控制 KONGZHI: to control, to dominate, to bridle, to master, to get command of, to govern

控制 KONGZHI: to control, to dominate, to bridle, to master, to get command of, to govern © JanJaap Rypkema

Keuringsclub boten kwam zonder toetsing in Chinese handen – welke sector volgt?

5 Connecties
22 Bijdragen

Nederlandse keuringsinstanties beschikken over alle technische bedrijfs- en productiegegevens van bedrijven waarvan zij de producten moeten certificeren. Die data zijn vertrouwelijk. Wat als zo’n instituut wordt overgenomen door een Chinees bedrijf? De regels blijken niet toereikend te zijn. Brancheorganisatie en deskundigen slaan alarm. ‘Europese bedrijven zijn kwetsbaar voor het weglekken van bedrijfsgeheimen en voor buitenlandse invloed op onze standaarden.’

Dit stuk in 1 minuut
  • De veiligheid van tal van producten, van speelgoed tot drones, wordt in Europa gecontroleerd door private keuringsorganisaties, vaak commerciële bedrijven. Een Chinees bedrijf heeft onlangs een keuringsinstantie voor plezierjachten overgenomen, het kleine Friese DCI – met oog op uitbreiding naar andere sectoren, zoals medische hulpmiddelen.
  • Hoewel Nederland onlangs met andere lidstaten en de Europese Commissie heeft afgesproken beter samen te werken wat betreft de screening van buitenlandse investeringen, blijven keuringsinstanties vooralsnog onder de radar. De overheid heeft de overname van DCI vooraf niet getoetst. Verschillende overheidsinstanties wijzen naar elkaar.
  • Overname door een bedrijf uit een niet-EU-land hoeft geen probleem te zijn, maar Chinese bedrijven hebben mogelijk banden met de Chinese overheid. Die heeft een actief beleid om meer invloed uit te oefenen op wereldwijde standaarden, om zo een concurrentievoordeel te behalen.
  • De casus laat zien dat Nederland en Europa niet zijn voorbereid op de groeiende invloed van China in de grotendeels geprivatiseerde keuringsmarkt.
Lees verder

In juli 2020 hoort Giel Tettelaar, voorzitter van de stichting EMCI Register, dat een van zijn concurrenten is overgenomen door een Chinees bedrijf. Zijn stichting is een van de drie instanties in Nederland die bevoegd zijn om plezierjachten te keuren voor toelating tot de Europese markt. Via via hoort hij dat een van zijn concurrenten, het Dutch Certification Institute (DCI) in Joure, al enige tijd in Chinese handen is.

Tettelaar logt in bij de Kamer van Koophandel en ziet dat de aandelen van zijn concurrent inderdaad sinds november 2019 in handen zijn van de NOA Group, een Chinees bedrijf met ruim duizend werknemers.

Groot is DCI niet. Het heeft op dat moment drie werknemers en een omzet van 220.000 euro. De overname roept vragen op bij Tettelaar. Wat moet een Chinees bedrijf met een kleine keuringsinstantie voor plezierjachten? Een maand later gaat hem een licht op wanneer een Chinese headhunter hem via LinkedIn benadert.

‘Het was een vrij vaag bericht, dus ik dacht eerst: dit zal wel spam zijn.’ Maar hij reageert toch. Nog diezelfde dag krijgt hij mail van een tweede headhunter. Die schrijft hem dat ze namens de NOA Group een general manager zoeken voor DCI, die onder meer de verantwoordelijkheid zal dragen voor de ‘ontwikkeling van de Europese markt’. ‘In een Skype-gesprek vertelt de vrouw dat DCI wil uitbreiden naar andere landen en andere sectoren,’ aldus Tettelaar.

‘Over die Chinese overname, die toen al een feit was, is geen woord gezegd’

De overname van een concurrent had Tettelaars interesse gewekt. Hij wil meer weten over China en schaft een stapeltje boeken aan, waaronder een biografie van de Chinese president Xi Jinping en Hidden Hand: Exposing how the Chinese Communist Party is reshaping the world van de Australische hoogleraar Clive Hamilton en de China-deskundige Mareike Ohlberg. Uit de lectuur duikt het beeld op van een land dat snel, en op alle mogelijke manieren, in het bezit wil komen van Westerse kennis, data en technologie.

In het wereldje van de pleziervaart gaat het nieuws over de Chinese overname inmiddels als een lopend vuurtje rond. Ook Gerwin Klok, branchemanager van de Nederlandse Jachtbouw Industrie (NJI), een vereniging binnen de Koninklijke Metaalunie, heeft het van een van zijn leden gehoord. Hij is verbaasd: ‘In januari 2020 hadden wij het jaarlijkse overleg met de Regiegroep. Dat is een bijeenkomst waarbij alle relevante partijen uit de sector aanwezig zijn: overheid, producenten en keuringsinstanties. Daar was ook een bestuurder van de DCI Group aanwezig. Maar over die Chinese overname, die toen al een feit was, is geen woord gezegd.’

Om haar leden in te lichten plaatst de NJI op 4 september 2020 een bericht op haar website. De NJI meldt ook dat er inmiddels contact is met de toezichthouder, de Inspectie Leefomgeving en Transport. Hoe zit het met de eigendoms- en zeggenschapsverhoudingen binnen de NOA Group, en hoe is de vertrouwelijkheid gewaarborgd van alle technische informatie en know-how die bij DCI ligt?

In een reactie laat de toezichthouder weten dat feitelijk bij DCI alles hetzelfde blijft. ‘Certificaten worden door dezelfde personen afgegeven als voorheen.’

Minister: ‘geen risico’ voor nationale veiligheid

Het bericht op de NJI-website leidt tot Kamervragen. ‘Hoe kijkt u aan tegen het feit dat een Nederlandse keuringsinstantie, met een publieke taak in Nederland, wordt overgenomen door een Chinees bedrijf?’ vroegen vijf CDA’ers in oktober 2020 aan het kabinet. De Leeuwarder Courant schrijft erover, maar verder blijft de overname onder de radar.

Dossier

Dossier China

Wat betekent de opmars van China voor Nederland en Europa?

Volg dit dossier

Een maand later geeft minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) antwoord. De overname bleek niet vooraf te zijn getoetst, maar het kabinet stelt vast ‘dat er voor de nationale veiligheid geen risico’s zijn bij de overname van deze instantie, die toeziet op de kwaliteit van plezierjachten’.

Nu begint Tettelaar zich echt zorgen te maken. Volgens hem toont de casus DCI namelijk aan dat Nederland geen duidelijke strategie heeft hoe om te gaan met Chinese overnames van keuringsinstanties, in vaktermen notified bodies geheten. Het probleem reikt verder dan alleen de pleziervaart, omdat hetzelfde certificeringssysteem van toepassing is op andere sectoren.

Notified bodies controleren niet alleen plezierjachten, maar ook de veiligheid van speelgoed, mondkapjes, implantaten, skiliften en mogelijk in de toekomst ook kunstmatige intelligentie. ‘Ik lig er niet zo heel wakker van dat DCI nu een Chinese eigenaar heeft, maar ik zie wel risico’s in andere sectoren,’ zegt Tettelaar.

Notified bodies: commercieel en soms nalatig

Het certificeren van een uitgebreide reeks producten gaat op dezelfde manier als in de pleziervaart. De controle of producten voldoen aan de Europese standaarden is uitbesteed aan private instanties, vaak commerciële bedrijven, notified bodies geheten.

Ze heten zo omdat de overheid moet controleren of die private instantie voldoen aan voorwaarden omtrent onafhankelijkheid en competentie. Is dat het geval, dan worden ze aangemeld (notified) bij de Europese Commissie. In de Nederlandse vertaling van de EU-wetgeving heten de keuringsbureaus formeel ‘aangemelde instanties’, maar vaak wordt de Engelstalige term gehanteerd, soms afgekort tot NoBo.

Producenten van speelgoed, cv-ketels, liften en vuurwerk moeten allemaal bij een notified body langs voordat ze hun producten op de markt mogen brengen. Sommige instanties richten zich op slechts één productgroep, andere zijn ‘aangemeld’ om keuringen te doen voor een reeks producten.

Hoewel deze NoBo’s een belangrijke functie vervullen in de interne markt van de EU, zijn ze weinig bekend. Jean-Pierre Galland, inmiddels gepensioneerd maar nog altijd verbonden aan de ingenieursschool École des Ponts ParisTech, is een van de weinigen die er wetenschappelijk onderzoek naar deed. ‘Er zijn nog wel wat collega’s, maar we zijn niet met veel,’ vertelt hij aan Follow the Money.

Galland zag de afgelopen jaren het aantal instanties door overnames krimpen. ‘De EU heeft nooit gezegd of de notified bodies publiek of privaat moesten zijn, maar in de loop der tijd werden ze steeds vaker privaat.’

Feitelijk is via de notified bodies het goedkeuren van producten voor de Europese markt grotendeels uitbesteed aan commerciële bedrijven. Dat heeft in sommige sectoren tot ernstige schandalen geleid, met name in die van de medische hulpmiddelen.

Zo kon het Franse bedrijf Poly Implant Prothèse (PIP) jarenlang borstimplantaten verkopen met bestanddelen die niet voor medische, maar industriële toepassingen waren bedoeld. De gevaarlijke implantaten waren goedgekeurd door notified body TÜV Rheinland. Eind mei bepaalde een Franse rechtbank dat de Duitse notified body nalatig was geweest.

Radar liet zien dat meerdere notified bodies bereid waren een mandarijnennetje te certificeren voor gebruik als bekkenbodemmatje

‘Omdat notified bodies met elkaar concurreren, hebben ze niet altijd dezelfde manier van certificeren,’ aldus Galland. ‘Iemand van een groot, respectabel notified body vertelde me eens: “Wij gaan de fabriek binnen, wij inspecteren de producten, maar er zijn notified bodies die slechts een telefoontje plegen met de producent en vervolgens het conformiteitscertificaat leveren.”’

In 2014 liet het televisieprogramma Radar zien dat meerdere notified bodies bereid waren puur op basis van papierwerk een mandarijnennetje uit de supermarkt te certificeren voor gebruik als bekkenbodemmatje, een implantaat om verzakkingen bij vrouwen te behandelen.

De schandalen in de medische hulpmiddelensector hebben de EU ertoe aangezet om strengere eisen te stellen aan de notified bodies en het toezicht erop te verscherpen. Een deel van de notified bodies heeft sindsdien besloten ermee te stoppen. Deels een positieve ontwikkeling, want rotte appels zijn hiermee mogelijk van de markt verdwenen. Tegelijk toont het een kwetsbaarheid van het systeem met notified bodies aan: wanneer het keuringswerk commercieel niet interessant is, ontstaat er een tekort aan keuringsinstanties.

Controle door een notified body biedt geen (absolute) garantie op veiligheid. Zo mag speelgoed alleen worden verkocht als de veiligheid gecontroleerd is door een notified body. Toch ontdekte de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) onlangs dat sommige houten treintjes niet voldoen aan de eisen uit de Europese speelgoedrichtlijn

Lees verder Inklappen

Ook Europarlementariër Tom Berendsen (CDA) ziet risico’s bij Chinese overnames van Europese keuringsinstanties, vooral als er geen toetsing aan vooraf gaat. ‘Als NoBo's in Chinese handen komen, zijn Europese bedrijven kwetsbaar voor het weglekken van bedrijfsgeheimen en voor buitenlandse invloed op onze standaarden. Dat mogen we op de Europese markt niet laten gebeuren.’ 

Berendsen stelde daarom vragen in het Europees Parlement. Die werden op 4 mei 2021 beantwoord door Valdis Dombrovskis, een van de vicevoorzitters van de Europese Commissie. Hij onderschrijft het gevaar, maar stelt dat het aan lidstaten is om te verzekeren dat een NoBo zijn werk goed uitvoert, ongeacht de eigenaar. Dombrovskis wijst verder op een EU-richtlijn (zie kader) die lidstaten aanspoort om in geval van een buitenlandse investering of overname te kijken naar de mogelijke risico’s voor de veiligheid of het publieke belang.

Screening van buitenlandse investeringen

De Europese Commissie presenteerde in oktober 2020 trots de inwerkingtreding van een ‘EU-screeningsmechanisme voor buitenlandse investeringen’. Die naam overdrijft echter wat lidstaten daadwerkelijk hebben afgesproken.

Er is geen gezamenlijke screening van investeringen van buiten de EU. Lidstaten hebben een juridisch kader afgesproken waarin ze enkele procedures vastleggen over samenwerking bij eventuele screening van buitenlandse investeringen, wanneer overnames gevolgen kunnen hebben voor de openbare orde of veiligheid.

Zo hebben lidstaten afgesproken dat ze, als ze een buitenlandse investering screenen, elkaar en de Europese Commissie informeren. Andere lidstaten kunnen dan een bijdrage leveren. Stel dat een Russisch staatsbedrijf in Nederland een telecombedrijf wil overnemen, dan hoeft dat voor de Nederlandse veiligheid misschien geen probleem te zijn. Maar wat als dit Nederlandse bedrijf via de interne markt ook actief is in de Baltische staten? Voor die landen gelden andere risico’s. Nu kan Nederland andere lidstaten laten weten dat het een geplande overname onderzoekt, waardoor Estland, Letland of Litouwen kunnen besluiten om te adviseren de overname tegen te houden.

Het optuigen van een screeningsmechanisme is echter niet verplicht. Lidstaten moeten de Europese Commissie informeren als ze een nationaal screeningsmechanisme hebben ingesteld, maar de nationale regeringen bepalen zelf of ze dat doen en voor welke sectoren. Tot nu toe hebben 18 van de 27 lidstaten gemeld dat ze buitenlandse investeringen zullen toetsen op gevaar voor de openbare orde of veiligheid.

Nederland screent nu alleen overnames in de sectoren elektriciteit, gas en telecom, maar werkt daarnaast aan een algemene investeringstoets op risico’s voor de nationale veiligheid.

Lees verder Inklappen

Uit de antwoorden die Europarlementariër Tom Berendsen en de vijf Tweede Kamerleden ontvingen, rijst het beeld op van instanties die allemaal naar elkaar verwijzen. De Europese Commissie zegt dat lidstaten buitenlandse investeringen zelf kunnen screenen om te beoordelen of er een gevaar is voor de nationale veiligheid of het publieke belang. Minister Van Nieuwenhuizen zegt echter dat het Europees wettelijk kader voor notified bodies ‘geen handvatten [biedt] om buitenlandse overnames te voorkomen’.

In Nederland is het monitoren van NoBo’s uitbesteed aan de onafhankelijke Raad voor Accreditatie (RvA) in Utrecht. Maar die heeft helemaal geen beleid wat betreft overnames. Pas wanneer een overname een feit is, onderzoekt de Raad wie de nieuwe eigenaar is. Vervolgens vraagt de Raad die nieuwe eigenaar schriftelijk of er nieuwe risico’s ontstaan.

Op vragen over de Chinese overname antwoordt de Raad dat de Europese accreditatiekoepel EA ‘geen specifieke regels of normen’ heeft waarop de Raad zich zou kunnen baseren. Tegelijk heeft de RvA (die lid is van EA) geen plannen om die lacune aan te kaarten bij de accreditatiekoepel en verwijst naar de nationale overheid en de Europese Commissie.

Of de RvA DCI na de overname heeft beoordeeld, mag de Raad niet zeggen, omdat zulks ‘vertrouwelijk’ is. Op vragen of – en zo ja, wanneer – de Raad op de hoogte is gesteld van de nieuwe Chinese aandeelhouder, komt geen antwoord.

Notified bodies: ‘Wij zien alles’

Producenten die een certificaat aanvragen bij een keuringsinstantie, moeten allerlei bedrijfsgevoelige informatie overhandigen die nodig is voor de beoordeling. ‘Wij krijgen informatie en tekeningen over productieprocessen, installaties en alle technische onderdelen van een pleziervaartuig,’ zegt Tettelaar. ‘We zien alles.’

De notified bodies zijn volgens de EU-regels verplicht tot geheimhouding. Maar wanneer een notified body een Chinese eigenaar heeft, kan dat botsen met een andere verplichting: die van de nationale veiligheidswetten, die Chinese bedrijven kunnen dwingen om al hun data aan de overheid te overhandigen.

Minister Van Nieuwenhuizen zei in haar brief aan de Kamer dat de NOA Group, die DCI overnam, uiteindelijk in handen is van twee privépersonen. ‘Het kabinet heeft geen informatie over relaties van het bedrijf met de [Chinese] overheid.’ 

Giel Tettelaar heeft daar zo zijn vraagtekens bij. Aan het hoofd van de NOA Group staat ene Song Tao. Tettelaar zocht hem op via de Chinese zoekmachine Baidu en vond berichten over iemand met dezelfde naam, die vicevoorzitter is van de Kamer van Koophandel van Shanghai. De Song Tao op foto’s op de website van de NOA Group lijkt erg veel op de man op foto’s bij berichten over Song Tao van de Shanghaise KvK. Tettelaar: ‘Voor mij is het duidelijk. Het lijkt dezelfde man.’ De vraag is dan: is de vicevoorzitter van een Kamer van Koophandel onafhankelijk van de Chinese overheid? Het antwoord: nee. Volgens de statuten van deze KvK moeten ‘voorzitter, uitvoerend ondervoorzitter, ondervoorzitter, secretaris-generaal en plaatsvervangend secretaris-generaal’ voldoen aan een vijftal voorwaarden. Voorwaarde nummer één: ‘De partijlijn, de politieke koers en het beleid van de Communistische Partij van China steunen [..]’. 

