Kamervragen na FTM-publicaties afpakken crimineel vermogen

    De SP wil van de minister van Veiligheid en Justitie en de staatssecretaris van Financiën opheldering over de knelpunten bij het afpakken van crimineel vermogen. Dit naar aanleiding van publicaties van afgelopen week op Follow the Money.

    Het afpakken van misdaadgelden verloopt op papier behoorlijk voortvarend: Justitie wist in 2016 een recordbedrag van 402 miljoen euro af te pakken van criminelen. Maar de praktijk blijkt een stuk complexer te zijn, zo bleek afgelopen week uit artikelen op Follow the Money. Zo passeerde er onder meer een open brief van financieel rechercheur Rob van Laar aan de toekomstig minister van Justitie. ‘De opdracht die ik als financieel rechercheur krijg van politiek Den Haag — misdaad mag niet lonen — is steeds vaker niet haalbaar, waardoor misdaad juist loont,’ schreef Van der Laar.

    De financieel rechercheur, die zich week in week uit bezighoudt met ‘afpakken,’ stipt een aantal knelpunten aan zoals de vrijblijvende samenwerking met de Belastingdienst en de onmogelijkheid om geld af te pakken in sommige landen. ‘Landen als Turkije, Pakistan en Dubai zijn vrijhavens voor criminele vermogens. Hierdoor wordt het afpakken van crimineel vermogen op een uitzondering na vaak onmogelijk. Binnen de recherche staan deze landen bekend als “zwarte gaten”.'

    ‘Landen als Turkije, Pakistan en Dubai zijn vrijhavens voor criminele vermogens’

    Zwarte gaten

    Het blijkt in de praktijk niet al te lastig te zijn om criminele gelden te verbergen door een kerstboompje aan buitenlandse ondernemingen op te richten om daarmee de criminele opbrengsten, via een paar tussenstaions, naar zwarte gaten als Dubai te sturen. ‘Voor 800 dollar schakel je een lokale advocaat in die het bedrijf opricht en die als directeur persoonlijk bij de bank langsgaat om een rekening te openen,’ vertelde consultant Lodewijk Hof vorige week in een achtergrondartikel op FTM. Hof richtte in het verleden regelmatig vennootschappen op in onder meer Hongkong. Maar dit voormalige Britse protectoraat is slechts één onderdeel in het geheel. Het afpakken van vermogens wordt nagenoeg onmogelijk zodra er meerdere vennootschappen in meerdere (verre) landen worden gebruikt, zoals Panama, de Britse Maagdeneilanden, Amerikaans Samoa en Dubai. Hofs: ‘Ingewikkelde constructies moet je zien als een ui. Hoe meer schillen er zijn, hoe langer er gepeld moet worden. En net als bij een ui wordt dat huilen.’ Kortom, de financiële recherche moet pellen en pellen, en keer op keer rechtshulpverzoeken opstellen om medewerking te verkrijgen van de lokale autoriteiten om toegang te krijgen tot klantdossiers en bankrekeninggegevens. Het zijn vaak maandenlange processen.

    Parlementariër Michiel van Nispen (SP) maakt zich zorgen over de knelpunten en wil nu van de minister en de staatssecretaris weten of rechercheurs meer ruimte moeten krijgen om ingewikkelde witwasstructuren te doorgronden. Hij zwengelt ook de problematiek rond de lange doorlooptijden van rechtshulpverzoeken aan. Van Nispen diende afgelopen vrijdag onderstaande Kamervragen in.

    De Kamervragen van Michiel van Nispen (SP)

    2017Z04680

    Vragen van het lid Van Nispen (SP) aan de minister van Veiligheid en Justitie en de staatssecretaris van Financiën over de knelpunten bij het afpakken van crimineel vermogen (ingezonden 7 april 2017)

    1

    Wat is uw reactie op het bericht dat een financieel rechercheur de noodklok luidt over het afpakken van crimineel vermogen? 1)  Bent u bereid hierop te reageren en een afschrift van deze reactie ook aan de Tweede Kamer te doen toekomen? Zo nee, waarom niet?

    2

    Zijn er, sinds de 'onvoldoende'  van de commissie-Oosting voor het nieuwe protocol aanmelding en afdoening van fiscale delicten en delicten op het gebied van douane en toeslagen (AAFD), nog verbeteringen aan dat protocol en dus de samenwerking tussen de Belastingdienst en het openbaar ministerie aangebracht? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke zijn dat en is al duidelijk of deze effect hebben?

    3

    Wat is uw reactie op de ervaring van de financieel rechercheur dat de samenwerking tussen de Belastingdienst en het openbaar ministerie op het gebied van afpakken van crimineel verkregen vermogen nog steeds onvoldoende is? Kunt u daarbij ook aangeven wat u vindt van zijn suggestie om deze samenwerking structureel te maken?

    4

    Erkent u dat rechercheurs meer ruimte zouden moeten krijgen voor het rechercheren naar onderliggende witwasprocessen en witwasstructuren? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke maatregelen koppelt u hieraan?

    5

    Herkent en erkent u de problemen die financieel rechercheurs ondervinden als zij te maken krijgen met criminelen die gebruikmaken van bankrekeningen in landen waar een bankgeheim is of waarmee geen rechtshulpverdrag is afgesproken? Hoe wordt hier in Nederland mee omgegaan?

    6

    Wat is uw reactie op de beschrijving van verschillende manieren die via het buitenland ter beschikking staan aan criminelen om crimineel verkregen vermogen weg te sluizen en wit te wassen? 2) Wat doet en kan Nederland hier op dit moment tegen betekenen? Welke knelpunten worden daarbij ervaren en hoe worden of kunnen deze worden opgelost?

    7

    In hoeverre klopt het dat de Nederlandse politie geen informatie over criminele cliënten van notarissen of advocaten krijgt wegens het verschoningsrecht? Is dit ook onderwerp van gesprek tussen advocaten, notarissen en het openbaar ministerie?

    8

    Klopt het dat de relatief lange doorlooptijden van rechtshulpverzoeken ervoor zorgen dat het rechercheren van buitenlandse geldstromen extra wordt bemoeilijkt? Hoe wordt hiermee omgegaan?

    1) https://www.ftm.nl/artikelen/financieel-rechercheur-slaat-alarm?share=1

    2) https://www.ftm.nl/artikelen/waarom-het-afpakken-van-criminele-vermogens-zo-moeilijk-is  

    Lees verder Inklappen
    Over de auteur

    Dennis Mijnheer

    Gevolgd door 351 leden

    Ontspoorde Bedrijfskundige die alles wil weten van mannen en vrouwen met witteboorden. Tags: fraude, witwassen, omkoping

    Lees meer

    Volg deze auteur

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid