Lobby tegen lobbyisten in Europa

    Dansen onze politici en beleidsmakers in Brussel naar het pijpen van grote ondernemingen en hun lobbyisten? Niet allemaal. Maar zij die dat wel doen moeten worden ontmaskerd. Tijd voor een Brusselse bijltjesdag, vindt Corporate Europe Observatory.

    'Het vergroten van de kennis over lobbygroepen in Europa'. Dat is de bescheiden geformuleerde, maar explosieve missie van Corporate Europe Observatory (CEO). De organisatie staat geregistreerd als NGO in Nederland en werd opgericht in 1997. Met haar debuut-publicatie Europe, Inc.: Dangerous Liaisons between EU Institutions and Industry toonde CEO voor het eerst de invloed van lobbygroepen op de Europese besluitvorming aan. Schrijver en columnist voor The Guardian Georg Monbiot schreef het voorwoord en zei daarin: 'Europe Inc. will prove to be one of the most useful guides to the murky world of international corporate politics ever published.'

    Dat bleek voorbarig.

    De zompige wereld van internationale ondernemingen die politici en beleidsmakers naar hun hand proberen te zetten is niet transparanter geworden, laat staan verdwenen. Integendeel zelfs. CEO windt zich nog dagelijks op over de belangenverstrengeling in Europa. Zoals onlangs, toen de Jean-Claude Juncker zijn team van nieuwe eurocommissarissen bekend maakte. Onafhankelijk? Nee dus. En het is nog maar het topje van de ijsberg, zegt CEO. 

    De organisatie werkt vanuit het centrum van de Europese macht te Brussel met een internationaal team van 15 experts. Follow the Money onderschrijft de noodzaak tot meer transparantie van de Europese besluitvorming en is nieuwsgierig naar het werk van CEO. We vroegen Research and campaigns coordinator van CEO Olivier Hoedeman, Nederlander én Deen, wat zijn organisatie wil, hoe ze te werk gaat en wie ze in het vizier heeft.

    Het missie statement van CEO klinkt als de ideale organisatie, het vergroten van kennis over lobbyisten is een nobel ideaal. Zijn lobbyisten een belemmering van de democratische besluitvorming of een noodzakelijk kwaad?

    'Een wereld zonder lobbyisten zal niet gaan plaatsvinden, en dat hoeft ook niet. Het probleem bij lobbyen schuilt in de onevenredige verdeling van aandacht en de manier waarop de besluitvorming er door wordt gestuurd. Op dit gebied is er een onbalans. CEO probeert door middel van publicaties de aandacht hierop te vestigen.'

    Maakt dit jullie niet zelf ook een lobbygroep?

    'In zekere zin wel, we maken ons sterk voor ethische regulering. Daarvoor hebben af en toe gesprekken met Europese beleidsmakers.'

    'Financiering door het bedrijfsleven of de politiek zou onze onafhankelijkheid in gevaar kunnen brengen'

    Olivier-Hoedeman Olivier Hoedeman

    Anders dan de lobbygroepen waar jullie tegen strijden, zijn jullie open over medewerkers,  je financiën en het missie statement van jullie organisatie. Hoe zorgen jullie dat de financiering transparant blijft?

    'CEO accepteert geen gelden van politieke organisaties of de Europese Unie, enkel van andere stichtingen en donoren. Financiering door het bedrijfsleven of de politiek zou onze onafhankelijkheid in gevaar kunnen brengen. Om toch gelden te kunnen ontvangen hebben we een tweetal richtlijnen opgesteld. De eerste is dat er een zekere overeenkomst moet bestaan in politieke affiniteit tussen CEO en de financier. Daarnaast limiteren we de invloed van een financier.'

    Op jullie website staat een lijst met donoren waaronder de Isvara Foundation. De missie van Isvara is het dwarsbomen van instituties die regelgeving opstellen of promoten waar enkel bedrijven van profiteren. De oprichter van deze organisatie is echter de rijke familie Jallad die als importeur van zware machines voor de bouw, industrie en agrarische sector ook financiële belangen heeft. Kan de financiering van Isvara, al dan niet onbedoelde, gekleurde gevolgen hebben voor jullie onderzoeken?

    'Je doelt op de kritische blogs van The Risk-Monger [David Zaruk, red]? Hij is niet neutraal en probeert CEO al lange tijd in een kwaad daglicht te stellen vanwege een kritisch artikel over de industrie waarvoor hij werkzaam was. De missie statement van de Isvara Foundation voldoet aan onze eisen, we kunnen deze financiering daarom accepteren.'

    Het aan de kaak stellen van de zogenaamde 'revolving doors' is een van de thema's waarnaar CEO onderzoek doet en over publiceert. Hoe verloopt dit project? 

    'We stuiten met name op personen die afkomstig zijn uit de financiële wereld. De ECB is momenteel bezig om overal uit Europa nieuwe toezichthouders te werven, hierbij zitten enorm veel oud-bankiers. We zijn bezig om in kaart te brengen waar al deze nieuwe toezichthouders vandaan komen.'


    Over het Brusselse lobby-circuit is onlangs de documentaire The Brus$els Business gemaakt. Ook Hoedeman van CEO komt hierin aan het woord. Deze documentaire is binnenkort ook in Nederland te zien, maar wanneer precies is nog niet bekend. We houden u op de hoogte.  theBrusselsbusiness

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Mitchell van de Klundert

    Mitchell van de Klundert (1990) onderzoekt voor Follow the Money internationale handels- en investeringsverdragen, de voeding...

    Volg Mitchell van de Klundert
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren