Loonoffer V&D is een goed idee, maar neem dan wel die aandelen mee

Een loonoffer van de V&D-medewerkers kan volgens Robin Fransman niet beschouwd worden als een gift. Integendeel. Het is risicodragend vermogen waar het warenhuis een tegenprestatie voor moet leveren.'Op de achterkant van een sigarendoos is bij V&D een loonsverlaging van 5,8% goed voor circa 30% van de aandelen.'

Werknemers worden zo voor een keuze gesteld: óf loon inleveren óf het risico op baanverlies. Een moeilijke keuze. Vanuit de samenleving als geheel bekeken, is de verlaging van lonen nooit aantrekkelijk. Als we dat bij iedereen zouden doen, dan is de economische ineenstorting nabij. Inkomens dalen, verkopen dalen, belastinginkomsten dalen, publieke en private schulden worden onhoudbaar en faillissementen volgen. Er is dan echt sprake van deflatie, een brede daling van lonen en prijzen. Dat moeten we niet willen.

Scenario-analyse

Maar in individuele gevallen is het natuurlijk anders. Er zijn twee mogelijkheden: na de loonsverlaging is V&D een goed renderend bedrijf met toekomstperspectief, of de loonsverlaging is slechts uitstel van executie. Het is die inschatting die maakt of werknemers en vakbonden dit überhaupt moeten overwegen. Als er voor V&D ook na de loonverlaging geen goede toekomst is, dan is instemmen met een loonsverlaging zinloos. Een faillissement is dan uiteindelijk onafwendbaar. Maar dat hoeft niet direct baanverlies op te leveren. Wellicht komt er dan een andere investeerder die, ongehinderd door de oude schulden, de winkels overneemt en met veel lagere rentelasten de winkels succesvol kan voortzetten. Mocht er alsnog baanverlies optreden dan is in ieder geval het recht op WW hoger, dan als eerst is ingestemd met een loonsverlaging. De hoogte van de WW is immers afhankelijk van het laatst genoten loon.

Gewoon een cadeautje

Het is anders als de inschatting is dat V&D terugkeert naar gezonde winstgevendheid na de loonsverlaging. Dan moet je dit als werknemers en vakbonden gewoon willen, maar je moet er wel een tegenprestatie voor eisen: aandelen in ruil voor loonsverlaging. Want wat is die loonsverlaging als je dat niet doet? Dan is het gewoon een gift. Een gift van de werknemers aan de banken en de aandeelhouder. Zij zien hun vermogen veilig gesteld en groeien door een cadeautje. Er vindt dan een overdracht van geld plaats van de een naar de ander, zónder dat er een tegenprestatie is.
'als V&D daar niet toe bereid is, dan is de loonsverlaging waarschijnlijk minder hard nodig dan nu het geval lijkt te zijn'
En die behouden baan dan? Is dat geen tegenprestatie? Nee. V&D is immers nooit in staat om daar een garantie op te geven. Ze levert dus niets ter compensatie. Als de baan al behouden blijft dan is dat geen prestatie van de werkgever, maar van de werknemer. Die heeft immers het loonoffer gebracht. Zo maar de lonen verlagen is uiteindelijk bij falen irrelevant, want mét of zónder het loonoffer zou het bedrijf kopje onder zijn gegaan. Bij succes draagt het loonoffer bij aan de toekomstige winsten en eigen vermogen van de onderneming.

Loonoffer is risicodragend vermogen

Als de werknemers inderdaad voor een loonoffer zorgen dan brengen ze dus de facto risicodragend vermogen in, waarvan de omvang van te voren precies vaststaat. En zonder compensatie staat van tevoren ook het verlies vast, 100%. Er moet dus een tegenprestatie komen.  Voor het verschaffen van risicodragend vermogen zijn aandelen in de onderneming een normale compensatie. Op de achterkant van een sigarendoos is een loonsverlaging van 5,8% bij V&D goed voor circa 30% van de aandelen. Dus vakbond en werknemers, doe zo een soort voorstel aan de werkgever. Als deze daar ten principale niet toe bereid is, dan is de loonsverlaging waarschijnlijk minder hard nodig dan nu het geval lijkt te zijn.