Kan Europa de financiële sector temmen?

    Kan het Europees Parlement het monster van de financiële sector weer in bedwang krijgen en hoe? 'Banken moeten weer gewoon failliet kunnen gaan.'

    Kan het Europees Parlement de financiële sector temmen? Deze vraag vormde het thema van het ‘expert debat’ dat afgelopen donderdag in een fraaie zaal in het gebouw van de Sociaal Economische Raad (SER) in Den Haag werd georganiseerd. Een interessante vraag met het oog op de Europese verkiezingen en alle argwaan die bestaat over de invloed die het Europees Parlement op internationaal opererende corporaties, zoals die uit de financiële sector, uit kan oefenen. Zijn de Europarlementariërs de speelbal van de talrijke lobbyisten die Brussel bevolken of kunnen ze een vuist maken om de sector weer in zijn hok terug te krijgen?

    Vuurkracht

    Mede-organisator van het debat - Finance Watch - heeft daar uitgesproken ideeën over. De Brusselse waakhond – motto: ‘making finance serve society’ – had op iedere stoel in de zaal een rijkelijk geïllustreerd vlugschrift neergelegd met daarin een analyse van de ellende die de bankiers en de verzekeraars de wereld de laatste decennia hebben bezorgd. ‘De oorzaak van de status quo: de financiële sector maakt de dienst uit’, aldus Finance Watch. ‘De sector heeft de kans gekregen om haar eigen doelstellingen en regels te bepalen’ en die hebben geleid tot vergaande liberalisering enzovoort enzovoort. Joost Mulder van Finance Watch hield de zaal in zijn welkomstwoord voor dat er in Brussel 1700 lobbyisten actief zijn om de belangen van de financiële sector te behartigen. Toch ging het debat in Den Haag niet over de vraag of het Europees Parlement in staat is om het monster te temmen of dat Brussel nu juist de financiële sector ten dienste staat. Het had onder andere interessant geweest om de aanwezige potentiële Europarlementariërs te horen over de vuurkracht die de bankiers in Brussel in stelling weten te brengen en hoe ze zich daartegen denken te wapenen.
    'Er is sprake van een heel groot old boys network dat heel homogeen denkt over de financiële sector'
    Het debat ging donderdag echter meer over wát er precies gedaan moest worden om de financiële dienstverleners temmen. Ook interessant want dat er op dat gebied nog een lange weg te gaan is, was voor iedere aanwezige – van links tot rechts – een duidelijke zaak. ‘Er is sprake van een heel groot old boys network dat heel homogeen denkt over de financiële sector,’ sprak econoom en SER-kroonlid Hans Schenk in zijn inleidende praatje. Schenk merkte daarbij op dat hij vond dat de financiële sector ook bij de SER op de agenda moest komen te staan. Een opvallende uitspraak die het voorhoofd van de aanwezige Aerdt Houben van De Nederlandsche Bank (DNB) even deed fronsen. De financiële sector is in Nederland het territorium van DNB en het ministerie van Financiën en juist die twee instituten waren de laatste decennia instrumenteel in het liberaliseren ervan. Meer toeschouwers in de keuken dus, als het aan de SER ligt. Geen gek idee.

    Splitsen die banken?

    Maar het ging dus over Europa en wat er gedaan moest worden om van banken organisaties te maken die ‘maatschappelijk nuttig’ zijn. Joost Mulder van Finance Watch betoogde dat ‘nutteloze speculatie’ moet worden voorkomen en dat banken er toch vooral zijn om de reële economie te stimuleren. Daar was niemand het mee oneens. Wel werd er gedebatteerd over de mogelijke oplossing; het al of niet splitsen van banken. Het zakenbankieren moet gescheiden worden van het nutsbankieren, luidde de stelling die Carla Kiburg van FNV Finance (ze zorgt voor de cao’s van bankiers) in mocht brengen. Daar was Bas Eickhout (GroenLinks) het van harte mee eens terwijl op rechts de VVD’er Maarten Smit bij het splitsen de nodige problemen voorziet. ‘Zakelijke activiteiten zijn in de praktijk moeilijk te scheiden van de nutsactiviteiten’, zei Smit. ‘De werkelijkheid is weerbarstiger.'

    Manifest

    Smit had een punt, want ook het door de banken afgeknepen midden – en kleinbedrijf heeft gepaste zakelijke dienstverlening nodig. Maar volgens de meeste aanwezige politici kon het mes er toch maar beter in worden gezet; splitsen dus. Iemand uit de zaal merkte op dat het splitsen van activiteiten niet de oplossing was en dat het waarschijnlijk veel beter was voor Europa om zich toe te leggen op het kleiner maken van banken. ‘Ze moeten weer gewoon failliet kunnen gaan.' De opmerking kwam helaas aan het einde van het discussieblok waardoor de aanwezige experts en aspirant Europarlementariërs er nauwelijks meer op konden reageren. Het volgende thema – ‘Het belang van de consument’ – werd door debatleider Rens van Tilburg ingeleid. Daarna volgde nog het debatblok 'Transparantie en belastingen'. Interessante thema's die vanwege de geringe tijd niet helemaal uit de verf kwamen. Het debat werd afgesloten met de ceremoniële uitreiking van het ‘maatschappelijk manifest’ dat door de zeven organiserende maatschappelijke organisaties – waaronder SOMO, Finance Watch, Consumentenbond, FNV Finance en Oxfam Novib – was opgesteld.   Lees ook het verslag van het debat op de website van SOMO.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Eric Smit

    Gevolgd door 2867 leden

    Mede-oprichter van FTM. Als voormalig professioneel squasher gewend om klappen te incasseren en uit te delen.

    Volg Eric Smit
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren