Kamer: transparantie over Brusselse naheffingen bedroevend

    Op 26 mei debatteerde de Kamer over de naheffing van 1,1 miljard euro uit Brussel. Minister-president Rutte zwijgt in alle talen, kamerlid Omtzigt vraagt om opheldering. 'De Kamer moet de naheffing gewoon kunnen controleren.' Morgen stemt de Kamer over een nieuwe motie. Wat zijn de feiten?

    Het gedoe rondom de naheffingen die Brussel heeft opgelegd aan Nederland sleept zich voort. Morgen wordt er een nieuwe motie in stemming gebracht, waarin de regering wordt verzocht klare wijn te schenken over hoe het nu precies zit met deze naheffingen.

    Naheffing verrast

    Voor wie het niet meer weet: De Nederlandse regering werd eind vorig jaar onaangenaam ‘verrast’ door een naheffing van ruim een miljard euro bruto. De verrassing betrof niet eens zozeer de naheffing zelf, als wel de hoogte ervan. CDA kamerlid Pieter Omtzigt stelde vervolgens kritische vragen over die hoge naheffing aan minister Dijsselbloem. Mede naar aanleiding van een eveneens uiterst kritisch rapport van de Europese Rekenkamer over de kwaliteit van de aangeleverde data aan Eurostat, het statistisch bureau van de EU dat verantwoordelijk is voor de berekening van naheffingen.
    Nederland heeft als énige land de naheffing onmiddellijk betaald
    Inmiddels is gebleken dat Nederland die naheffing heeft betaald, als enige EU-land - ook Groot-Brittannië, België, Italië en enkele andere landen kregen een naheffing. Bovendien blijkt die 1,1 miljard nog niet het totaal te zijn. Recent werd duidelijk dat Nederland opnieuw een naheffing voor de kiezen krijgt. Dit keer zou het gaan om een slordige 200 miljoen euro éénmalig, plus een structurele verhoging van de contributie met dertig miljoen euro per jaar. Het betrof hier de periode 2011 en 2012. De berekeningen voor 2013 en 2014 zijn nog niet bekend, maar niet uitgesloten kan worden dat ook voor die jaren een forse naheffing zal volgen. Het blijft overigens onduidelijk om welke bedragen het nu precies gaat. De Kamer had uitleg gevraagd over het bedrag van 133 miljoen euro extra dat is overgemaakt aan de EU. Het bevreemdde de Kamer bovendien dat vóór het debat al een persbericht online stond, waarin het Ministerie van Financiën aangaf dat er een fout in de begroting was gemaakt en dat de bedragen suppletoire begrotingen zijn. Maar dat betrof een bedrag van 55 miljoen euro, geen 133 miljoen. Er blijft dus een gat van 78 miljoen over dat nog verklaard moet worden. De Kamer vond het bovendien ergerlijk dat er wel een persbericht bestaat, maar dat er geen brief aan de Kamer is gezonden waarin de kwestie wordt toegelicht.

