Internationale ‘misdaadbranche’ zet minstens 1500 miljard om

3 Connecties

Onderwerpen

drugshandel illegale visserij

Werkvelden

Misdaad
6 Bijdragen

Grensoverschrijdende criminaliteit levert 1500 tot 2000 miljard euro per jaar op en deze ‘misdaadbranche’ kan voortbestaan door het wereldwijde financiële schaduwsysteem. Dit staat in een rapport dat Global Financial Integrity vandaag publiceert.

Grensoverschrijdende criminaliteit loont — en niet zo’n klein beetje ook. Praktijken als mensenhandel, drugshandel, de handel in namaakartikelen en de handel in illegaal verkregen hout, vis, mijnbouwproducten, organen, wapens, museumstukken en olie leveren jaarlijks een duizelingwekkende 1500 tot 2000 miljard euro op. Dit maakt de Amerikaanse non-gouvernementele organisatie Global Financial Integrity (GFI) vandaag bekend in een rapport dat officieel woensdag wordt gepresenteerd in Washington DC.

De illegaal verkregen 1500 tot 2000 miljard euro vertegenwoordigt een haast niet te bevatten hoeveelheid geld. Ter vergelijking: het Nederlandse bnp, alles wat we in Nederland in één jaar verdienen, bedraagt ruim 900 miljard euro.

Namaak, drugs, mensen en hout

Van de diverse illegale praktijken brengt de handel met namaakproducten veruit het meeste op: 860 tot 1000 miljard euro per jaar verdienen misdaadsyndicaten ermee. 66 tot 75 procent van die handel komt oorspronkelijk uit China. Opvallend is daarbij de handel in namaakmedicijnen. In opkomende economieën is tussen de 10 en 30 procent van de beschikbare medicijnen nep. Deze levensgevaarlijke industrie levert jaarlijks tientallen miljarden euro’s op.

In opkomende economieën is tussen de 10 en 30 procent van de beschikbare medicijnen nep

Drugshandel, mensenhandel en de verspreiding van illegaal gekapt hout staan op plaats twee, drie en vier van lucratiefste grensoverschrijdende misdaden. Bij drugshandel gaat het met name om cannabis en cocaïne. Bij mensenhandel draait het om goedkope werknemers voor onder andere de seksindustrie. 21 miljoen mensen — met name in Azië — zijn er slachtoffer van. De handel met illegale houtkap is de meest lucratieve misdaad als het gaat om een natuurlijke hulpbron. 50 tot 90 procent van de houtkap in Zuidoost-Azië, Centraal-Afrika en Zuid-Amerika is illegaal; dit hout gaat voor het merendeel naar China.

De verkoopwaarde van de verschillende grensoverschrijdende misdaden (Bron: Global Financial Integrity):

Ideale setting

‘Nederland is een essentieel toegangsland, zowel als een doorvoerland voor drugs en andere illegale goederen naar Europa,’ zegt Channing May, de auteur van het rapport, na vragen van Follow the Money over de rol van ons land in de internationale misdaad. ‘De haven van Rotterdam verwerkt honderden miljoenen ton vracht per jaar, en de enorme omvang van die internationale handel maakt het een ideale setting voor criminelen om te smokkelen. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken wijst erop dat cocaïnesmokkelaars Nederland beschouwen als een “betrouwbare transport hub”. Dit betekent dat er extra inspanningen moet worden ondernomen om deze criminele activiteiten te beperken.’

Illegale visserij

Uit het rapport komt nog een andere opvallend lucratieve tak van de misdaad naar voren: de illegale visvangst. Jaarlijks levert de handel met illegaal gevangen vis tussen de 14 en 34 miljard euro op. Het gaat daarbij om 14 tot 33 procent van de totale hoeveelheid vis die wereldwijd wordt gevangen. De illegale vis is met name afkomstig uit de wateren van ontwikkelingslanden. Dit leidt tot milieuschade en heeft een grote impact op lokale gemeenschappen omdat die veelal zelf afhankelijk zijn van de visserij.

Volgens Global Financial Integrity mengen de grote visbedrijven zich soms ook in mensensmokkel en drugshandel

Illegale visserij kent verschillende actoren: kleine criminelen, bendes en grote internationale visbedrijven. Die laatste zijn veelal goed georganiseerd en doen vaak ook nog aan legale visvangst. Daardoor is het betrappen van de bedrijven op illegale visserij lastig. Soms lopen ze echter toch tegen de lamp, zo bleek vorige week, toen een manager van het Nederlandse visbedrijf Cornelis Vrolijk tegenover Follow the Money bevestigde dat de garnalenafdeling van het bedrijf voor de tweede keer is gepakt voor illegale visserij in West-Afrika. De manager noemde het daarbij wel ‘100 procent zeker’ dat de illegaal gevangen garnalen niet op de wereldmarkt terecht zijn gekomen en zei zijn uiterste best te doen om dit nooit meer te laten gebeuren.

Volgens Global Financial Integrity mengen de grote visbedrijven zich soms ook in mensensmokkel en drugshandel. Vaak wordt er gebruikt gemaakt van ‘goedkope vlaggen’ (Engels: ‘Flags of Convenience’). Vissersschepen gebruiken dan een vlag van een land waar weinig toezicht is op de visserij en de kosten laag zijn. Panama wordt hier het meest voor gebruikt.

De landen met ‘goedkope vlaggen’ (Bron: Global Financial Integrity):

De handel met illegaal gevangen vis zou mogelijk worden gemaakt door het vervalsen van import- en export-documenten, een praktijk die bekendstaat als trade misinvoicing. Follow the Money berichtte eerder over een aanklacht voor trade misinvoicing die loopt tegen oliebedrijf Shell in Nigeria inzake fraude met vrachtbrieven van ladingen olie.

Transparantie

De oplossing om de grensoverschrijdende misdaad aan te pakken vat Global Financial Integrity samen in een oproep voor meer financiële transparantie. Er bestaat volgens de organisatie een wereldwijd financieel schaduwsysteem van banken, tussenpersonen, belastingparadijzen en jurisdicties die een oogje dichtknijpen bij de illegale handel. Zij zijn verantwoordelijk voor het verplaatsen van de 1500 tot 2000 miljard euro die jaarlijks wordt verdiend met de misdaden. Je kunt deze hoeveelheid geld immers moeilijk in contanten verplaatsen. Volgens de directeur van Global Financial Integrity, Raymond Baker, is het technisch niet moeilijk om dit schaduwsysteem bloot te leggen en aan te pakken: ‘Het is een kwestie van politieke wil.’

Mitchell van de Klundert
Mitchell van de Klundert (1990) onderzoekt voor Follow the Money internationale handels- en investeringsverdragen, de voeding...
Gevolgd door 67 leden