Jeroen Dijsselbloem: Penny wise, pound foolish

Als 's lands schatkistbewaarder is Jeroen Dijsselbloem spectaculair tekortgeschoten door het geklungel rond ABN AMRO's beursgang. Terugkomen op eerder gemaakte harde afspraken is een doodzonde in de internationale haute finance. Dat kan de Nederlandse belastingbetaler miljarden kosten, waarschuwen gastauteurs Gregor Witteveen en Cees van Lotringen.

Misschien wel drie miljard euro kan de soap rond ABN Amro de belastingbetaler kosten. Internationale investeerders zouden bij een beursgang op de initiële overnameprijs van de staatsbank van 25 miljard euro nu een discount verlangen van 10 tot 15 procent. Dat wordt gezegd in de opportunistische, door eigenbelang gedreven haaienvijver van de City. Nederland valt dezer dagen in Londen dan ook hoongelach ten deel: een minister van Financiën weet een gevraagde looncompensatie van in totaal 600.000 euro voor een gederfde bonus van de raad van bestuur niet te managen. Gevolg: de Nederlandse belastingbetaler kan de grootste verliezer zijn met ten minste honderden miljoenen euro's aan mogelijk niet-geïnde opbrengsten. 'Penny wise, pound foolish', noemen ze dat in Engeland.

Kneuterig

De primaire taak van een minister van Financiën is dat hij goed op de schatkist let, waartoe ABN Amro als staatsbank ook behoort. Maar het ontbreekt de Nederlandse politiek aan staatsmanschap en financieel en strategisch inzicht. Hoe anders is dat in de grote landen om ons heen! In Duitsland, Frankrijk en Engeland worden de eigen multinationals en vooral ook de financiële instellingen gekoesterd en beschermd, omdat ze wereldwijd voor prestige en nationale invloed zorgen, maar bovenal banen, groei en welvaart genereren. Maar rond het Binnenhof is het partijpolitieke hemd nader dan de nationale rok; er is geen lidstaat in de Europese Unie waar zo kneuterig, zo belerend en zo buiten iedere realiteitszin met het erfgoed van economisch succes en ondernemerszin wordt omgesprongen als hier.
Er is geen lidstaat in de EU waar zo kneuterig met het erfgoed van economisch succes wordt omgesprongen als hier
De minister van Financiën stemt als eigenaar van de bank eerst in met een looncompensatie voor de top, maar komt daar om opportunistische partijpolitieke redenen weer op terug. Vervolgens blaast hij de emissie ook nog eens af, terwijl het beursklimaat in de afgelopen zeven jaar niet meer zó goed is geweest. Maar feit is dat hij als eigenaar (dat wil zeggen als belegger) impliciet ook de verantwoordelijkheid op zich heeft genomen om coherent, consistent en duidelijk te informeren ten behoeve van (toekomstige) beleggers, met het doel om waarde te creëren, dan wel te beschermen.

Koopman in plaats van dominee

Jeroen Dijsselbloem had bij zijn recente overleg met de raad van commissarissen van ABN Amro over de looncompensatie van de top geen dominee moeten zijn ('ik raad het af'), maar een koopman - in het belang van de natie. Hij had moeten zeggen: 'Heren commissarissen, ik verbied de salarisverhoging, want het publieke sentiment is gedraaid en ik wil niet dat u met deze inderdaad gemaakte afspraak de beursgang in de waagschaal stelt. Als uw bestuurders bijdragen aan een succesvolle emissie, dan krijgen zij hun ton.' Maar nee, Dijsselbloem wilde de kool en de geit sparen: hij zei ja, maar dacht waarschijnlijk al nee. Vervolgens kwam hij inderdaad op zijn feitelijke instemming terug en ging met de top van ABN AMRO rollebollend over straat - voor het oog van de ganse natie en van internationale beleggers en investeerders die geacht worden aandelen in de bank te kopen om haar van een stabiele aandeelhoudersbasis te voorzien.
Dijsselbloem heeft als land's schatkistbewaarder het belang van de burger 'verkloot'
Dijsselbloem heeft als 's lands schatkistbewaarder dat doel - en daarmee het belang van de burger - 'verkloot'. Want de discount die internationale beleggers en investeerders nu verlangen, is niet het gevolg van de ton die de ABN-top als looncompensatie heeft gevraagd. 'Who cares!' zeggen ze daarover in Londen. De discount is het gevolg van een overheid die zich een onbetrouwbare eigenaar toont. Zij komt op harde beloften en toezeggingen terug en dat is een doodzonde in de wereld van de haute finance. Daar wil je als doorgewinterde bankier of jurist namelijk niks mee te maken hebben, zoals de onmiddellijk opgestapte ABN Amro-commissaris en topjurist Peter Wakkie duidelijk maakte. Wat denkt u dat de Chinese investeerder in die andere, door de staat overgenomen instelling, SNS, vindt van deze geëtaleerde politieke willekeur en onbetrouwbaarheid?

Dág internationaal prestige!

Had als schatkistbewaarder gezorgd dat het doel van de beursgang van ABN Amro de middelen (een met de banktop bereikt compromis) had geheiligd. Met die 2,5 mrd tot 3 miljard euro aan extra opbrengsten had de minister heel zinvolle dingen kunnen doen: bij voorbeeld de slachtoffers van woekerpolissen, renteswaps en krakend bijzonder beheer kunnen compenseren - om maar één zinvolle bestemming te noemen, nu het maatschappelijke vertrouwen is geknakt. Deze minister begrijpt niet hoe de financiële markten werken en de politieke marskramers van PvdA, SP, GroenLinks, D66 en al die andere partijen al helemaal niet. Zij lieten bij de hoorzitting over de rel rond ABN Amro zien dat zij met hun gespeelde verontwaardiging niet verder weten te kijken dan de partijpolitieke tirannie van het Binnenhof. Misschien heeft minister Dijsselbloem, met ruggesteun van de wolven in het Kamerbos, de slag om de publieke opinie gewonnen, maar de oorlog om het prestige en het aanzien van de staat en de bank heeft hij op dit moment verloren: de financiële markten hebben Nederland namelijk een stuk minder hard nodig dan Nederland de internationale financiële markten.   Gregor Witteveen is thrillerschrijver en voormalige investment banker en Cees van Lotringen is hoofdredacteur van Fondsnieuws, een platform voor beleggingsprofessionals. De auteurs zullen in een tweede artikel ingaan op de vraagstelling of de Nederlandse bancaire sector niet te groot is en meer specifiek op wat er met banken moet gebeuren die too big to fail zijn.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Gastauteur

Gevolgd door 341 leden

FTM.nl biedt opiniemakers de gelegenheid om – op uitnodiging – een bijdrage aan maatschappelijke discussies te leveren.