    Debat en ophef

    Reden van dit alles? Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) was de Nederlandse economie groter dan aanvankelijk werd aangenomen. Althans, door een nauwkeuriger berekeningswijze heeft het CBS dat vastgesteld. En Nederland was er vervolgens - als enige land - als de kippen bij om te betalen, daarmee haar onderhandelingspositie weggevend, meldde Kamerlid Omtzigt desgevraagd aan FTM. Critici vinden dit op zijn minst voorbarig - gelet op vraagtekens die kunnen worden geplaatst bij de kwaliteit van de aangeleverde data aan Eurostat door andere landen. De kwestie leidde vorige week tot debat en ophef in de Kamer, vooral ook omdat de Kamer vindt dat minister-president Rutte weigert openheid van zaken te geven. De kritiek van de Kamer richt zich vooral op de gebrekkige controlemogelijkheden. Kamerlid Van Dijck (PVV) verwoordde het ongenoegen van veel Kamerleden als volgt: 'Naast acht aanvullende begrotingen kreeg Nederland de ene na de andere naheffing. Eerst werd 600 miljoen gereserveerd in de Voorjaarsnota. Daarna werd 1,1 miljard betaald.
    'nu worden we weer geconfronteerd met een tegenvaller van 133 miljoen. Maar verantwoorden? Ho maar'
    Vorige maand kregen we weer 200 miljoen voor onze kiezen en in juni volgt de volgende naheffing. (...) En nu worden we in het jaarverslag weer geconfronteerd met een tegenvaller van 133 miljoen. Maar verantwoorden? Ho maar. Ook de Algemene Rekenkamer dringt erop aan dat de uitgaven worden verantwoord in een nationale verklaring. Waarom gebeurt dat niet?' De Kamer wil een overzicht van alle afdrachten, naheffingen en overige aanvullende begrotingen die vorig jaar door Brussel zijn opgelegd, met een verklaring voor de wijze waarop deze tot stand zijn gekomen. Het volledige debat hierover kunt u hier nalezen. Deze wens van de Kamer leidde vervolgens op 26 mei tot de volgende motie van lid Omtzigt (nummer 7): De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de Kamer de besluitvorming rondom de Europese naheffing niet goed kan controleren; verzoekt de regering wederom met klem, alle correspondentie over het ontstaan van de naheffing, de betaling van de naheffing en het verzoek om geheimhouding van deze correspondentie, die heeft plaatsgevonden tussen de regering en de Europese Commissie, terstond openbaar te maken, en gaat over tot de orde van de dag. In het daarop volgende debat deed Minister President Rutte deze motie vervolgens af met de woorden: 'De motie op stuk nr. 7 ontraad ik wederom, verwijzend naar alle eerdere debatten.' Omtzigt daarover: 'Rutte weigert pertinent elke vorm van informatie, waardoor het parlement haar controlerende taak onvoldoende kan uitvoeren.'
    Minister-president Rutte weigert openbaarmaking correspondentie tussen regering en Commissie
    Minister Dijsselbloem van Financiën en premier Rutte hebben wel toegegeven dat zij een brief geschreven hebben aan de Europese Commissie waarin zij tegen de Europese Commissie gezegd hebben dat de relatie, inclusief de samenwerking, tussen de NL regering en de EC verslechtert, als de Europese Commissie de correspondentie over de naheffing openbaar maakt. De Europese Commissie wilde dat doen naar aanleiding van een euro-wob verzoek van De Telegraaf en webstek Geenstijl.

    Meer naheffingen?

    Eerder had de Kamer al een vergelijkbare motie afgewezen, namelijk deze. Alleen VVD, PvdA en het lid Houwers waren tegen, zodat dat de uitslag van de stemming 73-77 bedroeg, net genoeg voor een kamermeerderheid. Deze motie ging alleen over de informatievoorziening. Zonder die informatievoorziening kan het parlement de regering niet controleren. Ondertussen maakt de regering wel 1,1 miljard euro over, maar weigert informatie te verschaffen.
    'de Nederlandse regering laadt op zijn minst de verdenking op zich dat zij zelf wat te verbergen heeft'
    Omtzigt verklaarde desgevraagd tegenover FTM: 'De regering heeft zelf aangegeven aan de commissie dat de commissie de correspondentie niet openbaar moet maken, omdat dat de relatie tussen Nederland en de Europese Commissie schaadt. Daarmee laadt de Nederlandse regering op zijn minst de verdenking op zich dat zij zelf wat te verbergen heeft. Minister-president Rutte hanteert een bizar argument om te blijven zwijgen, namelijk dat de Europese Unie en Nederland "diplomatiek verkeer hebben". Dat is bizar: het zou betekenen dat alle correspondentie over Europese wetgeving geheim zou moeten blijven. Geen van de andere landen heeft tot nu toe betaald. Dat geeft zeer te denken.' De Nederlandse regering heeft eind 2014 het volledige bruto bedrag intussen betaald, volgens minister Dijsselbloem van Financiën kwam dat begrotingstechnisch goed uit. Omtzigt geeft in een recente column aan hoe hij erover denkt: '[...] dit is in mijn ogen niet alleen beledigend maar ook ongrondwettelijk. Artikel 68 van de Grondwet stelt namelijk helder:

    “De ministers en de staatssecretarissen geven de kamers elk afzonderlijk en in verenigde vergadering mondeling of schriftelijk de door een of meer leden verlangde inlichtingen waarvan het verstrekken niet in strijd is met het belang van de staat.”'

    'Want,' vervolgt Omtzigt, 'Kamerleden moeten de regering gewoon in openbaarheid kunnen controleren, zeker waar het een uitgave van 1,1 miljard euro betreft. Ik ben zeer benieuwd of mijn collega’s en het kabinet er nu eindelijk wel van overtuigd zijn dat er verantwoording afgelegd moet worden in de Tweede Kamer en gevraagde informatie gewoon verschaft moet worden.'

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jean Wanningen

    Gevolgd door 230 leden

    Jean Wanningen (Weert, 1957) is een veelkleurige persoonlijkheid. Ging na ‘verkeerde’ studies bij een gerenommeerde investmen...

    Volg Jean Wanningen
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren