Inspectie heeft vooral aandacht voor de daders,’ zei ze. ‘Door haar optreden maakt de IGJ melders (van grensoverschrijdend gedrag, red.) opnieuw tot slachtoffer.’

Ontkenning kwetsbare positie

Naar aanleiding van het in september gepubliceerde artikel kwamen reacties bij Follow the Money binnen van mensen die dit herkenden. Eén van de verhalen ging over de populaire huisarts Patrick uit Rijswijk. Dat de veertiger op een mistige dinsdagochtend als verdachte in de rechtszaal zou zitten, leek vijf jaar geleden ondenkbaar. 

Op 18 januari stond hij terecht in Den Haag omdat hij in de zomer van 2017 een seksuele relatie begon met zijn patiënt Anita (49). Zij deed aangifte bij de zedenpolitie, waarna de recherche een strafrechtelijk onderzoek is gestart. 

In de rechtszaal lijkt Patrick nog steeds Anita’s afhankelijke, kwetsbare positie te ontkennen. De officier van justitie somt een aantal feiten op:   

‘U zegt: toen de relatie begon was ze sterker dan ooit. Maar op 6 juli heeft u nog genoteerd in het systeem van de huisartsenpraktijk dat ze leed aan depressie en dat er problemen waren thuis.’

‘Ik zie afhankelijkheid, een mevrouw die in de war is en ik zie dat u het steeds daartoe probeert te geleiden dat er weer seks kan plaatsvinden’

Op 13 juli, een week later, begon de relatie tussen Anita en Patrick. Op de vraag of hij nu, vijf jaar later, vindt dat Anita op dat moment kwetsbaar was, volgt na een lange stilte schoorvoetend het antwoord: ‘Ja.’ 

Die 13e juli in 2017 is het begin van het einde. Na een omhelzing in de spreekkamer kan Patrick naar eigen zeggen ‘niet meer terug’. In de weken daarop schendt de arts zijn professionele grenzen op verregaande manier. Hij heeft seks met Anita in de praktijk, bij hem thuis en in een hotel. De hele dag door sturen ze elkaar berichten en foto’s via Whatsapp. 

Die berichten heeft de rechter ook gelezen. Uit tientallen pagina’s appverkeer destilleert hij een verontrustend beeld. ‘Ik zie afhankelijkheid, een mevrouw die in de war is en ik zie dat u het eigenlijk steeds daartoe probeert te geleiden dat er weer seks kan plaatsvinden. Waar dan ook, op welke manier dan ook,’ zegt hij tegen Patrick. 

Het is niet de enige keer dat Patrick te ver ging: in 2016 had hij een seksuele relatie met een andere patiënt. Zij gaf hierover een uitgebreide verklaring aan de zedenpolitie, maar zag af van aangifte omdat de zaak te veel emoties bij haar losmaakte. 

Bij zedenmisdrijven is de aangiftebereidheid van slachtoffers over het algemeen laag, zeker als de dader een bekende is. Het strafproces vormt voor aangevers een grote belasting, terwijl de uitkomst onzeker is. Het duurde ruim anderhalf jaar voordat Anita aangifte deed, in april 2019 bij de zedenpolitie.

‘Ik hoop dat de rechtbank inziet dat deze man niet veilig is voor vrouwelijke patiënten’

Sinds die zomer van 2017 is haar leven ‘ontwricht’, vertelt ze aan de rechtbank. Haar huwelijk kwam tot een einde, ze moest stoppen met haar bedrijf en haar psychische en lichamelijke klachten verergerden. 

‘Ik hoop dat uw rechtbank inziet dat deze man niet veilig is voor vrouwelijke patiënten,’ zegt ze in haar slachtofferverklaring. Ze richt het woord tot Patrick. ‘Jij hebt me doorverwezen voor psychiatrische behandeling. Hoe kon je ervan uitgaan dat een vrouw in die positie consent geeft?’ 

Patrick eist vrijspraak. Tussen hem en Anita was sprake van gelijkwaardigheid, stelt zijn advocaat. Anita schreef zich namelijk twee weken na het begin van de relatie uit bij de praktijk. Wraakzuchtige en financiële motieven zouden bij haar een rol spelen, vervolgt de advocaat. Anita vroeg huisartspraktijk Arts en Zorg meermaals om een schadevergoeding.

Anita’s advocaat bestrijdt dat: het schadebedrag dat Anita in de rechtbank eist – 10.000 euro – is lager dan de eerder door Arts en Zorg aangeboden 15.000 euro. Als het Anita om geld te doen was, had ze daar wel mee ingestemd. 

De officier van justitie vraagt de rechtbank om de schadevergoeding aan Anita toe te wijzen. Van gelijkwaardigheid tussen Patrick en Anita was allerminst sprake, stelt ze op basis van de tienjarige behandelrelatie, de chatgesprekken, Anita’s medisch dossier en het feit dat seks plaatsvond terwijl Anita nog patiënt was. 

De officier eist een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden, een voorwaardelijk beroepsverbod van twee jaar en een taakstraf tegen de huisarts. 

Tijdens de zitting wordt de Inspectie voor de Gezondheidszorg een paar keer genoemd. Bij de toezichthouder is de zaak al jaren bekend. Opvallend genoeg brengt de advocaat van Patrick de Inspectie ter sprake als onderdeel van het verweer. 

Als er sprake was geweest van afhankelijkheid en misbruik van Anita, dan had de IGJ destijds wel ingegrepen, redeneert de advocaat van Patrick: ‘Dan zou de Inspectie in ieder geval niet gehandeld hebben zoals ze nu heeft gedaan.’

De affaire Patrick - chronologisch

2016 

Huisarts Patrick heeft een seksuele relatie met patiënt Cathalijne. 

6 juli 2017

Patiënt Anita heeft een consult bij Patrick en praat over haar psychische klachten en huwelijksproblemen. 

13 juli 2017 

Een intieme relatie tussen Anita en Patrick begint nadat ze elkaar omhelzen en zoenen in de spreekkamer. 

13 juli - 19 augustus 2017

Patrick en Anita hebben veelvuldig seksueel contact. 

23 augustus 2017

Nadat de relatie is uitgekomen, vertelt Patrick dit aan zijn werkgever Arts en Zorg. Die doet melding bij de Inspectie. 

September 2017

In opdracht van de Inspectie doet Arts en Zorg zelf onderzoek naar zaak. Het uiteindelijke onderzoeksrapport is onvolledig en Patrick verzwijgt daarin zijn relatie met Cathalijne.

Maart 2018 

De Inspectie sluit het dossier. Een maand later gaat Patrick weer aan het werk bij Arts en Zorg.

Augustus 2018

Patiënt Cathalijne meldt zich bij Arts en Zorg en vertelt dat ook zij een seksuele relatie heeft gehad met Patrick. Hij wordt ontslagen. De Inspectie start nu zelf een onderzoek. 

April 2019

Anita doet aangifte tegen Patrick bij de zedenpolitie. Ook de recherche start een uitvoerig onderzoek. 

Mei 2019

De Inspectie heeft haar onderzoek naar Patrick afgerond. Daar staan volgens Cathalijne onjuistheden in. 

Juli 2019

De Inspectie dient een klacht in tegen Patrick bij het medisch tuchtcollege in Den Haag. Daarbij vermeldt de toezichthouder dat zij geen ernstige bedreigingen voor de patiëntveiligheid ziet. 

Zomer 2019

Patrick begint aan een nieuwe baan als waarnemend huisarts. 

9 oktober 2019

Openbare zitting van het tuchtcollege in Den Haag waarin de klacht van de Inspectie over Patrick wordt behandeld. 

19 november 2019

Het tuchtcollege doet uitspraak en legt Patrick een voorwaardelijke schorsing op. Hij kan zijn werk als huisarts voortzetten. 

18 januari 2022

De rechtszaak tegen Patrick dient in Den Haag.

Lees verder Inklappen

Mild eigen onderzoek

De rol van de IGJ in deze zaak begint als huisartsenpraktijk Arts en Zorg op 31 augustus 2017 een melding doet van de relatie tussen Patrick en Anita. De praktijk is wettelijk verplicht om dat bij de IGJ te melden. De relatie kwam tot een abrupt einde nadat Anita’s echtgenoot de vriendin van Patrick via Facebook inlichtte over de situatie. 

De Inspectie geeft Arts en Zorg de opdracht om zelf een onderzoek te starten naar de zaak. Dat is de gebruikelijke werkwijze van de IGJ na ernstige meldingen. De huisartsenpraktijk moet een onderzoeksrapport opstellen en dit aan de Inspectie doorsturen ter goedkeuring. 

Twee maanden later ligt het onderzoeksrapport er. Dat is geschreven door een ‘onderzoekscommissie’ van Arts en Zorg, die bestaat uit de medisch directeur, de operationeel manager en een externe secretaris. Hun conclusie: de huisarts heeft gehandeld ‘in strijd met de arts/patiënt-relatie’.

‘Momenteel ben ik niet in staat om mijn herziene verslag aan u te zenden, het gaat psychisch niet goed met mij’

Maar verder geeft het onderzoeksrapport een buitengewoon milde kijk op de zaak. Zeker in vergelijking met het ruim 200 pagina’s tellende politiedossier waar de Haagse rechtbank zich later over buigt.

De Arts en Zorg-commissie concludeert dat de seksuele relatie tussen Patrick en Anita tot stand is gekomen ‘met wederzijds goedvinden en zonder dwang’. Beiden betuigen spijt over ‘de situatie die is ontstaan’. Dat Anita een week vóór de affaire werd doorverwezen naar een psychiater, blijft onvermeld. Zij zou ‘bewust in de relatie zijn gestapt’. 

Wat opvalt, is dat de onderzoekscommissie vermeldt dat Anita haar verklaring een dag na haar interview wil herzien — dat moet schriftelijk — maar dat zij die wijzigingen vanwege psychische klachten niet binnen de gestelde termijn kon inleveren.

‘Ik voelde me loyaal naar Patrick toe’

‘Momenteel ben ik niet in staat om mijn herziene verslag aan u te zenden,’ mailt Anita aan de commissie. ‘Het gaat psychisch niet goed met mij.’ Ze vraagt om een verlenging van de termijn, maar dat blijkt niet mogelijk. Als Arts en Zorg haar onderzoeksrapport naar de Inspectie stuurt ter goedkeuring, vermeldt zij daarin dat Anita haar verklaring had willen herzien. 

Anita’s verklaring in het rapport klopt niet met de werkelijke situatie, zegt ze nu tegen Follow the Money. ‘Het gesprek met de commissie vond plaats vlak nadat het allemaal gebeurd was. Het was toen zo dubbel, ik voelde me loyaal naar Patrick toe.’

Patrick liegt

Patrick zelf blijkt tegenover de onderzoekscommissie te hebben gelogen. De huisarts – die zich volgens het rapport ‘zeer verantwoordelijk’ opstelt – zou naar eigen zeggen nooit eerder een seksuele relatie met een patiënt hebben gehad. Dat is niet waar: Patrick had in 2016 nog een soortgelijke verhouding. 

De Inspectie leest het onderzoeksrapport van Arts en Zorg en voert een aanvullend gesprek met Patrick. Na een half jaar sluit de IGJ het dossier. De toezichthouder heeft alle vertrouwen in de huisarts die een ‘plan van aanpak’ heeft opgesteld om herhaling te voorkomen. Patrick – die eerder door Arts en Zorg werd ontslagen – komt weer in dienst als waarnemend huisarts. 

Maar in augustus 2018, nog geen jaar na de eerste melding, belt een tweede vrouw naar de praktijk. Patiënt Cathalijne, een vrouw van in de dertig, vertelt dat ook zij een seksuele relatie had met Patrick, nog vóór Anita. Arts en Zorg ontslaat Patrick opnieuw. 

Het verhaal van Cathalijne vertoont grote gelijkenissen met dat van Anita. Beide vrouwen kampten met psychische klachten en huwelijksproblemen die ze met Patrick bespraken en beiden omschreven hem als hun ‘vertrouwenspersoon’.

Ze stond in huiskamers van patiënten die in haar bijzijn hun medische problemen met Patrick bespraken

Later zal Cathalijne aan de zedenpolitie verklaren dat het ging om een intense seksuele relatie, waarbij Patrick haar ook meenam op patiëntvisites. Onder een valse naam stelde hij Cathalijne voor als ‘iemand die in opleiding was’. Ze stond in huiskamers van nietsvermoedende patiënten die in haar bijzijn hun medische problemen met Patrick bespraken.

De IGJ is hiervan op de hoogte: na Cathalijnes telefoontje doet Arts en Zorg op 27 augustus 2018 een melding bij de Inspectie. Daarin staat dat ‘betrokken patiënt’ aanwezig was bij ‘sociale visites door de huisarts’. Arts en Zorg geeft ook door dat Cathalijne en haar familie ‘niet de nodige zorg’ hebben ontvangen als gevolg van de situatie. 

In Cathalijnes zaak doet de IGJ zelf onderzoek: een inspecteur spreekt Cathalijne, maar haar verhaal lijkt niet juist in het Inspectieverslag terecht te komen. 

Aan de politie vertelt Cathalijne later dat zij dit verslag van de Inspectie ontving om het te lezen en eventueel corrigeren. ‘Dat kon ik niet aan op dat moment,’ zegt ze.

‘Ik heb daar nog over gebeld maar de Inspectie wilde dat niet meer wijzigen’ 

Als ze het Inspectieverslag na enige tijd wel leest, ziet ze dat haar aanwezigheid bij patiëntvisites niet is vermeld. Ook constateert ze andere onjuistheden. ‘Ik heb daar nog over gebeld maar de Inspectie wilde dat niet meer wijzigen,’ zegt ze tegen de recherche. 

Dat is spijtig. Het Inspectieverslag vormt — samen met het onderzoeksrapport van Arts en Zorg — namelijk de basis voor een tuchtklacht die de IGJ tegen de huisarts indient. Dit gebeurt in 2019 bij het medisch tuchtcollege, een rechtsprekend orgaan dat juridische klachten over zorgverleners met een beschermde titel behandelt. Anders dan in de rechtbank, gaat het niet om strafrechtelijke vervolging.

Officier van justitie in zaak tegen huisarts Patrick

"Als u dat nu hoort, zo achteraf. vindt u dan wel dat uw patiënt kwetsbaar was?"

Geen ernstige bedreiging 

Tegenover het tuchtcollege stelt de Inspectie dat de arts ‘seksueel overschrijdend [heeft] gehandeld jegens twee patiënten door gedurende de behandelrelatie een seksuele relatie met hen aan te gaan’. Maar ondanks ‘herhaaldelijk grensoverschrijdend gedrag’ van de arts is er volgens de IGJ ‘geen sprake van een ernstige bedreiging voor de veiligheid van patiënten’. 

De Inspectie trekt die conclusie op basis van de ‘houding’ van de huisarts en de ‘maatregelen die hij neemt om herhaling te voorkomen’.

Uit de bevindingen van de IGJ ontstaat een veel voordeliger beeld van de huisarts dan uit de feiten in het politiedossier

Patricks mogelijke schending van het beroepsgeheim, door Cathalijnes aanwezigheid bij patiëntbezoeken, is geen onderdeel van de klacht van de Inspectie. Ook gaat de toezichthouder niet in op niet door Cathalijne en haar familie ontvangen zorg, iets waar Arts en Zorg de Inspectie eerder over had ingelicht. 

Uit de bevindingen van de IGJ ontstaat een veel voordeliger beeld van de huisarts dan uit de feiten in het politiedossier. Dat is deels te verklaren door de verschillende taken die de diensten uitvoeren.

De politie richt zich op waarheidsvinding en het opsporen van strafbare feiten. De Inspectie moet de patiëntveiligheid borgen. Daar zijn de onderzoeken dan ook op gericht. De IGJ kijkt naar de ernst van een gebeurtenis, de medewerking van de zorgverlener in kwestie en de getroffen maatregelen om toekomstige fouten te voorkomen. 

Maar is een zorgverlener die meewerkt automatisch te vertrouwen? En hoe bepaalt de IGJ de ernst van de gebeurtenis zonder waarheidsvinding? Door onvolledigheid en fouten in onderzoeksrapporten kan een persoon of situatie heel anders lijken dan die in werkelijkheid is.

‘Het is vragen aan een kalkoen wat we met kerst eten’

Bovendien is het de vraag hoe onafhankelijk onderzoeksrapporten tot stand komen. Zorginstellingen moeten van de Inspectie zelf meldingen van misstanden onderzoeken – zoals ook bij Arts en Zorg gebeurde. De Inspectie beoordeelt vervolgens of het onderzoeksrapport voldoet aan de eisen en welke maatregel passend is. 

Dit getuigt volgens emeritus hoogleraar patiëntveiligheid Jan Klein van een ‘ontluisterende naïviteit’ bij de Inspectie. 

Hij wijst erop dat – zeker in gevallen van seksueel grensoverschrijdend gedrag – de organisatiecultuur een cruciale rol speelt. Als de cultuur binnen een instelling niet deugt, zal de waarheid in zo’n onderzoek ook niet boven tafel komen. ‘Het is vragen aan een kalkoen wat we met kerst eten’, zegt Klein.

Inspectie luistert niet naar Anita

Van het medisch tuchtcollege krijgt Patrick in november 2019 voorwaardelijke schorsing. Onder voorwaarden kan hij zijn werk als huisarts voortzetten en sindsdien werkt hij in een praktijk vlakbij Den Haag, waar zijn collega's en leidinggevenden op de hoogte zijn van de uitspraak. 

Anita heeft nog altijd moeite om artsen te vertrouwen. Wat ze achteraf gezien het onbegrijpelijkst vindt, is dat de Inspectie haar niet heeft willen spreken. ‘De IGJ heeft mijn kant van het verhaal nooit gehoord,’ zegt ze tegen Follow the Money. ‘De manier waarop dit is gelopen, kan niet.’ 

‘De IGJ heeft mijn kant van het verhaal nooit gehoord’

Een gesprek met Anita vond de Inspectie ‘niet noodzakelijk’. Haar verklaring in het onderzoeksrapport van Arts en Zorg gaf ‘voldoende informatie om een afweging te maken over de mate waarin het handelen van de huisarts een risico zou zijn voor de patiëntveiligheid in de toekomst’. 

Dat Anita die verklaring wilde herzien – wat Arts en Zorg nadrukkelijk in het onderzoeksrapport heeft vermeld – maakt voor de Inspectie kennelijk niet uit.

Anita wil haar kritiek op de Inspectie kenbaar maken en dient daarom een klacht in bij de Inspectie zelf. Ze verwijt de toezichthouder gebrek aan wederhoor, het indienen van een onvolledige tuchtklacht, gebrekkige communicatie en het feit dat de Inspectie niet overging tot aangifte tegen de huisarts. Zonder Anita’s aangifte was de zedenpolitie geen onderzoek gestart.  

Anita’s klacht tegen de Inspectie belandt op het bureau van de hoogste ambtenaar: inspecteur-generaal Marina Eckenhausen. Zij zal beoordelen of Anita’s klacht gegrond is. Eckenhausen kan hiervoor advies inwinnen bij een onafhankelijke klachtadviescommissie, die bestaat uit zes niet aan de Inspectie verbonden leden. 

Dat gebeurt niet. De Inspectie laat desgevraagd weten dat de hoofdinspecteur in dit geval de indruk had dat ‘beide partijen het erover eens waren dat ze het niet met elkaar eens zouden worden’. Een advies van de klachtadviescommissie zou daar niets aan veranderen.

Er valt de Inspectie in deze zaak niets te verwijten, volgens de Inspectie zelf

Hoofdinspecteur Eckenhausen vindt alle aantijgingen van Anita ongegrond. De IGJ heeft gehandeld volgens haar wettelijke taak. Er valt de Inspectie in deze zaak niets te verwijten, volgens de Inspectie zelf. Wel is er een ‘leerpunt’: er moet ‘meer oog zijn voor het verhaal van de betrokken patiënt’.

Aangifte tegen de huisarts was niet aan de orde, schrijft Eckenhausen, want er zou geen sprake zijn van een ‘strafbaar feit’. Dit is een merkwaardige conclusie. In de rechtszaal eiste de officier van justitie niet voor niets een voorwaardelijke gevangenisstraf en beroepsverbod tegen Patrick. 

Waarom de Inspectie niets strafbaars heeft ontdekt, blijft onduidelijk. Op alle inhoudelijke vragen van Follow the Money over de casus gaat de IGJ ‘vanwege de privacy’ niet in en een interview wijst de Inspectie om diezelfde reden af.

Geen gehoor bij Inspectie

In de vorige week door de Inspectie gepresenteerde toekomstvisie Toezicht op een veilige zorgrelatie meldt de IGJ dat seksueel grensoverschrijdend gedrag meestal ‘zonder vooropgezette bedoeling’ plaatsvindt. Maar een aantal zorgverleners gaat volgens de IGJ ‘doelbewust te werk’.

Is de Inspectie in staat die doelbewuste overtreders te herkennen?

Is de Inspectie in staat die doelbewuste overtreders te herkennen? De toezichthouder trekt conclusies op basis van onvolledige onderzoeksrapporten die zijn opgesteld door zorginstellingen zelf — feitelijk de collega’s van de overtreder. Als de IGJ zélf onderzoek doet, leidt dat bovendien ook nogal eens tot onvolledige verslagen — zoals blijkt uit Cathalijnes verklaring aan de politie maar ook uit eerder onderzoek van Follow the Money.

Hoofdinspecteur Eckenhausen eindigt haar brief aan Anita met de mededeling dat die zich kan wenden tot de Nationale Ombudsman als ze het niet eens is met de klachtafhandeling van de IGJ.

Anita laat het erbij. Wat heeft het voor zin? Ze is bekend met de laatste, vernietigende publicatie die de Nationale ombudsman in 2012 over de toezichthouder uitbracht. De titel luidde: Geen gehoor bij de Inspectie

Naschrift

Anita wilde alleen met haar voornaam in het artikel genoemd worden. De namen Patrick en Cathalijne zijn pseudoniemen. Hier is voor gekozen om hun privacy te beschermen. In het geval van Patrick komt daarbij dat zijn zaak onder de rechter ligt. De echte namen zijn bij de redactie bekend. 

Voor het schrijven van dit artikel is onder andere gebruik gemaakt van de informatie uit het strafdossier van de recherche, het onderzoeksrapport van Arts en Zorg en communicatie tussen Anita en de Inspectie. 

Reactie Arts en Zorg

Follow the Money heeft de kritiek op het onderzoeksrapport naar Anita’s casus voorgelegd aan Arts en Zorg. Arts en Zorg geeft aan dat het beroepsgeheim in dit kader in de weg staat om aspecten van de behandeling van patiënten te delen. Volgens de praktijk heeft de onderzoekscommissie die het rapport opstelde zich gebaseerd op de informatie die ten tijde van het onderzoek bekend was en haar gedurende het onderzoek ter beschikking is gesteld. Op het moment van het onderzoek was de commissie volgens Arts en Zorg niet op de hoogte van een tweede casus.

 

De rechtbank in Den Haag doet op 2 februari uitspraak in de zaak tegen de huisarts.