Het kat-en-muisspel tussen Europa en banken over bonussen

5 Connecties
5 Bijdragen

Europese banken blijven creatieve manieren zoals 'toeslagen' vinden om de bonuslimiet te omzeilen. Europa wil nu de regelgeving aanscherpen en het gebruik van maandelijkse toeslagen aanpakken maar heeft dat eigenlijk wel zin?

Sinds de invoering in 2013 ligt de bonusrichtlijn al onder vuur. Vanaf dit jaar mogen de Europese bankiersbonussen maximaal een jaarsalaris bedragen. En als aandeelhouders instemmen dan mag het jaarsalaris keer twee genomen worden. Het is bedoeld om de bancaire sector te stabiliseren, de cultuur te veranderen en de risico’s te verlagen, maar het leidt tot hogere vaste salarissen, mooiere auto’s, betere pensioenvoorwaarden en vaste maandelijkse ‘toeslagen’ door Londense banken. Tot grote frustratie en ‘ernstige zorgen’ van Europa, die het probleem nu wil aanpakken en de richtlijn wil aanscherpen. Maar heeft dit wel zin of zal de bancaire sector toch weer nieuwe manieren vinden om het bonuslimiet te slim af te zijn?

Toeslagen

‘Het gebruik van toeslagen om de bonuslimiet te omzeilen, is een provocatie’, aldus Gianni Pittella, de leider van de Socialistische fractie in het Europees Parlement tegen de Financial Times. ‘De volgende eurocommissaris moet hier helder over zijn, anders zullen wij de kandidaat afwijzen.’ Pittella doelt hiermee op de portefeuilleverdeling in de Europese Commissie door de nieuwe president Jean-Claude Juncker, waar het Europees Parlement haar goedkeuring over moet geven. Aanleiding voor de uitspraak van Pittella is het ontwijken van de EU-bonuslimiet door banken in de Londense City door middel van allowances (toeslagen). Het gebruik van maandelijkse toeslagen in de vorm van cash of aandelen is sterk toegenomen om zo bankiers te compenseren voor de lagere bonussen als gevolg van de EU wetgeving.  Zo krijgt Stuart Gillert, CEO van HSBC, 32.000 pond per week bovenop zijn vaste salaris van 1,2 miljoen pond. Bij Barclays krijgen zo’n duizend bankiers een toeslag en bij RBS ontvingen tien leidinggevenden gezamenlijk 3,4 miljoen pond in aandelentoeslagen. Volgens adviesbureau Mercer is 55 procent van de Europese banken van plan om deze toeslagen te gebruiken als compensatie voor de bonuslimiet. Toeslagen worden vooralsnog beschouwd als vast salaris, omdat ze niet gelinkt zijn aan prestaties. Ze verschillen daarin van bonussen. Het voordeel van toeslagen is dat ze, in tegenstelling tot het vaste salaris, wél elk jaar aangepast kunnen worden. Hierdoor kwalificeren ze mogelijk niet helemaal als vaste beloning en bieden ze door deze mate van flexibiliteit wel een alternatief voor bonussen. De Franse commissaris voor de interne markt, Michel Barnier, sprak zondag zijn afkeuring uit over de praktijken. In een brief aan de Europese Banken Autoriteit (EBA) schrijft Barnier dat de Britse banken handelen in strijd met ‘zo niet de letter, dan wel de geest’ van de Europese regelgeving. Van begin af aan is er een grote weerstand in de financiële sector tegen de EU-richtlijn. Het zou leiden tot een uitstroom van talent en banken zouden hun hoofdvestigingen verplaatsen. In het Verenigd Koninkrijk is er zelfs dusdanig veel weerstand tegen de regelgeving dat de Britten naar het Europese hof zijn gestapt in de hoop de wet te verhinderen.

Nederlandse bonussen

In Nederland gaat de regelgeving mogelijk nog een stap verder. Minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem wil de bankiersbonussen verder beperken tot maximaal twintig procent van het jaarsalaris. Maar volgens Hans Stoter, Chief Investment Officer van ING, is dit bonusplafond eenvoudig te omzeilen, legt hij uit aan de Financial Times. Banken kunnen namelijk nog steeds hogere bonussen uitkeren, mits het totaal aan bonussen maar niet boven de 20 procent uitkomt. ING heeft sowieso weinig op met de regelgeving. Volgens het FD overweegt de bank zelfs te verhuizen uit Nederland vanwege onder meer het strengere Nederlandse bonusbeleid.
‘Je moet concurrerend belonen, anders hol je je bank uit’
Ook andere Nederlandse banken nemen maatregelen. In juni werd bekend dat ABN Amro het vaste salaris van de hoogste honderd managers begin dit jaar met 20 procent heeft verhoogd. Wel is de variabele beloning verlaagd van 100 naar 20 procent. De loonsverhoging was volgens bestuursvoorzitter Gerrit Zalm noodzakelijk om talent te behouden. ‘Je moet concurrerend belonen, anders hol je je bank uit.’ In 2013, na de bekendmaking van de Libor-boete, liet Rabobank weten dat de bank vrijwillig nog niet uitgekeerde bonussen niet meer uit zou betalen en ook in de toekomst van variabele beloning af zou te zien. Amper een jaar later is dit voornemen al weer van de baan. Zo sprak president-commissaris Wout Dekker in juni de verwachting uit dat bonussen weer terug zouden komen bij de coöperatieve bank en werden de salarissen van de toplaag dit jaar verhoogd met 13 procent.

Wat kan Europa doen?

In zijn brief aan de EBA pleit Eurocommissaris Barnier voor ‘een gecoördineerd antwoord’ op het gebruik van toeslagen. Maar het is nog maar de vraag wat Europa uiteindelijk kan doen. Als de Commissie erin slaagt om de toeslagen te bannen dan zullen banken mogelijk met nieuwe oplossingen komen. Daarnaast is het moeilijk voor te stellen dat hogere vaste salarissen (waarmee de maximale bonus in absolute termen ook omhoog kan), aandelenpakketten of andere vormen van compensatie wel ‘in de geest’ zijn van de Europese wetgeving. Op medewerking van de bancaire sector hoeft Europa in ieder geval vooralsnog niet te rekenen, want daar lijken ze nog niet onder de indruk. Zoals ING’s Chief Investment Officer Hans Stoter zei: 'Ik twijfel er niet aan dat wij onze mensen kunnen blijven belonen zoals wij dat moeten doen.’  

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Jessica de Vlieger
Er zijn maar weinig meisjes die een voorliefde voor prosecco en jurkjes weten te combineren met een passie voor rekenkundige...