© CC0 Public Domain

Kijktip: de schimmige schikkingen met justitie

    Televisieprogramma Zembla onthult vanavond dat de schikking die Rabobank in 2013 met het Openbaar Ministerie wist te treffen, aan alle kanten rammelt. Op Follow the Money besteedden we al eerder aandacht aan de curieuze schikkingspraktijken van justitie. Redacteur Dennis Mijnheer legt uit wat er aan de hand is en waarom het waard is om te gaan kijken.

    Met Justitie kun je als crimineel of wetsovertreder prima zaken doen. Iets te goed, want die deals deugen niet altijd. Dat blijkt uit Zakendoen met Justitie dat tv-programma Zembla woensdagavond uitzendt. In de tv-uitzending staat de schikkingspraktijk van justitie centraal. Zembla-journalisten namen daarvoor ruim honderd grote schikkingen onder de loep die ter goedkeuring zijn voorgelegd aan het ministerie van Justitie. Ze hebben aangekondigd dat enkele deals tegen het licht worden gehouden: de schikking met Rabobank vanwege de Libor-fraude, de schikking met SBM Offshore (vanwege omkoping) en de schikking met Volkswagen-importeur Pon, die zich schuldig maakte aan omkoping van politie-en defensieambtenaren op het gebied van dienstvoertuigen.

    Het zijn dossiers waaraan Follow the Money de afgelopen jaren regelmatig aandacht heeft besteed, inclusief kritische noten over de achterkamertjes-deals die justitie met de betrokken bedrijven en betrokken werknemers sloot om de wetsovertredingen te schikken. Die schikkingspraktijk krijgt – terecht – steeds meer kritiek. Zo is de totstandkoming van de hoogte van de schikkingsbedragen een black box. Volkswagen-importeur Pon kon in de zaak rond de omkoping van ambtenaren van Defensie en de politie schikken voor 12 miljoen euro – ‘peanuts’ volgens ingewijden. 

    Bij de schikking met SBM Offshore blijkt er nota bene zelfs te zijn onderhandeld over het persbericht. Ook gaan de topmannen bij schikkingen vrijwel altijd vrijuit. Zo kocht een voormalig Pon-directeur strafvervolging af voor 3000 euro. De schikking van Pon leidde tot de nodige onvrede bij gedupeerden: ‘Ze hebben politiemensen omgekocht en wat ze nu doen is voor 12 miljoen Justitie omkopen.’

    Vincent Leenders, voormalig officier van justitie, ontkende 'package deals’

    "Wij mogen niet met een bedrijf praten over iemand anders. Als mensen zelf verdachten zijn dan hebben wij met hen zelf te dealen"

    Schikking Rabobank 'deugde niet' 

    In het vandaag uitgebrachte nieuwsbericht brengt Zembla al het nieuws naar buiten dat de schikking met Rabobank in de Libor-affaire niet deugt. Ter herinnering: Rabobank schikte in 2013  – met goedkeuring van toenmalig minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten – voor 70 miljoen euro met het Nederlandse Openbaar Ministerie. Zembla heeft de geheime schikking in handen weten te krijgen en ontdekte dat Rabobank in de deal géén schuld hoefde te bekennen. Dat is hoogst ongebruikelijk en het wordt nog opmerkelijker als je bedenkt dat Rabobank in de schikking met Amerikaanse autoriteit wél schuld heeft bekend aan het manipuleren van rentetarieven.

    Daarnaast achterhaalde Zembla dat Rabobank ook een deal maakte voor haar betrokken medewerkers. Kortom, een ‘package deal’ waarbij de bank zowel strafvervolging voor zichzelf afkocht als voor haar medewerkers die de Libor-rente manipuleerden.

    Mede dankzij de Zembla-uitzending staat de schikkingspraktijk weer op de agenda

    Dat is opmerkelijk. In een interview met Follow the Money in 2014 ontkende de voormalig officier van justitie Vincent Leenders, die vanuit het Functioneel Parket betrokken was bij de totstandkoming van de schikking, nog stellig dat er sprake was van zo’n package deal. ‘Wij mogen niet met een bedrijf praten over iemand anders. Als mensen zelf verdachten zijn dan hebben wij met hen zelf te dealen,’ aldus Leenders. ‘Het is niet in een keer afgetikt om niet te gaan vervolgen.’

    Gerechtelijke toetsing

    Dankzij de Zembla-uitzending van woensdagavond staat de schikkingspraktijk weer op de agenda, zo liet ook onze columnist Sebas Diekstra zien in zijn bericht over de kwestie en wordt er opnieuw gepleit voor een toetsing door de rechter. Ik keek al eens hoe de schikkingspraktijk in het Verenigd Koninkrijk in elkaar zit. De uitkomsten van de schikkingsgesprekken moeten daar wél worden getoetst door de rechter. Op basis van de Crime and Courts Act 2013 dient de Crown Court al in het voortraject zijn zegen te geven over de voorgenomen schikking. Justitie moet in een besloten zitting dan onder meer verantwoorden waarom een schikking het beste middel is. Daar blijft de onafhankelijke check niet bij: de Britse aanklagers moeten ook van de rechter een fiat krijgen voor de uiteindelijke schikking. In een zogeheten final hearing moet er dan hard gemaakt worden dat de schikking ‘fair, reasonable and proportionate’ is. Zo niet, dan gaat de schikking de prullenbak in.

    Zo’n rechterlijk oordeel moet ook in Nederland worden gegeven, vindt voorzitter van Raad voor de rechtspraak Frits Bakker.

    Zakendoen met justitie wordt uitgezonden op 28 FEBRUARI om 21.15 uur bij BNNVARA op NPO 2

     

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Dennis Mijnheer

    Gevolgd door 1164 leden

    Ontspoorde bedrijfskundige die alles wil weten van mannen en vrouwen met witte boorden. Tags: fraude, witwassen, omkoping.

    Volg Dennis Mijnheer
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren