Ralph Hamers: 'Payvision is een geweldig bedrijf met een bewezen technologie in een sector waarin ING wil groeien'
© CC / Photo by: Floris Heuer - www.florisheuer.com

ING-dochter betrokken bij internationale beleggingsfraude

5 Connecties

Onderwerpen

ESMA Payvision rudolf booker

Organisaties

AFM ING Groep N.V.
5 Bijdragen

Payvision, tegenwoordig een volle dochter van de ING, duikt op in twee grote internationale onderzoeken naar beleggingsfraudes. Geld van investeerders is via betalingsplatform Payvision weggesluisd naar bedrijven van de fraudeurs. Rudolf Booker, directeur en oprichter van Payvision, onderhield nauw contact met een van de hoofdverdachten. Dit blijkt uit onderzoek van Follow the Money.

Dit stuk in 1 minuut
  • Twee mannen die een jarenlange zwendel met zogeheten binaire opties uitvoerden – Uwe Lenhoff en Gal Barak – werden begin dit jaar opgepakt. De handel in dit type opties is in steeds meer landen verboden.

  • Een betalingsplatform waarmee het duo hecht samenwerkte en dat gebruikt werd om geld naar andere rekeningen te sluizen, is het Amsterdamse Payvision.

  • In januari 2018 maakte de ING bekend dat het 75 procent van de aandelen Payvision had overgenomen. Daarmee werd het bedrijf een dochter van de ING.

  • Ondanks alle waarschuwingen bleef Payvision zaken doen met het frauduleuze duo. Payvision stopte daar pas mee na de arrestatie van Lenhoff en Barak in januari 2019.

  • Gedupeerden hebben begin januari klachten over Payvision wegens witwasserij ingediend, onder meer bij het Openbaar Ministerie in Amsterdam. Zij claimen dat Payvision een rol speelde bij het wegsluizen van meer dan 100 miljoen euro.

Lees verder

Eind december 2018. Oostenrijkse rechercheurs tappen de telefoon van de Duitser Uwe Lenhoff, een van de twee hoofdverdachten in een groot onderzoek naar de handel in binaire opties – een vorm van speculeren waarbij een belegger gokt of de prijs van goud, olie, of het aandeel Apple binnen een bepaalde looptijd omhoog of omlaag gaat. 

Op 26 december horen de rechercheurs dat Lenhoff belt met ene ‘Rudi’. Uit het gesprek blijkt dat de mannen elkaar goed kennen. Rudi vraagt Lenhoff of hij weet wat ‘Werner’ binnenkort over hem en zijn bedrijf Payvision gaat schrijven. ‘Misschien dat je op de grijze markt opereert,’ vermoedt Uwe. Meer weet hij ook niet.

Rudi zegt dat hij vanwege die Werner al een lening heeft moeten stopzetten. Wat voor lening blijft in het gesprek onduidelijk, maar Rudi zegt dat hij zakelijk gezien last ondervindt van Werners publicaties. Dat geldt ook voor Lenhoff: die zegt dat hij bang is dat zijn bedrijf failliet zal gaan als gevolg van Werners nieuwsberichten.

‘Kunnen we die kerel niet op de een of andere manier stoppen?’ vraagt Rudi. ‘We moeten hem aanklagen,’ stelt Uwe voor. Rudi is het daarmee eens. ‘Het is de enige mogelijkheid die we hebben,’ zegt Uwe. ‘En ik zal ook nog met Gal praten. Die vindt ook dat we hem moeten aanklagen.’ Rudi reageert met: ‘Mhm, ja. Maar het is allemaal niet goed voor mij.’

De verbinding wordt dan zo slecht dat de mannen via WhatsApp verder gaan.

Urenlang gesprek

De ‘Gal’ die hier wordt genoemd, is de Israëliër Gal Barak; hij is de tweede hoofdverdachte in het onderzoek, dat wordt uitgevoerd door politiediensten in zowel Oostenrijk als Duitsland. Ook ‘Rudi’ is voor de meeluisterende rechercheurs geen onbekende: hij duikt vaker op in de telefoontaps. 

‘Der Rudi’ is Rudolf Booker, een 44-jarige Nederlander die in 2002 Payvision oprichtte, een in Amsterdam gevestigd fintechbedrijf. Ten tijde van het telefoongesprek bezat de ING 75 procent van de aandelen van het bedrijf.

De Werner over wie de twee spreken, is de Oostenrijker Werner Boehm, een internet-ondernemer. Boehm begon in maart 2018 de website Fintelegram, die zich richt op de bestrijding van allerhande digitale fraude en het verzamelen van informatie daarover. FinTelegram heeft dan al diverse malen kritisch over Lenhoff en diens activiteiten geschreven. En daar maken Lenhoff en Booker zich zorgen over, blijkens het afgetapte telefoongesprek.

Tijdens een bezoek aan Payvision werd urenlang gesproken over mogelijke oplossingen voor ‘delicate’ betalingstransacties

 Opmerkelijk is dat Boehm en Lenhoff enkele jaren eerder nog samen optrokken. Lenhoff nodigde Boehm in 2016 uit voor een bezoek aan de iGaming Super Show 2016 in Amsterdam. De twee wilden samen een gamingbedrijf opzetten en in Amsterdam wilden ze inspiratie opdoen.

Tijdens hun verblijf nam Lenhoff zijn toekomstige zakenpartner ook mee naar Bookers bedrijf Payvision. FinTelegram publiceerde op 17 september 2019 een verslag van dit bezoek, dat een halve dag duurde, en waar volgens Boehm urenlang werd gesproken over mogelijke oplossingen voor ‘delicate’ betalingstransacties.

Binaire opties

Die transacties hielden verband met binaire optie-schema’s die op de Amsterdam e-spelbeurs als ‘investment gaming’ zouden worden gepresenteerd. Indertijd waren deze opties legaal, maar sinds 2 juli 2018 is de marketing, verkoop en distributie van dergelijke opties aan particuliere beleggers in Europa verboden door de ESMA, de Europese waakhond van de financiële markten. De maatregel volgde nadat uit onderzoeken van nationale autoriteiten was gebleken dat 74 tot 89 procent van de particuliere beleggers geld verliezen met deze beleggingen. Het verlies per cliënt ligt gemiddeld tussen de 1600 en 29.000 euro.

Werner Boehm is zo verbaasd over wat hij in Amsterdam hoort, ziet en meemaakt dat hij november 2016, kort na zijn terugkeer in Oostenrijk, een klacht tegen Lenhoff en anderen indient bij de National Crime Agency in Londen. In deze klacht wordt Payvision niet genoemd.

Enkele weken na het telefoontje met Rudolf Booker werden Uwe Lenhoff en Gal Barak in Bulgarije gearresteerd. Lenhoff is inmiddels uitgeleverd aan Oostenrijk. Vanwege zijn slechte gezondheid kreeg Gal huisarrest in Bulgarije.

Vijf websites die binaire opties aanboden, zouden samen 200.000 klanten hebben gehad. Gemiddeld heeft ieder slachtoffer 40.000 euro verloren

In het onderzoek naar internationale binaire-optiehandel werken de Duitse en de Oostenrijkse politie nauw samen, hoewel beide hun eigen onderzoek uitvoeren. Tegenover The Times of Israel bevestigde een woordvoerder van het Oostenrijkse OM in juni van dit jaar dat er een onderzoek plaatsvindt naar ‘Cyber Trading-Betrug und binären Optionen’. Het zou gaan om een internationale, professionele bende die zich op grote schaal bezighield met oplichting en witwassen. Namen van verdachten wilde zij niet noemen.

Het Duitse actualiteitenprogramma Tagesschau zag de klantenlijsten van vijf websites die binaire opties aanboden. De vijf sites zouden samen 200.000 klanten hebben gehad. Gemiddeld heeft ieder slachtoffer 40.000 euro verloren. Er zijn ook Nederlandse gedupeerden; hoeveel is onduidelijk.

De wolven van Tel Aviv

The Times of Israel brengt begin 2016 een opzienbarend verhaal met de titel TheWolves of Tel Aviv: Israel’s vast, amoral binary options scam exposed. De auteur beschrijft een wereld die eerder werd geportretteerd in Scorsese’s meesterwerk The Wolf of Wall Street. Optiehandelaren en managers kopieerden zelfs de sales pitches van Jordan Belfort (gespeeld door Leonardo DiCaprio).

Het verhaal beschrijft een wereld waarin mensen in call centers de hele dag mensen over de hele wereld bellen om hen een binaire optie aan de broek te smeren. Klanten werden gestimuleerd om geld te sturen. Ze werden gewezen op glimmende websites die gouden bergen beloofden. Met minder dan 250 dollar namen de bellers geen genoegen.

Klanten kregen te horen dat ze goud konden verdienen door te speculeren of de prijs van een product of een valuta op korte termijn zou dalen of stijgen. Maar wat beleggers niet wisten, is dat winnen geen optie was. Wanneer een klant opbelde dat hij goed had gegokt en dus had gewonnen, dan werd hij afgewimpeld met de mededeling dat de gok niet binnen de juiste termijn had plaatsgevonden, of niet met het juiste product. Klanten die bleven klagen, werden geblokkeerd. Zochten ze naar de eigenaren achter de websites, dan kwam ze steevast uit bij onbekende postbusfirma’s op Malta, Cyprus of een ander eiland. De eigenaren van deze dubieuze binaire-optiehandel bedrijven waren vrijwel allemaal Israëliërs, die in tegenstelling tot hun klanten wel grof verdienden.

Een van de belangrijkste betalingsplatformen bij de zwendel is volgens het EFRI het Amsterdamse Payvision

Mede naar aanleiding van het artikel The Wolves of Tel Aviv besluit de Knesset, het Israëlische parlement, in oktober 2017 om de handel in deze opties in de ban te doen. Veel handelaren vertrekken naar andere landen, waar ze op dezelfde voet verder gaan. Zo belandde Gal Barak in Bulgarije waar hij Uwe Lenhoff tegen het lijf liep.

Payvision

In januari 2019 richtten gedupeerden van de binaire-optiehandel het European Fund Recovery Initiative (EFRI) op. Het doel van dit in Wenen gevestigde fonds is niet alleen om de verdwenen gelden terug te krijgen, maar tevens te onderzoeken welke facilitators, zoals betalingsplatformen bij deze fraude waren betrokken. Een van de belangrijkste betalingsplatformen is volgens het EFRI het Amsterdamse Payvision, en de daaraan verbonden stichting derdengelden Payvision. 

Op 16 september 2019 diende het EFRI een anti-witwasklacht in bij de ESMA, het Openbaar Ministerie in Amsterdam en de toezichthouder Autoriteit Financiële Markten (AFM). In die klacht, die is ingezien door Follow the Money, stelt het EFRI dat Payvision een rol speelde bij het wegsluizen van meer dan 100 miljoen euro. Geld dat particuliere beleggers betaalden aan websites als XTraderFX, SafeMarkets of Option888, ging via de stichting derdengelden Payvision naar de Bulgaarse InvestBank, waar het belandde op de rekeningen van bedrijfjes waar Lenhoff of Gal achter zaten. Kopieën van bankafschriften waaruit de rol van Payvision blijkt, zijn als bijlage aan de klacht toegevoegd.

 

Zo stroomde bijvoorbeeld op 21 november 2018 bijna 1,2 miljoen euro via de rekening van de stichting derdengelden Payvision naar de InvestBank-rekening van GPay ltd, een van de bedrijfjes van hoofdverdachte Gal Barak.

In zijn klacht stelt het EFRI dat veel nationale toezichthouders op de financiële markten vanaf december 2016 al waarschuwen voor de praktijken van bedrijven en websites van Lenhoff en Barak. Op Malta, in Duitsland, Denemarken, het Verenigd Koninkrijk, Oostenrijk en Duitsland werd voor de twee mannen gewaarschuwd. Ondanks alle waarschuwingen bleef Payvision zaken doen met het frauduleuze duo. Payvision stopte daar pas mee na de arrestatie van Lenhoff en Barak in januari 2019.

ING vindt de overname van Payvision een ‘mijlpaal’

Het relatief onbekende Payvision kwam begin 2018 in het nieuws doordat ING op 29 januari 2018 in een persbericht bekend maakte dat het 75 procent van de aandelen Payvision had overgenomen. De overige 25 procent zouden in handen van het zittende management blijven. 

In het persbericht noemde ING-topman Ralph Hamers de betaalsector het ‘meest dynamische gebied binnen de financiële dienstenindustrie’. Om de concurrentie steeds een stap voor te blijven, moet ING constant innoveren. ‘Dat doen we door onze eigen start-ups te beginnen en door op strategische wijze een minder- of meerderheidsaandeel te nemen. Het team van Payvision heeft een geweldige business ontwikkeld met een bewezen technologie in een gebied waar ING wil groeien. We hebben er vertrouwen in dat onze klanten sterk van deze investering zullen profiteren.’

Op 8 februari 2018 beginnen ING en Payvision samen te handelen aan de Amsterdamse beurs. Na het rituele luiden van de gong zegt Mark Buitenhek, global head of Transaction Services van ING, dat de strategische samenwerking tussen zijn bank en Payvision een ‘mijlpaal’ is die ‘ons dichter bij het doel zal brengen om het platform van keuze voor onze klanten te zijn’. Met de nieuwe dochter Payvision wil de ING haar positie binnen het digitale betalingsverkeer, met name binnen de e-commerce, versterken en uitbreiden.

Na de koop van Payvision trad ING’er Buitenhek toe tot de raad van commissarissen van het betalingsplatform.

ING en Payvision vieren de overname van Payvision met een gongslag op de beurs

De samenwerking bevalt kennelijk zo goed dat ING op 18 november 2019 enig aandeelhouder werd.

Payvision werd in 2002 opgericht. Het is een betalingsplatform dat ‘payment service providers’ en hun klanten verbindt. Payvision heeft kantoren in tien steden in de VS, Canada, Europa, Azië en ZuidOost-Azië. Het bedrijf faciliteert onder meer betalingen die worden gedaan met PayPal, iDEAL, Visa, Maestro, Alipay en Union Pay en werkt met 150 valuta.

Onder het kopje ‘Witwasschandalen zijn goed voor fintech-startup van Quote 500-lid Rudolf Booker’ publiceerde zakenblad Quote op 10 oktober een artikel over Fourthline. Dat bedrijf heeft een digitale manier ontwikkeld voor banken en andere financiële instellingen om te weten wie hun (nieuwe) klanten zijn. ‘Tegen de achtergrond van alle recente witwasschandelen een briljant concept,’ meldt Quote. Fourthline startte onder de vleugels van Bookers fintech-startup Safened. Fourthline kan naar eigen zeggen een poortwachtersfunctie vervullen voor elke financiële instelling. Of Fourthline ook de poorten van Payvision bewaakte, vermeldt het verhaal niet.

Saillant detail: de betalingen die Payvision faciliteerde, vonden plaats tijdens het onderzoek van de Nederlandse justitie naar witwaspraktijken bij de ING en de onderhandelingen over een schikking. De dubieuze betalingen gingen ook na de schikking van september 2018 door.

Tot nu toe zijn Booker en Payvision niet als verdachten in de Duitse en Oostenrijkse zaken aangemerkt.

Reactie ING (ook namens Payvision)

Beste Siem, hierbij onze reactie op jouw vragen.

Over Payvision

  • ING heeft in 2018 een aandeel van 75% in Payvision genomen. 
  • Zoals destijds aangegeven bleef de dagelijkse leiding in handen van het managementteam van Payvision dat de overige aandelen hield.
  • Ook na de transactie is Payvision als een apart bedrijfsonderdeel blijven opereren, onder eigen naam.
  • Dit najaar is afgesproken dat ING de overige aandelen overneemt (de meldingen in de KvK hangen daarmee ongetwijfeld samen).
  • Onderdeel van de overname is dat dienstverlening aan specifieke klantgroepen die een beperkt deel van het klantenbestand uitmaken, nader wordt bekeken, ook in het licht van ING’s ESR-beleid. In dat kader kan de dienstverlening aan sommige klantsegmenten worden afgebouwd.

Namens Payvision het volgende:

Vraag: Wat van het bovengenoemde is al bij ING bekend?

  • De genoemde beschuldigingen en de gerechtelijke procedures zijn bij ons bekend.
  • Het is ons beleid om altijd mee te werken aan verzoeken van (opsporings)autoriteiten over klanten. Ons beleid is ook om daar geen  mededelingen aan derden over te doen. 
  • Als we vermoeden hebben of ons wordt gemeld dat klanten mogelijk niet voldoen aan de wet, andere regels of onze eigen voorwaarden, dan doen we daar – conform wettelijke richtlijnen  - onderzoek naar. Als er aanleiding toe is melden we dit aan autoriteiten en/of doen wij meldingen van verdachte of ongebruikelijke transacties. Ook kan het ertoe leiden dat we afscheid nemen van een klant. Uiteraard doen we dat wel met inachtneming van onze verplichtingen inclusief een zorgvuldige communicatie met de klant.  We doen echter geen mededelingen aan derden over individuele klanten.

