Minister Dijsselbloem: Slibverwerker technisch failliet

Slibverwerking Noord Brabant (SNB) is technisch failliet door de derivatentransacties die het (semi)overheidsbedrijf aanging, aldus minister van Financiën Dijsselbloem

Slibverwerking Noord Brabant is technische falliet. Dit stelt minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem in antwoord op vragen van Kamerlid Pieter Omtzigt. Vrijdag publiceerde het ministerie de antwoorden op de vragen van Omtzigt. Uit de antwoorden blijkt dat het ministerie weinig weet van de derivatenposities bij lagere overheden. Omtzigt liet FTM zaterdag weten dit antwoord niet geheel serieus te nemen. Dijsselbloem gaat in zijn brief aan de Tweede Kamer ook in op de situatie bij Slibverwerking Noord Brabant. In juli onthulde FTM in samenwerking met de Volkskrant dat de Brabantse slibverwerker in 2007 een door Deutsche Bank gecreëerde complexe derivatenconstructie van 270 miljoen euro is aangegaan. De marktwaarde van de derivatenportefeuile ligt inmiddels 209 miljoen euro lager, zo schreven we. SNB had deze waardevermindering echter niet in zijn boeken opgenomen.
'Op papier lijkt SNB hierdoor failliet, terwijl de omzet en de kostenstructuur in orde zijn.'
Het artikel maakte duidelijk dat met het correcte toepassen van de accountancyregels SNB een grote afboeking dient te doen op het eigen vermogen met als gevolg dat het semi-overheidsbedrijf technisch failliet zou gaan. Deze voorspelling is nu bewaarheid. "Recente wijziging van de verslaggevingsregels door de Raad voor de Jaarverslaggeving (RJ) maakt dat SNB genoodzaakt is om halverwege de looptijd de ST (switsch transaction red.) tegen reële waarde te waarderen in plaats van tegen kostprijs, zoals in voorgaande jaren", schrijft de minister. "Hierdoor ontstaat boekhoudkundig een negatief eigen vermogen. Op papier lijkt SNB hierdoor failliet, terwijl de omzet en de kostenstructuur in orde zijn. Het negatieve eigen vermogen staat op gespannen voet met de contractuele afspraken met DB."  

Voor kostprijs in de boeken

SNB had niet op een forse afboeking gerekend. "De transactie wordt bij ons gewoon op kostprijs gewaardeerd. Dus dat is verder geen issue. Wij gaan ervan uit dat dat zo blijft", zei SNB-topman Marcel Lefferts in juni 2012 nog tegen FTM. Over de omvang van de afwaardering deed de minister geen mededelingen. Aangenomen mag worden dat deze gezien de negatieve waarde van de derivatentransactie (eind 2011 minus 209 miljoen euro) waarschijnlijk in de vele tientallen miljoenen loopt. Door de afboeking heeft Deutsche Bank (DB) de mogelijkheid om het contract met SNB op te zeggen. In het contract met Deutsche Bank is opgenomen dat de solvabiliteit van het slibbedrijf niet onder de 75 procent mag duiken. Wanneer dat wel gebeurt kan de bank het contract opzeggen waarna Deutsche Bank – dat eerder ook betrokken was bij de verkoop van derivaten aan woningcorporatie Vestia - een vordering op SNB krijgt van 209 miljoen euro waarmee de negatieve boekwaarde in theorie kan verworden tot een feitelijk verlies. Daarmee zou het lot van SNB zijn bezegeld. Dijsselbloem laat de Kamer weten dat dit niet het geval is en dat SNB met Deutsche Bank onderhandelt over de nieuwe boekhoudkundige werkelijkheid: "Het is algemeen gebruikelijk en geaccepteerd dat banken en bedrijven bij wijziging van regelgeving met elkaar nieuwe afspraken maken."  

Risicoreductie EN geld verdienen

Ondanks het feit dat FTM correct vaststelde dat SNB gedwongen zou zijn om een zeer substantiële afboeking te maken, schrijft de minister dat "de werkelijkheid anders [is] dan in de media wordt geschetst". Ook stelt de minister in zijn antwoord dat SNB "een switch transactie afsloot met Deutsche Bank met als voornaamste doel financiële risicovermindering." Dat is precies hetzelfde antwoord dat Marcel Lefferts, en Theo Schots, financieel bewindvoerder bij waterschap Brabantse Delta (aandeelhouder van SNB), gaven in het interview met FTM. De grote vraag is nu hoe de risicoreductie, waar SNB en nu ook de minister over spreken, gepaard kan gaan met verdiensten van in totaal 19 miljoen euro. SNB topman Lefferts omschreef de transactie tegenover FTM overigens als "een prachtige aanvullende bron van inkomsten". Ter herinnering: de switch transactie bestond uit twee onderdelen. Deutsche Bank verzekerde drie met in totaal 270 miljoen euro gevulde bankrekeningen in bezit van SNB. De slibverwerker op zijn beurt verzekerde 115 bedrijfsobligaties in bezit van Deutsche Bank. Het eerste onderdeel vermindert inderdaad het risico voor SNB, het tweede onderdeel verhoogt juist het risico voor SNB. Tenzij Deutsche Bank opeens een charitatieve instelling is geworden ligt het voor de hand dat de bank het risico op senior tranches van een collateralized debt obligation bestaande uit 115 bedrijfsobligaties hoger inschatte dan het risico op de drie bankrekeningen. Derivatentransacties aangaan met het oogpunt om er geld aan te verdienen, kunnen als speculatief worden beschouwd. Het kabinet Rutte II stuurt er nu juist op aan om het speculeren bij lagere overheden in de kiem te smoren.   Auteurs: Jesse Frederik, Eric Smit

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Redactie

Gevolgd door 567 leden