Euro alleen voor Noord-Europa

1 Connectie

Onderwerpen

Euro economie valuta
0 Bijdragen

Gooi Griekenland, Italië, Spanje, Portugal en desnoods ook Frankrijk uit de eurozone. En begin met Scandinavië, Duitsland en Nederland een keiharde noordelijke euro, zonder de garlic belt.

De euro heeft Europa gered van een economische collaps. Maar over enkele jaren zullen Nederland en Duitsland de dupe worden van de spilzucht van  de zuidelijke euro-landen. De munt dreigt zo de splijtzwam van Europa te worden. De oplossing ligt in de invoer van de Hanze-euro, een nieuwe muntunie van noordelijke landen.

De euro is een groot succes geweest. De combinatie van een open Europese markt en een gemeenschappelijke munt hebben de handel eenvoudiger, sneller en dus goedkoper gemaakt. Dat heeft vooral de Nederlandse economie, die relatief sterk profiteert van de groei van de internationale handel, veel opgeleverd. Per Nederlander komt het voordeel neer op ruim 2.000 euro per persoon per jaar, becijferde het Centraal Planbureau. Op termijn kunnen deze extra inkomsten oplopen naar bijna 6.000 euro per persoon.

 

De euro is hard, of zij is niet
Maar dat kan alleen als de euro een harde, stabiele munt blijft. En dat is helaas niet het geval. De manier waarop de euro tot stand is gekomen garandeert instabiliteit en spanningen tussen de euro-landen. Het is een munt van vage compromissen, politiek gekonkel en half ingeloste beloftes.

Aan de vooravond van de invoering van de euro leefde de verwachting dat de munt de verschillen tussen de aangesloten landen zou verkleinen. Dat is niet gebeurd. Integendeel, de toch al grote verschillen in economische groei, inflatie en werkloosheid zijn in de tien jaar dat de euro bestaat juist groter geworden. Door de economische recessie zullen die verschillen eerder groter dan kleiner worden.

Op zich hoeft dat geen ramp te zijn. Ook in andere gebieden met een gemeenschappelijke munt, zoals de Verenigde Staten, ontwikkelen regio’s en deelstaten zich in verschillende tempi. Maar in de eurozone is fiscale discipline van alle deelnemende landen een onmisbare voorwaarde voor het bestaan van de munt. Als die discipline ontbreekt, dan zullen zuinige landen uiteindelijk de rekening betalen voor landen die teveel schulden maken. Dat is onrechtvaardig en zal onvermijdelijk tot ernstige onderlinge conflicten leiden.

 

 

Wassen neus
Het Stabiliteits- en Groeipact, waarvan Wim Kok ooit zei dat het ‘in marmer was gebeiteld’, blijkt een wassen neus te zijn. Vanaf dag een trokken notoire veelplegers zoals Italië, Griekenland, Portugal, Ierland en Spanje, maar ook Frankrijk zich er niets van aan. Ondanks veelvuldige beloftes en toezeggingen, blijken ze niet in staat om hun financiën op orde te brengen. Begrijpelijk, want ze hebben daar ook niet zoveel belang bij. Waar ze wél belang bij hadden was invoer van de euro. Meeliftend op de inbreng van de harde D-mark en Nederlandse gulden, leidde dat er toe dat zij enkele procentpunten minder rente hoefden te betalen op de kapitaalmarkt. Alleen dat al heeft ze tientallen miljarden euro’s opgeleverd.

De hoge economische groei in de gouden economische jaren sinds 1999 hebben de structurele tekortkomingen van het pact verhuld. Het geld vloeide rijkelijk en slechts een enkeling stoorde zich aan het fiscaal losbandige gedrag van de ‘Club Med-landen’. Daarmee is een gevaarlijke wissel op de toekomst van de gemeenschappelijke munt getrokken. Het voortbestaan van de euro is veel minder zeker dan we denken. Het enige dat de boel bij elkaar zou kunnen houden is de angst voor de economische en politieke gevolgen. Ten onrechte leeft bij de meeste Europese politici het idee dat er geen beter alternatief is voor de huidige euro.

Zwakke schakel? Weg!
Enkele landen in Oost-Europa tonen aan dat het wél mogelijk is om de staatsfinanciën gezond te houden, ook als het economisch minder gaat. In Letland, Estland en Litouwen schromen regeringen niet om fors het mes te zetten in de uitgaven. Pijnlijk, maar noodzakelijk. En een verademing vergeleken met Griekenland, waar de regering zo bang is voor het kiesvolk dat ze in haar ramingen gewoon blijft uitgaan van economische groei van enkele jaren geleden. Of Italië en Frankrijk, die beide met geld strooien en vervolgens er prat op gaan dat ze zo weinig last hebben van de recessie. Hun tekorten zijn al jaren boven de afgesproken 3 procent. Het gevolg: een staatsschuld die de toekomstige drie generaties niet kunnen afbetalen.

Die gebrekkige begrotingsdiscipline van de ‘Club Med’-landen zal ons uiteindelijk duur komen te staan. De enige manier waarop landen als Griekenland, Italië, Frankrijk, Spanje en Portugal hun torenhoge schulden kunnen afbetalen is door de inflatie flink op te laten lopen. De euro wordt daardoor minder waard. En dat is niet in het belang van landen die hebben gespaard voor de toekomst, zoals Nederland en Duitsland. Het komt er op neer dat iedere euro die in Italië teveel wordt uitgegeven, wordt afgerekend met ons spaargeld. Nederlandse pensioenen en besparingen zullen door de hyperinflatie die kan ontstaan veel minder waard blijken te zijn dan gedacht.

 

De ideale oplossing zou zijn om de fouten uit het verleden te herstellen. Strenge handhaving van het Stabiliteitspact dus, maar daar gelooft niemand meer in. De meest praktische oplossing, waarbij het voordeel van een gemeenschappelijke munt blijft bestaan, is een euro zonder zwakke schakels. Dus zonder landen die hebben laten zien geen belang te hechten aan een stabiele, sterke euro. In plaats daarvan moet er een munt komen van landen die naast hun culturele en historische banden, ook in financieel opzicht dezelfde waarden delen.

Noord-euro

Grof gezegd zijn dat de landen die in de late middeleeuwen samen de Hanze vormden. Toen al kon iedere koopman, van Brugge tot Riga, met dezelfde munt betalen. Natuurlijk hebben de verschillende landen zich in de loop van de geschiedenis ieder op eigen wijze ontwikkeld. Maar ze delen desondanks een aantal belangrijke economische kernwaarden: spaarzaamheid, degelijkheid, nuchterheid. Dat leidt tot een behoedzaam economisch beleid, een sociale markteconomie en gezonde overheidsfinanciën. De kans is reëel dat landen als Zweden, Noorwegen en Denemarken hun verzet tegen een gemeenschappelijke munt zouden staken als ze die zouden delen met landen met een op economisch gebied vergelijkbare mentaliteit.

Met landen als Nederland, Duitsland, België, Oostenrijk, Finland, Zweden, Noorwegen, Denemarken, Slowakije, Slovenië, de Baltische Staten, Polen en Tsjechië zou de nieuwe euro een veel solidere basis hebben. Zo’n Hanze-euro zal op de dag dat hij wordt ingevoerd de hardste munt ter wereld zijn, met alle voordelen van dien: lage rente, goedkope import, lage inflatie.

Als tegenhanger kunnen de overige landen van de Europese Unie zelf een gemeenschappelijke munt oprichten, die flexibel aan de Hanze-euro kan worden gekoppeld. Dat heeft voor hen het voordeel dat ze hun zwakke concurrentiepositie kunnen verbeteren door hun munt te devalueren. Tot ongenoegen van Italiaanse en Franse politici is dat sinds de invoer van de euro niet meer mogelijk. Devaluatie van de garlic-euro zou helpen om bijvoorbeeld de geplaagde Italiaanse mode-industrie concurrerender te maken. De prijs die daarvoor moet worden betaald is uiteraard een hogere rente op de kapitaalmarkt en inflatie. Maar daar zijn Zuid-Europese politici in het verleden altijd creatief mee om gesprongen, bijvoorbeeld door de geldpers aan te zwengelen.

Een ander gevolg is dat de concurrentiepositie van de landen van de Hanze-unie zou kunnen verzwakken. Franse wijnen, Italiaanse auto’s en Spaanse hammen worden spotgoedkoop, maar onze producten worden in die landen duurder. Tot invoer wad ingevoerd wat eigenlijk niet veel anders. Het dwingt de economieën van de Hanze-unie efficiënter te werken en de arbeidsproductiviteit te verhogen.

Om de euro te redden, en de nadelige gevolgen van een lange periode van hoge inflatie voor onze economie te voorkomen, zal de munt in zijn huidige vorm zo snel mogelijk moeten worden afgeschaft. Dat betekent dat de invoer van de Hanze-euro hoog op de politieke agenda moet worden gezet. Zo’n proces gaat onvermijdelijk gepaard met hoge kosten. Maar zoals iedere ondernemer weet is het beter om verlies vroeg te nemen. Hoe langer we wachten, hoe groter de schade voor de komende generaties in Nederland zal zijn.

Auteurs:

 

 

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Arne van der Wal
Mede-oprichter van FTM. Is gek op digitale technologie, maar koestert analoge techniek. Beoefent wing chun kungfu.
Gevolgd door 918 leden
Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
Annuleren