DCI reageert niet op vragen over Song Tao.


Frans-Paul van der Putten, Clingendael China Centre

"Nu we te maken hebben met China, dat op alle mogelijke manieren aan kennis wil komen, moeten we ons model opnieuw tegen het licht houden"

 In Griekenland is de China Classification Society sinds 2016 geaccrediteerd om keuringen te verrichten in de sector pleziervaart, en sinds 2017 voor maritieme apparatuur. Op verzoek van Follow the Money keek Datenna, een Nederlands dataonderzoeksbureau gespecialiseerd in de Chinese industrie, naar de China Classification Society. ‘Uit ons onderzoek is gebleken dat deze Griekse notified body banden heeft met de Chinese overheid.’ Griekenland heeft voor zover bekend geen enkel toetsingskader voor buitenlandse investeringen.

‘De NoBo’s zijn belangrijk om naar te kijken,’ zegt Frans-Paul van der Putten, coördinator van het Clingendael China Centre, dat analyses en onderzoeken uitvoert in opdracht van overheden en bedrijven. Volgens hem verkeert de EU momenteel in een overgangsproces vanwege de opkomst van China. ‘De EU heeft een open model en dat werkt. Maar nu we te maken hebben met China, dat op alle mogelijke manieren aan kennis wil komen, moeten we ons model opnieuw tegen het licht houden.’

Van der Putten noemt screening vooraf ‘verstandig’. ‘We moeten ons niet principieel tegen elke Chinese investering en overname kanten, maar wel goed kijken wat er gebeurt en kan gebeuren. In dit geval neemt een Chinees bedrijf een Nederlandse NoBo over. Dat verdient serieuze aandacht.’

De Bruijn wijst erop dat China veel leert door te kopiëren

Ook Arnold de Bruijn van brancheorganisatie Netherlands Maritime Technology (NMT) pleit voor screening vooraf: ‘Ook als het om een bedrijf uit een ander EU-land gaat. Onze maritieme kennis en technologie moet beter worden beschermd.’ Hij wijst erop dat China veel leert door te kopiëren. ‘Ik weet van een Nederlandse scheepsbouwer die zag dat er in China een kopie van een van zijn schepen was gemaakt. Maar probeer in China maar eens je gelijk te halen. De rechter wil niet eens naar de gekopieerde boot komen kijken.’ Gelukkig was de kopie-boot van veel mindere kwaliteit, zodat Chinese klanten al snel weer bij de Nederlandse werf aanklopten voor een Made in Holland-schip.

Gerwin Klok van de Nederlandse Jachtbouw Industrie, een branchevereniging, wijst naar het nieuws dat een Chinees bedrijf mogelijk aan de haal is gegaan met bedrijfsgeheimen van de Veldhovense chipmachinemaker ASML. ‘China heeft nu eenmaal een bepaalde reputatie en voor westerse bedrijven is het heel moeilijk om in China tegen dat soort praktijken te vechten.’

Standaardisatie is machtspolitiek

Een ander risico is dat China de notified bodies gebruikt om invloed uit te oefenen op standaarden. De NoBo’s doen namelijk meer dan keuren alleen, ze zijn ook betrokken bij het uitwerken van standaarden. ‘Het echte werk gebeurt in een werkgroep, een verzameling van experts die daadwerkelijk de standaard schrijven of aanpassen. Notified bodies zitten daar ook in,’ zegt Tettelaar. ‘Als je in zo’n werkgroep zit en mensen weet te overtuigen, dan kun je wel degelijk invloed uitoefenen.’

Dat zegt ook onderzoeker Jean-Pierre Galland. Zijn artikel uit 2017 over notified bodies beschrijft hoe de grote certificeringsbureaus een rol voor zichzelf hebben weten te ontwikkelen als adviseurs van de wetgever. ‘De notified bodies, in elk geval de grootste, spelen een discrete maar echte rol in het ontwerpen van standaarden,’ zegt Galland tegen Follow the Money. Zo is TÜV Rheinland aangewezen om keuringen te doen in het kader van de EU-richtlijn over de veiligheid van speelgoed, maar leverde het ook een bijdrage aan de consultatie van de Europese Commissie over een eventuele aanpassing van die richtlijn.

‘Derdelijns bedrijven maken producten, tweedelijns bedrijven maken technologie en de eerstelijns bedrijven zetten de standaarden.’ Dit onder Chinese beleidsmakers populaire gezegde toont aan hoe belangrijk de standaardisatiepolitiek voor de huidige Chinese machthebbers is. Het heeft alles te maken met China’s wens om op korte termijn een technologische grootmacht te worden op gebieden als kunstmatige intelligentie (AI), het Internet of Things (IoT), 5G, smart cities en traditionele sectoren als energie, gezondheidszorg, (spoorweg)vervoer en landbouw. Op al die terreinen, waarvoor vaak nog nog standaarden moeten worden ontworpen, is het land erg actief.

"China wil enerzijds aansluiten bij internationale standaarden, maar streeft anderzijds naar eigen regels en normen, die vervolgens aan andere landen worden opgelegd"

China is lid van de Internationale Organisatie voor Standaardisatie (ISO) en van een groot aantal internationale fora waar technische standaarden worden ontwikkeld. Terwijl het land enerzijds wil aansluiten bij bestaande internationale standaarden, streeft het anderzijds in toenemende mate naar eigen regels en normen, die vervolgens via bilaterale verdragen kunnen worden opgelegd aan andere landen, schreef onderzoekscentrum Institut Français des relations internationales (Ifri) in januari 2020, in een rapport gepubliceerd in samenwerking met het Policy Center for the New South.

Een laatste risico is dat van afhankelijkheid. Het werk van de notified bodies wordt veelal gedaan door commerciële bedrijven, maar wat nu als geen enkel Europees bedrijf zich wil laten accrediteren om dat werk te doen? Sinds 2019 zijn er nieuwe EU-regels voor drones en kunstmest, maar voor beide producten is nog geen enkele instantie aangemeld. Tettelaar: ‘Je kunt je indenken dat een Chinees bedrijf die kans ziet, daar inspringt en dan de enige notified body is. Dat is een scenario waar een beetje China-sceptische politicus in Europa wakker van zal liggen.’

Toch lijken dit geen scenario’s waarmee in Den Haag of Brussel rekening wordt gehouden. Eurocommissaris Dombrovskis zei in antwoord op de vragen van Europarlementariër Berendsen dat de veiligheids- en kwaliteitsstandaarden van producten ‘immuun zijn voor (negatieve) invloed van belanghebbenden’, omdat ze zijn vastgelegd in wetgeving. Follow the Money vroeg de Commissie hoe ze er zo zeker van kon zijn dat notified bodies ‘immuun’ zijn voor beïnvloeding. Een woordvoerder ging daar niet uitgebreid op in, maar erkende dat het de verantwoordelijkheid van de lidstaten is om de regels toe te passen.

‘Wij pleiten voor een screening van elke NoBo die door een buitenlands bedrijf wordt overgenomen, ook als dat een EU-bedrijf is’

Berendsen zet vraagtekens bij die stelligheid van Dombrovskis. ‘Ook gaan we als CDA strenger toezicht op overnames van NoBo’s bepleiten in de nieuwe wetgeving rond verstorende buitenlandse subsidies op de EU-markt.’

De brancheorganisatie Netherlands Maritime Technology sluit zich daarbij aan. ‘Wij pleiten voor een screening van elke NoBo die door een buitenlands bedrijf wordt overgenomen, ook als het gaat om een ander EU-bedrijf. Onze maritieme kennis en technologie moet veel beter beschermd worden,’ zegt NMT-medewerker Arnold de Bruijn.

Hoe het ondertussen met DCI gaat na de Chinese overname, is onduidelijk. Of er bij DCI sprake is van invloed van de Chinese overheid eveneens. Het bedrijf reageerde niet op vragen van Follow the Money. Dat DCI wil uitbreiden naar andere sectoren, blijkt uit de zeven vacatures die op de internationale website staan. Een van de vacatures is voor de functie medical devices auditor. De vacatures zijn tweetalig: Chinees en Engels.

Die uitbreiding wil nog niet echt vlotten, zo lijkt het – of DCI hecht weinig waarde aan het bijhouden van de website. De vacatures staan namelijk al minstens zeven maanden ongewijzigd op de website.