Vraag: Hoe kijkt ING aan tegen het feit dat de directeur van een dochterbedrijf kennelijk op zeer goede voet staat met een hoofdverdachte in een grootschalig internationaal onderzoek naar binaire optie-handel? (Bron: pv’s van afgetapte telefoongesprekken)

  • Als we vermoeden hebben of ons wordt gemeld dat klanten mogelijk niet voldoen aan de wet, andere regels of onze eigen voorwaarden, dan doen we daar – conform wettelijke richtlijnen - onderzoek naar. Als er aanleiding toe is melden we dit aan autoriteiten en/of doen wij meldingen van verdachte of ongebruikelijke transacties. Ook kan het ertoe leiden dat we afscheid nemen van een klant. Uiteraard doen we dat wel met inachtneming van onze verplichtingen inclusief een zorgvuldige communicatie met de klant.  We doen echter geen mededelingen aan derden over individuele klanten.
  • Waar mogelijk staat persoonlijk contact bij Payvision hoog in het vaandel. Informeel taalgebruik kan in bepaalde situaties passend zijn en kan suggereren dat men op goede voet staat, maar dit zegt meer over de bedrijfcultuur van Payvision dan over de intensiteit van de relatie met de klant.

Vraag: Hoe is te verklaren dat Payvision bij deze handel een belangrijke faciliterende rol speelt terwijl die handel is verboden (bron: bankafschriften)? Hoe kijkt ING aan tegen het feit dat Payvision-directeur Booker, zo blijkt uit telefoontaps, precies weet wat er speelt en zijn bedrijf verboden binaire-optiehandel faciliteert?

  • Payvision is voor juli 2018 gestopt met het faciliteren voor betalingen van klanten die  binaire opties aan retail investors aanbieden (conform ESMA richtlijn).  
  • Binaire opties waren, als financieel product, tot en met juni 2018 toegestaan. Vanaf juli 2018 kunnen binaire opties, in het kader van de nieuwe EU-regelgeving, enkel nog aangeboden worden aan professionele investeerders. In dit kader heeft Payvision haar klanten tijdig aangeschreven om hen in kennis te stellen van deze wetswijziging en hen te informeren dat Payvision dit business type niet langer accepteert. 
  • Payvision en het management nemen in het klantcontact waar relevant hun zorgplicht in acht, wat mede inhoud kennis te verwerven van alle materiële en relevante gebeurtenissen die zich bij de klanten afspelen. Als dat aanleiding geeft tot onderzoeken, meldingen of andere acties dan handel Payvision zoals boven beschreven, wat uiteindelijk kan leiden tot het afscheid nemen van een klant. Uiteraard doen we dat wel met inachtneming van onze verplichtingen inclusief een zorgvuldige communicatie met de klant.  We doen echter geen mededelingen aan derden over individuele klanten.

Vraag: Hoe is het mogelijk dat na de schikking van september 2018 met het Nederlandse en Amerikaanse OM een dochter van ING weer opduikt in een groot strafrechtelijk onderzoek?

  • Voor zover er over de zaak waar nu vragen over worden gesteld klachten zijn ingediend bij instanties is het ons beleid daar nooit mededelingen over te doen. Wel is het ons beleid om altijd mee te werken als (opsporings)autoriteiten vragen mee te werken aan onderzoek naar klanten. Ons beleid is om daar geen  mededelingen aan derden over te doen.
  • Als we vermoeden hebben of ons wordt gemeld dat klanten mogelijk niet voldoen aan de wet, andere regels of onze eigen voorwaarden, dan doen we daar – conform wettelijke richtlijnen  - ook zelf onderzoek naar. Als er aanleiding toe is melden we dit aan autoriteiten en/of doen wij meldingen van verdachte of ongebruikelijke transacties. Ook kan het ertoe leiden dat we afscheid nemen van een klant. We doen echter geen mededelingen aan derden over individuele klanten 
  • Zoals we ook in ons jaarverslag aangeven wordt ING in het kader van onze normale bedrijfsvoering met enige regelmaat betrokken in juridische procedures of conflicten. Ook komen we zoals gezegd bij de uitvoering van onze controles van klanten en hun transacties soms zaken tegen die ertoe kunnen leiden dat we afscheid nemen van de klant. Het is niet ons beleid om in te gaan op dergelijke procedures, maar we merken wel dat sommige partijen hun zaak of procedure in verband proberen te brengen met actuele gebeurtenissen, zoals bijvoorbeeld de schikking met het Openbaar Ministerie, of dat media deze zaken met elkaar in verband brengen ook als de zaken ongerelateerd zijn.
Lees verder Inklappen
Siem Eikelenboom
Was eerder onderzoeksjournalist bij Zembla, Nova en Het Financieele Dagblad, waar hij meewerkte aan de Panama Papers.
Gevolgd door 1554 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren