Louis Theroux: seksfilmindustrie op sterfbed

    Kijktip voor zondagavond, BBC2. Niemand minder dan documentairemaker Louis Theroux registreert in een treffende reportage de neergang van de Amerikaanse pornofilmindustrie.

    Vijftien jaar geleden maakte Louis Theroux voor de BBC een indringende reportage over de Amerikaanse seksfilmindustrie, compleet met ontnuchterende inkijkjes achter de schermen van een set van een productie van een pornofilm.

    In een nieuwe reportage registreert de Britse documentairemaker treffend het requiem van een creatieve industrietak. Zondagavond tussen 21.00 en 22.00 is het relaas van Theroux te zien op het tweede tv-net van de BBC. In The Guardian blikt de 42-jarige Brit met Amerikaanse paspoort alvast vooruit.


    Theroux behoort onmiskenbaar tot de mondiale top van documentairemakers. De aan de universiteit van Oxford geschoolde historicus onderscheidt zich van het gros van zijn collega's met zijn brandende nieuwsgierigheid, gecombineerd met zijn quasi-achteloze en ogenschijnlijke a-morele aanpak. Verder heeft hij een speciale radar voor allerlei vreemde subculturen in vooral de Verenigde Staten. Inmiddels kan Theroux bogen op  een breed oeuvre aan bizarre reportages.



    Zoals Theroux dat ook kleurrijk demonstreerde in zijn reportage over de achterkant van de Amerikaanse adult enternainment-branche _ met als mekka van de seksindustrie San Fernando Valley in Californië. Voor deze editie probeerde Theroux antwoord te krijgen of een baan als mannelijke porno-acteur wel zo begerenswaardig was. Daarnaast wilde hij achterhalen wat de psychologische gevolgen kunnen zijn voor de acteurs, die de liefde  _ ofwel de meest intieme daad tussen mensen _ als broodwinning bedrijven voor het publiek en op film.

    Louis Theroux: Bijna alles onthullende documentairemaker

     

    Wereld van 'easy money'  is niet meer
    In die reportage kreeg de kijker al een ontnuchterend kijkje achter de schermen van de seksfilmindusrie. Snel geld verdienen, daar draaide alles om. En dus kregen we te zien hoe actrices vanwege dikke stapels dollars zich toch maar lieten strikken voor rauwe en kinky pornofilms, compleet met verkrachting- en verstikkingsscènes. Of maakten we kennis met een honderd procent heteroman die even gauw bijna tienduizend dollar incasseerde met een schnabbel in een hardcore homopornofilm.


    Maar deze wereld van 'easy money' is niet meer, schrijft Theroux in The Guardian. Als Theroux een kijkje neemt op de pornoset van de film A Love Story, valt het hem op dat de fimregisseur weinig gecharmeerd is van het luide gekreun van actrice Alexa Nicole, terwijl ze wordt genomen door acteur Xander Corvus op de bank. Sterker nog, de regisseur grijpt in en maakt de actrice duidelijk dat hij 'minder porno' wil horen. Alexa moet minder overdreven gilletjes van genot slaken en meer 'ladylike' opereren, is zijn oordeel. 'Romantischer', is het credo, zo tekent Theroux op in de Britse kwaliteitskrant.

     


    Pornoster Alexa Nicole prijkt ook in de BBC-reportage van Louis Theroux

     


    'Aanslag op loonstrookjes professionals'
    De passage is illustratief van de stand van zaken in de pornofilmbranche, die met 'alternatieve' genres een wanhoopsoffensief voert tegen de oppermachtige en nieuwe concurrentie: de gratis amateurfilmpjes die op talloze sites zoals YouPorn en Pornhub zijn te zien.

    Volgens Theroux is het verval van de professiele porno-industrie sinds pakweg vijf jaar duidelijk merkbaar. 'Rond 2007 belandde de industrie in een commerciële draaikolk door de opkomst van Youtube-achtige pornosites waar zowel illegaal gedownloade scènes van oude films als geüpload materiaal van amateurs zijn te vinden. Ze vormen een aanslag op de loonstrookjes van de professionals.'


    Om er aan toe te voegen: 'Plotseling vecht een industrie voor zijn leven dat ooit synoniem stond voor easy money, die miljarden binnnenharkte dankzij een anoniem en kijk-en-klik-verdienmodel.'


    'Laatste versie van Dirty Debutants'
    De professionele tak voert de laatste jaren een doodsstrijd, constateert de BBC-meesterinterviewer. Het grote verschil met bijvoorbeeld de muziekbranche andere gevestigde industrieën van formaat die ook in het gedrang raken door de overweldigende opmars van internet, is dat de pornofilmindustrie niet hoeft te reken op grote loyaliteit onder zijn afnemers. 'Waar fans van Radiohead nog wel zijn over te halen om de laatste cd eerlijk te kopen in plaats van illegaal te downloaden, hebben pornokijkers als het gaat om de laatste versie van Dirty Debutants beduidend minder wroeging mee.'


    Theroux voorspelt dan ook dat het straks over en uit is met deze wereld, waarin acteurs 'meestal op de vlucht voor een leven van mishandeling en misbruik' zijn verzeild. 'Nog even en het is dan ook voorbij met hun leefwijze, die stress en ziektes tot gevolg kunnen hebben om maar te zwegen van schaamte, zonder dat er ook maar iets voor hen ooit was geregeld qua pensioen en ziektekostenverzekering', schrijft Theroux. Nu er nauwelijks meer brood valt te verdienen, moeten acteurs op een ander manier aan de kost komen. 'Maar op zoek naar plan B beschikken ze over een cv met alleen 'seks voor geld' als werkervaring'.

    In zakelijk opzicht heeft de pornoindustrie wanhopig geprobeerd om zich aan te passen in de loop der jaren, vervolgt Theroux. Door allereerst natuurlijk simpelweg diep te snijden in de kosten. Ter illustratie staat Theroux stil bij het aantal nieuwe binnenkomers van pornofilms die prijkten in de zakelijke pornobijbel Adult Video News, aan het begin van het vorige decennium : dat waren er al gauw honderd per maand, terwijl een recente versie van deze gids slechts 14 releases omvat. Geen wonder dan ook dat talloze pornoproducenten ter ziele zijn gegaan.



    Meer op de vrouw gericht
    Tegelijkertijd signaleert Theroux de worsteling van pornoproducenten op jacht naar nieuwe verdienmodellen.'Kwaliteit' is hierbij het toverwoord. Als alternatief voor de online _ en vaak illegale _ amateurporno, proberen ze zich te onderscheiden met klasse porno. Met als ingrediënten: minder rauw, liever, meer op de vrouw gericht en dat alles esthetischer en professioneler gefilmd. Zoals A Love Story, de film die Theroux mocht bijwonen.

     

    Professionele pornofilms anno 2012: 'meer op de vrouw gericht'

     

    Een ander beproefd genre in deze vlucht voorwaarts onder scriptschrijvers en producenten is de parodie en dan die vooral op populaire tv-programma's en recente goed scorende bioscoopfilms.


    Nichemarkt voor professionele en softere porno
    In de BBC-reportage aanstaande zondagavond spreekt Theroux met acteurs, oproepkrachten en andere relevante spelers in de pornobranche. Hierbij ziet Theroux toch nog een klein lichtpuntje binnen de X-rated-industry. Zo is er een nichemarkt voor professionele en softere porno, die vaak worden gemaakt door bedrijven als Hustler en Penthouse. Dit genre scoort nog redelijk op betaalkanalen, stelt Theroux.

    Al heeft de documentairemaker er weinig vertrouwen in voor op de langere termijn, getuige de volgende zin: 'Maar het is moeilijk om dit vol te houden als de meeste mensen hier simpelweg niet meer voor willen betalen. Het lijkt voor veel mensen sowieso moreel juister om niet meer te betalen voor porno.'

    Het pessimisme van Theroux wordt onderschreven door gewezen porno-acteur JJ Michaels. 'Zoals het nu gaat, zie ik niet in hoe een professionele porno-acteurs het nog vijf jaar gaat redden.'

    'Vergeet het maar'
    Met de porno-industrie kan je nu eenmaal moeilijk sympathiseren omdat de werkgevers in deze branche in de hoogtijdagen veel te veel geld verdienden en werknemers stelselmatig werden gebruikt als wegwerpartikelen, betoogt Theroux. Maar daarbovenop kampt porno met een nog groter stigma in zijn ogen: terwijl consumenten in sommige gevallen bereid zijn om te betalen voor kwalitatieve content, afkomstig van van media zoals film, muziek en dagbladen, verdommen ze dat te doen bij het afnemen van porno.

    Reden genoeg voor Theroux om in zijn artikel in The Guardian tenslotte de vraag op te werpen of deze 'stelende' porno-consumenten niet op andere gedachten zijn te brengen. Zijn antwoord hierop is kort en krachtig: 'Vergeet het maar.'

     

     

    Draaien op een professionele pornset: Hoe lang nog?

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Libben Reeskamp

    Libben Reeskamp studeerde rechtsgeleerdheid en politicologie aan de Universiteit van Amsterdam. Met de studie rechten hield h...

    Volg Libben Reeskamp
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren