Libor-schandaal raakt kern financieel systeem

2 Connecties

Relaties

Libor

Organisaties

Barclays

De grootschalige manipulatie van IBOR's door zakenbankiers raakt het hart van het financieel systeem. Hervorming lijkt onvermijdelijk.

Het schandaal rond de manipulatie van de IBOR’s (interbancaire rentes) klinkt als abstracte hocuspocus uit het land der hogere financiën. Toch gaat de IBOR manipulatie om astronomische sommen geld en raakt het de kern van ons financieel systeem. De IBOR’s zijn de basis voor honderden biljoenen aan leningen en swapcontracten. Dat bankiers deze rente wisten te manipuleren pleit niet voor de integriteit van ons financieel systeem.

 

De schikking met Barclays, dat meewerkte aan het onderzoek, kwam eergisteren als eerst naar buiten. The Times bericht vandaag dat ook Royal Bank of Scotland een schikking heeft getroffen van $232,6 miljoen. De totale omvang van het IBOR schandaal is nog steeds niet duidelijk. Toezichthouders in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, de Europese Unie, Japan, Canada en Singapore doen nog altijd onderzoek naar de  manipulatie van de IBOR’s. 
 
In het panel van banken dat de LIBOR, de belangrijkste van de IBOR’s, vaststelt zitten alle grote namen: Bank of America, Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ, Barclays Bank, BNP Paribas, Citibank, Credit Agricole, Credit Suisse, Deutsche Bank, HSBC, JP Morgan Chase, Lloyds Banking Group, Royal Bank of Canada, Société Générale, Sumitomo Mitsui Banking Corporation, Norinchukin Bank, Royal Bank of Scotland, UBS en onze eigen Rabobank. Deze groep banken zijn allen gedaagden in een aantal civiele zaken in de Verenigde Staten, aangespannen door onder andere de stad Baltimore, waarbij ze worden verdacht van een internationaal complot. 
 
Wat zijn de IBOR’s?
Elke dag vraagt de British Bankers Association (BBA) aan een panel van grootbankiers voor welke rente ze om 11 uur Londense tijd van andere banken een redelijke hoeveelheid zouden kunnen lenen. Voor elke grote munteenheid is er een aparte IBOR, de TIBOR (Yen), de EURIBOR (Euro), de LIBOR (dollar, sterling, Australische dollar etc.). Zo’n $350 biljoen aan swaps, $10 biljoen aan leningen en $437 biljoen aan CME eurodollar contracten zijn aan LIBOR (de grootste van de IBOR’s) gekoppeld
 
De IBOR’s zijn theoretische indices van de interbancaire rentes. Banken vullen in voor welke rente ze zouden kunnen lenen, niet voor welke rente ze daadwerkelijk lenen. Bovendien gaat het om voor welke rente men een ‘redelijke hoeveelheid’ kan lenen. Wat een 'redelijke hoeveelheid' mag zijn is niet helemaal duidelijk. 
 
In de praktijk lenen banken zelf dikwijls niet voor de LIBOR rente. Een bank kan zichzelf in de daggeldmarkt financieren of via repo’s die niet aan LIBOR zijn gekoppeld. Sinds 2008 is de interbancaire markt voor ongedekte leningen (waar LIBOR over gaat) eigenlijk stil gevallen. Leningen worden met onderpand verstrekt (vaak in de vorm van repo’s) of de financiering komt van de centrale bank. 
 
Veel consumentenleningen zijn echter wel gekoppeld aan LIBOR. Als LIBOR dus omhoog gaat hoeft dit geen consequenties te hebben voor de rente waarvoor banken lenen, maar heeft dit wel consequenties voor de rente waarvoor veel ondernemingen en huishoudens lenen. Een paar basispunten meer kan de banken vele miljarden aan extra renteopbrengsten opleveren.
 
Hervorming van LIBOR
LIBOR wordt dus vastgesteld door een private partij, de BBA. Hoewel er wel toezicht wordt gehouden op de banken die LIBOR inzendingen doen wordt er geen toezicht gehouden op het LIBOR proces zelf. Dit is nogal verwonderlijk voor een rente die als benchmark dient voor honderden biljoenen aan swaps en leningen. 
 
De BBA geeft nu ook zelf aan dat het noodzakelijk is om het LIBOR proces te hervormen. “The British Banker Assocciation is shocked by yesterday’s report about LIBOR,” schreef de bankiersclub in een persbericht. “The current Libor review, with which our authorities are fully engaged, has been under way since March this year and is considering all aspects including the setting process. As part of this review we will now be asking the authorities to consider in what manner the Libor setting mechanism should be regulated in the future.”
 
Mervyn King, de voorzitter van de Bank of England, deed ook een duit in het zakje. King pleit er voor om LIBOR een op ‘transacties gebaseerde’ index te maken, in plaats van een op uit de lucht gegrepen renteinformatie gebaseerde index. Het idee dat ‘mijn woord, mijn LIBOR is’ werd door een teleurgestelde King dood verklaard.