Kantorensloopfonds afgeschoten

    Diverse grote gemeenten geven aan geen heil te zien in een sloopfonds. Huurders zijn verheugd met het nieuws.

    Er beginnen flinke barsten te ontstaan in het akkoord over de kantorenleegstand dat in juni werd afgesloten. Steeds meer steden keren zich tegen de oprichting van een sloopfonds voor lege kantoren blijkt uit een rondgang van Martine Wolzak en Jeroen Koot van het Financieel Dagblad. 
     
    Nadat eerder Rotterdam en Den Haag afstand namen van het akkoord begint nu ook Utrecht te twijfelen. ‘We zien nu juist oude kantoren in prijs dalen’, zegt een woordvoerder van de gemeente Utrecht tegen het FD. ‘Deze kantoren worden omgebouwd tot studentenflats of hotels en dat betekent dat de markt zijn werk doet. Dat willen we niet verstoren.’ Ook Eindhoven, Breda, Tilburg, Den Bosch en Helmond keren zich tegen het sloopfonds.
     
    Het sloopfonds werd veel bekritiseerd in de media. Niet duurzaam; marktverstorend en subsidie voor de bouwsector, oordeelden commentatoren. Sloopfonds criticaster en RTLZ beurscommentator Hans de Geus zegt dan ook blij te zijn met de ontwikkeling: ‘Het blijft natuurlijk waanzin om af te breken en opnieuw te bouwen. De huurder is hier de grote winnaar.’
     
    Huurders tevreden
    Het convenant leegstand kwam tot stand onder leiding van Hans de Jonge, hoogleraar vastgoedontwikkeling en directeur bij bouwadviesbedrijf Brink Groep.  De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) ondertekende drie maanden geleden het convenant, maar individuele gemeenten hadden dit nog niet gedaan. Zonder toezeggingen van gemeenten zal de VNG haar steun voor het akkoord echter hoogstwaarschijnlijk moeten intrekken. Tot groot ongenoegen van de vastgoedlobby. ‘We hadden een contract waar de VNG haar handtekening onder heeft gezet’, zegt Hein Bos van Vastgoedbelang tegen het FD. ‘Het is de vraag wat het convenant waard is nu de VNG door de leden wordt teruggefloten.’
     
    Andere belangengroepen zijn wel enthousiast. ‘Een geweldig bericht. Hier zijn we ontzettend blij mee,’  zegt Luc Habets van Parleys, een stichting die opkomt voor de belangen van huurders, tegen FTM. ‘Dit plan was erg marktverstorend. Men kan pas zeggen dat een kantoor kansloos is als de leegstand is in geprijsd. De huren zijn gewoon nog veel te hoog.’ 
     
    In plaats van een sloopfonds pleit Parleys voor ‘heel veel marktwerking’. ‘Daarvoor hebben wij vier aandachtspunten,’ zegt Habets. ‘Ten eerste betere taxaties op basis van relevantere parameters; ten tweede meer transparantie, huren moeten inzichtelijk en vrij opvraagbaar zijn; ten derde moeten banken hun verliezen gaan nemen en accepteren dat huren kunnen fluctueren; en ten vierde moet de rechtsgang voor de huurder goedkoper en simpeler worden.’
     
    Hoewel een sloopfonds op het eerste gezicht niet in het belang lijkt van huurders werd het wel ondertekent namens Corenet, dat ook opkomt voor huurderbelangen. ‘Bij Corenet zitten vooral de grote partijen.’ aldus Habets. ‘Die grote gebruikers stemmen mee met projectontwikkelaars, want zij kunnen makkelijk naar een projectontwikkelaar stappen met een lijstje eisen.‘
     
    Amsterdam als eiland
    Amsterdam staat nu alleen in haar steun voor het sloopfonds. De belangen zijn dan ook groot, omdat de leegstand in Amsterdam hoger ligt dan gemiddeld. De kantorenvoorraad is naar iedere maatstaf excessief. Al sinds het begin van het vorige decennium loopt de leegstand in Nederland op, terwijl er steeds meer gebouwd werd. In Amsterdam is de situatie nog zorgelijker. Al sinds 2003 ligt de leegstand in Amsterdam dik boven de 12 procent. 
     
    Grafiek 1: Leegstand in Nederland en Amsterdam (Bron: Vastgoedmonitor)
     
    Opmerkelijk is dat de verantwoordelijke wethouder Maarten van Poelgeest van Groenlinks in 2007 nog pleitte vóór leegstandsbelasting en kraken als oplossing voor de kantorenleegstand. Oplossingen die door de vastgoedlobby niet op prijs worden gesteld aangezien de kosten hierdoor vooral bij vastgoedbeleggers worden neergelegd. Een sloopfonds lijkt hier lijnrecht tegenover te staan, aangezien de kosten van leegstand voor een deel worden gedragen door de (lokale) overheid en niet de beleggers. 
     
    ‘Van Poelgeest moet nog maar eens goed nadenken over de zin en onzin van een sloopfonds,’ zegt Hans de Geus. ‘Amsterdam staat zo helemaal alleen.’

     

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jesse Frederik

    In de zomer van 2011 ontvingen we per email een open sollicitatie van de 22-jarige Jesse Frederik uit Nijmegen die zichzelf o...

    Volg Jesse Frederik
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren