Jemen, wat nu?

Terwijl hij een proeve van het verslavende goedje Qat beleefd afslaat, observeert Jacob Gelt Dekker het Jemenitische leven en vraagt hij zich af wat er staat te gebeuren

Het gigantische gat geslagen in de romp van USS Cole in de haven van Aden, al weer ruim tien jaar geleden, maakte het bestaan van Jemen, het land van Bilquis, de legendarische koningin van Sheba, bekend bij het grote publiek. Westers demoniseren van het land nam grote vorm aan toen bleek dat Osama bin Ladens familie uit Jemen stamde.

De voormalige Britse handelsenclave, Aden - van Adonai, God, licht of vreugde - had bij een enkeling  nog een mysterieuze bijklank van koloniale stoomboten, avonturiers en ontdekkingsreizigers. Dat de havenstad Al Mahalla, wellicht de geboorteplaats was van de mokka koffie was allang vergeten. En dan er nog de cineast, Pier Paolo Pasolini, die in Arabia Felix, het groene deel van het barre droge Arabische schiereiland, zijn Duizend en één Nachten met de betoverende heks - courtisane Zumrut - filmde.

De Egyptische Weg-met-Mubarak revolutie zou nu overgeslagen zijn naar Jemen, waar iedere schooljongen, winkelier, ambtenaar, politieagent en minister een prop qat onder hun wang heeft van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat. Qat of khat is een groene plant vol cathine en cathinone, een milde verdover en tevens een amfetamine-achtige pep drug. Na een paar uurtjes kauwen lult het narcoticum de kauwende gemeenschap in een dromerige slaap, zodat rond het middaguur de straten van Sana’a, de hoofdstad van Jemen, uitgestorven zijn.

Het leven in Jemen begint pas weer na de siësta, wanneer de amfetamine begint te werken.

"Mijn hoofd is dan pas helder", vertelde Ali, een schooljongen van veertien me, "en ik kan dan veel beter en sneller mijn huiswerk maken." Zijn ouders en onderwijzers zijn het er roerend mee eens en boden me een pruimpje van hun allerbeste voorraad aan.

’s Morgens vanaf zes uur is het een drukte van belang bij de duizend jaar oude Bab al Yemen poort in de ommuurde oude stad. De dagelijkse qat- markt krioelt dan al van honderden gretig kopers. Luid lovend en biedend ijveren de kopers voor een bosje van de beste kwaliteit van de krachtigste planten. Wanneer de dagelijkse aanvoer van een verse pluk ook maar een paar uur vertraagd is,  toog  terstond  een opgewonden  menigte naar het vliegveld om de oude vracht qat- Boeings vanuit Ethiopië en Djibouti, waar het beste spul meestal verbouwd wordt, op te wachten. Nu groepen in de namiddag ook  massa’s betogers samen op het Bal al Yemen plein voor de poort.

Ali Abdullah Saleh, de president, heeft al laten weten dat hij geen dynastie zal vestigen met opvolging van zijn zoon, en zal aftreden in 2013, maar de dictator van dertig jaar zit na de val van Mubarak toch wat nerveus op zijn troon te schuifelen. Het volk murmureert en loopt dagelijks te hoop. De burgeroorlog tussen Noord- en Zuid Jemen, die met tussenpozen van 1970 tot 1990 duurde, ligt nog vers in het geheugen.

Iedere zichzelf respecterende man vanaf 12 jaar  draagt een Jambiyas, een enorme gekromde dolk, op zijn buik en bepaald niet uitzonderlijk ook nog  een counterfit Kalashnikov onder de arm. Het is een strijdvaardig volkje van roofridders, struikrovers en piraten die eeuwenlang zich verrijkten door wierook en mirre karavanen, die vanuit Oman langs de kust trokken, te plunderen. Het graf van Cain, de landbouwer, die zijn broeder Abel, de bedoeïen met schapenkudde, doodde, ligt net buiten Aden, boven een diep ravijn en is een bedevaartplek voor de vromen. Broedermoord vormt zo een onvervreemdbaar onderdeel van de Jemenitische cultuur.

Wat het volk vandaag wil is niet duidelijk. Aan de universiteit is er Tawakul Karman, die het vertrek eist van Saleh, maar wat daarvoor in de plaats moet komen laat hij tussen beide. Een militaire dictatuur, zonder grondwet of parlement, met schone beloftes is wat de Egyptische revolutie tot dusver opleverde.
 

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Jacob Gelt Dekker

Ondernemer, filantroop, schrijver Jacob Gelt Dekker is een onuitputtelijke bron van verhalen en anekdotes en beschikt over ee...

Volg Jacob Gelt Dekker
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren