Derivaten in het MKB

FTM verdiept zich sinds 2013 de wijze waarop grote banken in Nederland vele duizenden ondernemers in het MKB met rentederivaten opzadelde. Complexe financiële producten waarvan MKB’ers niet begrepen wat voor schadelijke uitwerking ze konden hebben. Dat had voor vele ondernemers desastreuze gevolgen. FTM drong door tot de kleinste details van deze grote misstand in de financiële sector. De serie artikelen vormt ook het langst lopende dossier op FTM. Lees meer

FTM zat meer dan 3 jaar de banken op de hielen en er ligt nu een oplossing.

Banken verkochten derivaten niet alleen aan woningcorporaties als Vestia, maar ook op grote schaal aan kleine ondernemers waarvan iedereen wist dat zij een verwaarloosbare kennis hadden van complexe financiële producten. Wilden die ondernemers uit het MKB opeens zo graag derivaten als renteswaps afnemen? Nee, ze werden daar in vele gevallen toe gedwongen. Geen renteswap, geen lening, zo luidde een voornaam verkoopargument van de bankiers. Langzaam beginnen de nadelige gevolgen van deze verkooppraktijken duidelijk te worden. De rentederivaten blijken voor duizenden ondernemers het equivalent van wat de woekerpolis ooit voor consumenten waren. De grote vraag is: wat nu? Worden de banken tot de verantwoording geroepen of wordt het probleem vooruit geschoven en moeten benadeelde MKB'ers - net als woekerpolis-slachtoffers - eindeloos wachten op een halfbakken oplossing of zal de rechtspraak een vroegtijdig vonnis vellen? FTM volgt sinds 2013 deze kwestie op de voet en dringt door tot de voornaamste details. Het dossier en de lezers en experts die er in de afgelopen jaren hun bijdrage aan leverden, vormt een rijke bron aan kennis.

76 Artikelen

Kifid houdt veel klachten rentederivaten buiten de deur

Het Kifid-loket voor klachten over rentederivaten gaat 26 januari open. Maar één van de grootste klachten rondom derivaten behandelt het Kifid niet – met goedkeuring van Financiën.

Heeft het voor ondernemers zin om naar het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) te stappen vanwege problemen met hun rentederivaat? Het was wachten op het Reglement van de geschillenbeslechter voor een eerste, voorlopig antwoord op deze vraag: in veel gevallen heeft het geen zin, zo blijk uit het vandaag bekend gemaakte Reglement. (Lees hier de update, met reacties van Financiën en de banken.)

Alle klachten die betrekking hebben op de bevoegdheid van banken om opslagen toe te passen, zijn uitgesloten. Dat is heel opmerkelijk, nu de opslagverhoging toegepast op leningen die gekoppeld zijn aan een zogeheten renteswap, juist behoort tot een van de grootste ergernissen van ondernemers.

Rente niet gefixeerd

Zij dachten immers een flexibel alternatief te hebben voor een gewone vastrentende lening, maar achteraf verhoogde de bank de rente toch. Alleen het euribor-deel van de lening was met de renteswap gefixeerd, de opslagen niet. Volgens veel ondernemers is dat hun tijdens het verkoopproces nooit medegedeeld. Bovendien is de vraag of die verhogingen überhaupt wel juridisch door de beugel kunnen. Eveneens opmerkelijk is dat het Ministerie van Financiën dit door de sector opgestelde Reglement heeft goedgekeurd. Financiën heeft zelfs een leidende rol gespeeld bij het openstellen van het loket, na politieke aandacht voor het groeiende renteswapschandaal. Nu gaat de minister ermee akkoord dat banken gevrijwaard blijven van een groot deel van de klachten.

Aansprakelijkheid miljarden schade

Dat de sector de opslagverhoging buiten de orde stelt, is begrijpelijk. Als Kifid zou besluiten dat de opslagverhogingen moeten worden teruggedraaid, ontstaat aansprakelijkheid voor miljarden euro's aan schade. Bij het niet-professionele MKB staat voor ruim 30 miljard krediet uit met renteswaps. Een opslagverhoging van al een half procent levert een enorme extra marge op. Er is nog meer mis met het Reglement, stelt financieel expert Patrick van Gerwen van Cadension, die veel ondernemers bijstaat. Hij wijst op de bepaling dat een klant eerst de interne klachtenprocedure bij de bank moet hebben doorlopen. Als tijdens de behandeling van een klacht blijkt dat tijdens de interne klachtenprocedure de verhoging van de rente-opslag onderdeel van de klacht was, staakt het Kifid de behandeling.
'Hiermee worden MKB’ers voor een onnodig en onmogelijk dilemma geplaatst'
'Hiermee worden MKB’ers voor een onnodig en onmogelijk dilemma geplaatst. Wanneer zij een klacht indienen bij de bank over hun renteswap, en zij nemen daarin de verhoging van de rente-opslag mee, dan kunnen zij daarna niet meer bij het Kifid terecht. Komt diezelfde klant er in de interne klachtenprocedure met de bank niet uit, dan blijft er voor hem maar een optie over: naar de rechter stappen. En dat is nu precies de route die veel ondernemers niet kunnen of willen maken.' Naast deze beperkingen zijn ook ondernemers met meer dan 50 werknemers of meer dan tien miljoen omzet dan wel balanstotaal niet welkom. Je kan je afvragen of het aantal werknemers of balanstotaal een relevante factor is voor deskundigheid of kwetsbaarheid in geval van rentederivaten. Een grote groep wordt zo buitengesloten van een gang naar het Kifid. Financiën en MKB Nederland hebben nog niet gereageerd.
Jan-Hein Strop
Jan-Hein Strop
Financieel-economisch journalist met grote belangstelling voor de werking, macht en gedrag van bank & verzekeraar.
Gevolgd door 2344 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren