Persfoto ter gelegenheid van een nieuw kantoor van Grant Thornton in Maleisië, oktober 2018. https://www.grantthornton.com.my/press/press-releases-2018/Grant-Thornton-MSW-celebrates-grand-opening/
© Grant Thornton

Beroepsorganisatie accountants: mogelijk tuchtzaak tegen accountants Grant Thornton vanwege Privazorg

    Accountantskantoor Grant Thornton speelde een controversiële rol in de misstanden bij thuiszorgbedrijf PrivaZorg, onthulden Follow the Money en Trouw onlangs. Naar aanleiding hiervan dringt de beroepsorganisatie van accountants (NBA) aan op nader onderzoek. Dat zou kunnen uitmonden in tuchtzaak tegen (voormalig) accountants van Grant Thornton en Privazorg, zegt de NBA.

    Met hulp van accountantskantoor Grant Thornton (GT) zette PrivaZorg de afgelopen jaren een complexe bedrijfsstructuur op, waarmee miljoenen zorggeld aan het bedrijf zijn onttrokken. Dankzij een wirwar van bv’s en stichtingen en het ontbreken van een geconsolideerde jaarrekening was het geldspoor voor toezichthouder IGJ, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, moeilijk te volgen.

    Het gevolg was dat ruim 14,2 miljoen euro kon wegvloeien naar de oprichters en oud-aandeelhouders van PrivaZorg, en hun opvolgers meer verdienden dan volgens de Wet normering topinkomens was toegestaan. De onthullingen van FTM en Trouw zorgden voor de nodige ophef: CDA, PvdA en SP stelden Kamervragen over het schandaal.

    Ook de beroepsorganisatie van accountants, de NBA, reageert bezorgd en pleit voor nader onderzoek. Directeur Berry Wammes zei recentelijk: ‘Accountants dienen het publiek belang. Het is dus ongewenst als accountants – ook in hun adviesrol – medewerking verlenen aan dubieuze constructies. Daarnaast behoort het tot de taak van een controlerend accountant om zich te vergewissen van de integriteit van hun cliënt en gesignaleerde misstanden aan de orde te stellen.’ Vorige week sprak de NBA met de IGJ, de NZa (Nederlandse Zorgautoriteit) en met Grant Thornton zelf.

    Wie zulk nader onderzoek precies moet uitvoeren, is nog onderwerp van discussie, laat de woordvoerder van de NBA weten. Het is volgens hem mogelijk dat de NBA zelf een onderzoek doet en een tuchtzaak aanbrengt bij de Accountantskamer, mochten de feiten daartoe aanleiding geven. Dan zou het moeten gaan om tuchtrechtelijk laakbaar gedrag van de accountants van Grant Thornton en/of accountants van Privazorg zelf.

    Tussen PrivaZorg en Grant Thornton bestond een innige band. Een van de adviseurs van Grant Thornton trad toe tot de directie van PrivaZorg. Een aantal jaar later, in 2017, werd GT naast uitvoerend accountant ook de controlerend accountant van het thuiszorgbedrijf. In die hoedanigheid waarschuwde Grant Thornton dat er volgens de Governancecode Zorg een geconsolideerd jaarverslag moest komen. Maar die regel viel te ontduiken door een stichting boven het bedrijf te plaatsen, adviseerde Grant Thornton in een memo datzelfde jaar.

    Dat was niet de eerste keer dat Grant Thornton constructies optuigde om geld weg te sluizen

    Die constructie had eveneens als doel om miljoenen euro aan dividend uit te keren, hoewel dat geld volgens de statuten uitsluitend bestemd was voor de zorgverlening. Om de uitkering toch mogelijk te maken, raadde Grant Thornton aan het dividendverbod uit de statuten te halen. Voor het geval er lastige vragen over zouden komen, hadden de accountants al een antwoord bedacht: de statuten zijn gewijzigd om de vrijstelling van de vennootschapsbelasting te kunnen handhaven.

    Dat was niet de eerste keer dat Grant Thornton constructies optuigde om geld weg te sluizen. In 2013 kwam het kantoor al met een ingewikkelde constructie waarmee het verbod op het uitkeren van dividend werd omzeild: toen belandde zes miljoen euro bij de oprichters van PrivaZorg.

    De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd deed al onderzoek naar PrivaZorg en kwam tot stevige conclusies. Zo is de besluitvorming binnen PrivaZorg ten aanzien van de herstructurering in 2017 (waarover GT adviseerde) onzorgvuldig en voldoet niet aan de Governancecode Zorg. Bovendien voldoet de financiële verslaglegging van PrivaZorg niet aan de vereisten voor een ordelijke en controleerbare bedrijfsvoering. Als gevolg daarvan is het bedrijf onvoldoende transparant voor interne en externe toezichthouders.

    Opmerkelijk genoeg is er in het onderzoeksrapport aandacht voor de rol van Grant Thornton, hoewel het kantoor nergens bij naam wordt genoemd. ‘Maar binnen de accountancy weet men precies wie wij bedoelen,’ zei Korrie Louwes eerder in een interview met FTM. ‘Dat wij geen naam noemen, zullen jullie wel te voorzichtig vinden. Maar dat wij in het rapport ingaan op de rol van de accountant, is voor de beroepsgroep een signaal.’

    Om complexe structuren als die PrivaZorg beter te kunnen doorgronden, is de IGJ samen met de NZa bezig meer expertise in huis te halen. Louwes: ‘We zijn nog (forensisch) accountants aan het werven. Je moet een boekhouding tot in detail kunnen begrijpen. Dat is een ander soort expertise.’

    De IGJ wil niet reageren op de oproep van de NBA tot nader onderzoek.

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Jan-Hein Strop

    Gevolgd door 534 leden

    Freelance financieel-economisch journalist met grote belangstelling voor de werking, macht en gedrag van bank & verzekeraar.

    Volg Jan-Hein Strop
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren