© ANP / Bart Maat

Jeroen, lap het Tsjechische veto aan je laars

  • En graag zo snel mogelijk
  • Hier stond eerst 21 cent per euro en dat was niet juist zoals lezer Arjen Kroes opmerkte. Dit is verbeterd.

Praktisch iedereen is voorstander van een verlaagd btw-tarief voor digitale publicaties en boeken. En toch komt dat er voorlopig niet, dankzij Tsjechië. Waarom lappen we ‘Europa’ in dit geval niet aan onze laars?

De Europese Commissie wil het, het Europees parlement wil het, bijna elk nationaal parlement wil het. En toch komt het verlaagd btw-tarief voor e-boeken en digitale journalistiek er voorlopig niet. 

Het voorstel dat landen van de Europese Unie de mogelijkheid had moeten geven om zo’n verlaagd tarief in te voeren, sneuvelde afgelopen vrijdag in de vergadering van de ministers van financiën van de EU. De Tsjechen spraken hun veto uit. Niet omdat ze principiële bezwaren hebben, maar omdat Frankrijk een andere regeling, waar Tsjechië belang bij had, eerder had geblokkeerd. Het was een wraakoefening, bedoeld om uiteindelijk een concessie te krijgen.

Boosheid lost niets op; het is beter om actie te ondernemen

Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem was boos, maar boosheid lost niets op. Het is beter om actie te ondernemen. Nederland en de andere landen van de Europese Unie zouden het Tsjechische veto kunnen negeren. Iedereen weet dat het er namelijk uiteindelijk toch van komt dat de ongelijke fiscale behandeling verdwijnt.

Ongelijkheid

Over een boek betaal je in Nederland namelijk maar 6 procent btw. Koop je datzelfde boek in een elektronische versie, dan betaal je 21 procent. Zelfs als het een schoolboek is. Hetzelfde geldt voor kranten: lees je ze op papier, betaal je 6 procent btw, lees je online, dan betaal je 21 procent. De meeste Europese landen hanteren een verlaagd btw-tarief voor boeken en kranten, maar voor de elektronische versie ervan geldt overal in de Unie het hoge tarief. Dat tarief kan per land wel verschillen.

Voor ondernemingen die alleen op internet publiceren en daar alle inkomsten uit genereren, zoals Follow the Money, The Post Online en De Correspondent, zou zo’n verlaagd btw-tarief een fors verschil maken. Van elke euro die nu bij deze media binnenkomt, moet 17,36 cent als omzetbelasting worden afgedragen. Voor elke euro die ondertussen bij dagbladen als De Telegraaf, NRC of de Volkskrant binnenkomt, is dat slechts 5,66 cent. Tel uit je winst.

Er wordt al meer dan tien jaar over gesproken om die dubbele standaard voor elektronische digitale content op te heffen en de tarieven gelijk te trekken. Afgelopen vrijdag leek het er eindelijk van te komen: het was een hamerstuk — tot het Tsjechische veto.

"De soevereiniteit van een land — in dit geval Tsjechië — ondermijnt die van alle andere landen"

Soevereiniteit

Iedereen wil inmiddels namelijk van die dubbele standaard af. Zelfs de Europese Commissie heeft zich er na jarenlang dwarsliggen hard voor gemaakt, en de btw-verlaging tot een pijler van de digitale toekomst van Europa uitgeroepen. Het Europese Parlement nam de resolutie voor de fiscale gelijktrekking van fysieke en digitale publicaties op 1 juni dan ook met een overweldigende meerderheid aan.

Maar afgelopen vrijdag bleek dus dat het parlement daar helemaal níets over heeft te zeggen: over fiscale zaken beslissen namelijk de lidstaten. Dat lijkt logisch; het zijn immers soevereine staten. Toch valt daar iets op af te dingen. De soevereiniteit van een land — in dit geval Tsjechië — ondermijnt die van alle andere landen.

Let wel, het gaat in deze btw-kwestie niet om een in te voeren verplichte belasting, maar om een mogelijkheid die lidstaten krijgen. Ze hoeven het niet te doen. Denemarken en Hongarije hanteren nu bijvoorbeeld ook geen verlaagd tarief voor boeken. In Hongarije is dat gewoon 27 procent, de Denen betalen 25 procent bovenop de prijs van een boek. Ze zijn vrij om dat te blijven doen. Zo zijn er talloze verschillen tussen de btw-tarieven van lidstaten.

Help mee met het maken van onafhankelijke journalistiek

Omdat we ons niet willen laten beïnvloeden door de macht van pagina-views of grote adverteerders, plaatsen we geen advertenties op onze website.

Maar het maken van diepgravende onderzoeksjournalistiek kost nog steeds een hoop tijd en geld. Word daarom lid van FTM of steun ons met een donatie.

Maar er zijn ook EU-landen die enkele jaren geleden al een verlaagd tarief hebben ingevoerd voor digitale publicaties: Frankrijk, Luxemburg en, recenter, Italië. De eerste twee zijn daarvoor in 2015 door het Europese Hof op de vingers getikt — nota bene op instigatie van dezelfde Europese Commissie die later juist zou pleiten voor gelijktrekking.

Tot nu toe heeft dat echter nog geen consequenties gehad: Frankrijk hanteert voor digitale publicaties een verlaagd tarief van 5,5 procent. De enige uitzondering betreft boeken die pornografisch van aard zijn of die geweld verheerlijken. In Italië is het zelfs 4 procent. En wie doet de Franse en Italianen wat?

Minister Dijsselbloem moet nu dus ophouden met verontwaardigd te doen over de Tsjechische en Franse machtspolitiek. Hij kan — in de wetenschap dat die hervorming er uiteindelijk tóch wel komt — beter onmiddellijk besluiten om in Nederland nu hetzelfde te doen wat de Fransen, Luxemburgers en Italianen al jaren doen: de btw voor fysieke en digitale publicaties gelijktrekken en digitale media onderbrengen in het hetzelfde verlaagde tarief. Nederland is immers ook een soeverein land. Ons fiscale beleid wordt bepaald in Den Haag, niet in Praag.

Over de auteur

Arne van der Wal

Gevolgd door 104 leden

Mede-oprichter van Follow the Money. Houdt zich onder meer bezig met technologie-ontwikkeling en de voedingsindustrie.

Lees meer

Volg deze auteur

Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

word lid