ING, bitte een Duitse hypotheek

3 Connecties

Onderwerpen

Hypotheekrente

Organisaties

ING Groep N.V.

Locaties

Duitsland

Bij ING in Nederland betaal je 2,5 procent meer hypotheekrente dan voor dezelfde hypotheek bij ING in Duitsland. Is dat verschil wel te rechtvaardigen?

Stond je favoriete huis maar in Duitsland. Op de Nederlandse website van ING staat de rente voor 10 jaar vast op 5,2 procent (niet-NHG, financiering 80 procent koopprijs), bij ING Diba onder het kopje Baufinanzierung kost dat maar 2,53 procent, plus een opslag van 0,2 procent. Dat maakt bijna 2,5 procent verschil, zo ongeveer het dubbele.
 
Dat er verschillen zijn tussen de Duitse en Nederlandse hypotheekrente is al vaak geconstateerd. De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) heeft er onderzoek naar verricht, maar dit is wel een erg groot verschil. En ook nog eens bij dezelfde bank. Wat is hier aan de hand?                 
 
ING wil zoals gebruikelijk geen inzicht geven in de totstandkoming van de tarieven, uit “concurrentieoverwegingen”. Een woordvoerder laat weten dat het verschil vooral verklaard wordt door het geheel andere karakter van de Duitse markt. En dan volgt de standaardverdediging: “In Duitsland is veel meer spaargeld beschikbaar voor financiering van hypotheken, dat is een goedkope bron van financiering. In Nederland wordt minder gespaard, spaargeld gaat vooral naar de pensioenen. Daarom moeten we een groter beroep doen op de kapitaalmarkt voor financiering. Dat is veel duurder.” 
 
Dagobert Ducks
Leuk verhaal, en met de huidige lage spaarrentes klinkt het ook nog eens heel aannemelijk. Om erachter te komen of de verklaring hout snijdt, is het raadzaam de statistieken van de centrale banken van beide landen te vergelijken.  
 
Daaruit blijkt dat Nederlanders helemaal niet weinig sparen bij banken. Huishoudens hadden eind tweede kwartaal een spaartegoed van 377 miljard euro. Duitsers, zo kan iedereen hier nalezen, hadden in dezelfde periode 597 miljard euro bij banken opzij gezet. Het betekent dat een Duitser gemiddeld 7200 euro spaargeld heeft, terwijl wij Nederlanders als een soort Dagobert Ducks over ruim 23.000 euro beschikken.
 
Kortom, welk spaargeldargument? Zo gesteld klopt de redenering niet. Zou het kunnen dat het argument pas opgaat in verhouding tot de gehele hypotheekportefeuille van banken? Dat er in Nederland alleen weinig gespaard wordt in verhouding tot de hypotheekschuld, die in Nederland erg groot is? 
 
Financieringsgat
Ook hier zijn statistieken over. De uitstaande woninghypotheken van banken hadden eind tweede kwartaal een omvang van 604 miljard euro tegenover 377 miljard spaargeld, wat een “financieringsgat” geeft van 227 miljard. In Duitsland stond voor 1164 miljard aan hypotheken uit tegenover 597 miljard, een gat van 571 miljard. Een snelle rekensom leert dat het tekort in Nederland kleiner is dan in Duitsland.
 
ING trommelt Robert Frank op, de pricing manager. Hij bevestigt dat Nederlanders niet minder sparen, maar dat je moet kijken naar het grote plaatje, naar alle kredieten. “In Nederland zijn veel hypotheken aflossingsvrij, die moeten we lang op de balans laten staan. In Duitsland bestaan die leningen niet, er wordt afgelost. Er is in Nederland in totaal, dus inclusief bedrijfskredieten, meer uitgeleend ten opzichte van de spaargelden. Daarom zijn we in Nederland afhankelijker van de kapitaalmarkt. Bovendien is de Duitse spaarrente lager.”
 
Overwinst
Dan zou je zeggen: haal dat Duitse spaargeld hierheen om in Nederland een lagere rente te kunnen bieden. Maar dat mag slechts in beperkte mate van de toezichthouder, stelt Frank. We moeten volgens hem de banken van ING in beide landen als geheel gescheiden instellingen zien, met eigen financiering.
 
De verklaring van ING is lastig te controleren. Uit de statistiek blijkt het financieringsgat in ieder geval niet. Wel heeft de NMa in 2010 al vastgesteld dat de marges die Nederlandse banken maken op hun hypotheekportefeuille, fors hoger zijn dan die van Duitse banken – financieringsgat of niet. Opvallend was toen al dat de renteverschillen met Duitsland jarenlang klein waren, en pas vanaf 2009 scherp opliepen. 
 
Prijsstunten
De Vereniging Eigen Huis is allerminst overtuigd van de reactie van ING. “De overwinst van banken is gigantisch, daarom doet de NMa nu opnieuw onderzoek naar de hypotheekrente”, zegt woordvoerder Hans André De la Porte. “Nu ING van Brussel weer mag concurreren met Rabobank, gaan we nu scherp kijken naar de tarieven van de bank.” Vanwege staatssteun mocht ING lange tijd niet prijsstunten. 
 
Voorlopige conclusie is dat al die aflossingsvrije hypotheken in ieder geval deels de hoge renteniveaus in Nederland verklaren. Mede door deze gevaarlijke leningen zit Nederland nu opgescheept met een uniek grote schuldenberg en leeglopende huizenbubbel, die voor de banken een groot risico vormen.  En voor de belastingbetaler, want de Staat stelt zich garant voor NHG-hypotheken.
 
 
Bron: FTM.nl
 
Dat de schuld zo uit de klauwen is gelopen, heeft alles te maken met de gulle hypotheekrenteaftrek die schulden maken stimuleert. Daar hebben banken jarenlang sterk van geprofiteerd; de winsten rezen tot in de hemel, gokkend op almaar stijgende huizenprijzen. 
 
Daar komen we nu op terug – vanaf 1 januari is er alleen maar recht op aftrek als we ook aflossen - maar we hebben nog wel jarenlang last van het onverantwoordelijke leengedrag van banken. Wie volgend jaar een nieuwe hypotheek afsluit, betaalt nog altijd de hoofdprijs, terwijl de hypotheek veel minder risicovol is dan voorheen – een fijne erfenis van de kredietbubbel. Veel ruimte om af te lossen is er niet, juist vanwege die hoge rente die de maandlasten opdrijft. 
 
De belastingbetaler
En wie betaalt mee aan die hoge rente? Inderdaad, de belastingbetaler die de aftrek moet ophoesten. De banken vinden het prima, van een extra opslag op de rente merken hun klanten dankzij de aftrek veel minder dan in Duitsland. Bruto en netto rente zijn in Nederland heel verschillende dingen.      
 
Maar 2,5 procent blijft een beetje veel. Hoe lang kunnen banken, die wij gezamenlijk van de afgrond gered hebben, nog doorgaan met die bovenmatig hoge rentes?
Jan-Hein Strop
Jan-Hein Strop
Freelance financieel-economisch journalist met grote belangstelling voor de werking, macht en gedrag van bank & verzekeraar.
Gevolgd door 2283 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren