Het is voor het eerst dat Liander de bedragen zo uitgebreid publiceert. De netbeheerder is een volle dochter van Alliander NV, waar ook netbeheerder Endinet en netwerkspecialist Liandon onder hangen. Het bedrijf is voortgekomen uit Nuon. Omdat alle aandelen in handen zijn gemeentes en provincies, valt het bedrijf onder de Wet Normering Topinkomens (WNT). Dat betekent dat topfunctionarissen die in de (semi)-publieke sector werken niet meer mogen verdienen dan € 228.599, oftewel 130 procent van een ministerssalaris. Dat Molengraaf daar ruim boven zat was al bekend, maar niet dat zijn salaris zó hoog was.
Het jaarverslag van Alliander meldde afgelopen februari al wel dat Molengraaf een vast salaris had van 228 mille met daarnaast nog diverse variabele beloningen. Weekblad Elsevier becijferde op grond daarvan zijn salaris in zijn jaarlijkse overzicht van grootverdieners eind mei op 349 mille – een daling ten opzichte van 2012, toen Molengraaf 358 mille verdiende. Dat het salaris in het net verschenen jaarbericht van Liander nu met 390 mille veel hoger uitpakt komt volgens Liander omdat de berekening volgens de WNT anders is dan volgens de internationale accountantsregels die in het jaarverslag zijn gevolgd. Volgens de WNT mogen bestaande salarissen boven de norm liggen, maar moeten ze de komende jaren wel afgebouwd worden.
Politiek gevoelig
De topsalarissen bij publieke bedrijven als Liander liggen politiek zeer gevoelig, zeker als ze tegen de letter en de geest van de wet in stijgen. De aandeelhouders van Alliander zijn de provincies Gelderland, Friesland, Noord-Holland, Flevoland en diverse gemeenten, waaronder Amsterdam. Stuk voor stuk overheden die met snoeiharde bezuinigingen te maken hebben.
Het grootste probleem zit bij de directeuren vlak onder de top. En dan pakte Liander ook nog eens fors uit met gouden handdrukken
Molengraaf is niet de enige bij Liander die ver boven de Balkenendenorm uitkomt. Het grootste probleem zit bij de directeuren vlak onder de top. Hoewel zij geen zogenaamde topfunctionaris zijn, zitten er maar liefst zeventien boven de norm. Zo verdient de directeur Operatie Liander 320 mille en de directeur Asset Management 315 mille, waar het 229 mag zijn.
Daarnaast pakte Liander fors uit met gouden handdrukken. De WNT stelt dat een topfunctionaris recht heeft op een vertrekregeling van maximaal € 75.000. Liander ging daar 11 keer fors overheen. Een projectmanager IT kreeg 505 mille mee naar huis, een resource manager 363 mille en een financieel medewerker 337 mille. Liander gaf in totaal 3,2 miljoen uit aan gouden handdrukken.
Zes van de zeven commissarissen verdienden vorig jaar ook teveel. Een commissaris mag 5 procent van 228 mille verdienen, de voorzitter van de RvC 7 procent. Voorzitter Ed d’Hondt (PvdA, ex-burgemeester van Nijmegen) zat er met 19,6 mille ook boven, maar heeft het goede voorbeeld gegeven door keurig op de wettelijke norm van 15,9 mille per jaar te gaan zitten. Voor andere commissarissen boven de norm geldt een overgangsregime.
Fel verzet
De timing van de publicatie van het jaarbericht is opvallend. Het verscheen afgelopen maandag op de site, precies op de dag dat het kabinet een voorstel voor een nieuwe aanscherping van de Wet Normering Topinkomens naar de Koning stuurde. De bedoeling is om het maximum toegestane inkomen terug te brengen van 130 procent naar 100 procent van het ministersinkomen.
De timing van de publicatie van het jaarbericht is opvallend. Alliander verzet zich fel tegen de voorgenomen korting
Alliander verzet zich fel tegen die korting, omdat ze bang zijn op die manier niet meer te kunnen concurreren met commerciële bedrijven. Voorzitter van de Raad van Commissarissen Ed d’Hondt stuurde er in 15 januari nog een uitgebreide brief over naar Den Haag, maar het kabinet veegde maandag in de begeleidende brief bij het wetsvoorstel alle argumenten van tafel.
D’Hondt’s partijgenoot, minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken, stelt dat de publieke sector in Nederland aantrekkelijk genoeg is om voor te werken, ook als mensen niet meer mogen verdienen dan een minister. Er geldt een overgangstermijn van tien jaar om bestaande salarissen te laten zakken en de wet laat ruimte om gemotiveerd af te wijken van de norm. Maar gezien de stemming bij publiek en politiek is die ruimte niet groot.
Het belooft dus nog een hete zomer te gaan worden voor Liander. Voor Plasterk is dit, na het sneuvelen van de superprovincie, nog zo’n beetje het enige dossier waar hij mee kan scoren. En met de SP in het college in Amsterdam lijkt het onwaarschijnlijk dat deze aandeelhouder zich zo maar zal neerleggen bij 34 overschrijdingen van de Balkenendenorm.
Auteur: Bart de Koning
