Mokerslag voor verzekeraars in woekerpolisaffaire

    Woensdag werd in een woekerpolis-rechtszaak een zeer delicate uitspraak gedaan door de Haarlemse rechtbank. Staatsverzekeraar ASR moet bloeden. Eric Smit legt uit wat de betekenis van dit vonnis is.

    Het vonnis betreft een zaak die werd aangespannen door een woekerpolisklant met de nodige juridische kennis. Falcon Leven - tegenwoordig ASR - werd door de Haarlemse rechtbank veroordeeld tot de betaling van een zeer substantiële compensatie. Over de gehele looptijd van zijn polis - die in 1996 werd afgesloten - is de benadeelde klant een schadecompensatie van 45 procent per betaalde premie toegewezen. Het is de hoogste schadevergoeding die ooit in een woekerpoliszaak werd toegekend.


    De heer Bernd van der Meulen - hoogleraar recht aan de Universiteit van Wageningen - had bij Falcon Leven een kapitaalverzekering afgesloten om later een hypotheek mee af te kunnen lossen. Dat bleek een Woekerpolis te zijn. Hij kwam er achter dat deze polis hem fors schade berokkende. In december 2010 zat Van der Meulen samen met zijn advocaat Adri Kranenburg bij het consumentenprogramma Radar waar hij uitgebreid vertelde (bij 21.55 minuten) over zijn gevecht tegen Falcon Leven.

     

    Weg met dat ding
    'Een streep erdoor, vanaf het begin. Weg met dat ding, geld terug, schade vergoeding, rente en dan beleg ik het zelf wel', sprak hij tegen Antoinette Hertsenberg. Ofwel: 'Nietig laten verklaren op grond van dwaling'.
     

    Met Van der Meulen had Falcon Leven een weerbarstige klant aan de broekspijp hangen. 'Het is mijn vak om mensen uit te leggen dat er iets is zoals recht', zei hij in december in Radar. Procederen tegen zijn verzekeraar was (en is) voor Van der Meulen dan ook een 'principekwestie'. Eerder won Van der Meulen al een principiële zaak die hij tegen Justitie had aangespannen om een verkeersboete. In het bedrag van de boete kon hij zich vinden, maar niet in de berekende €6 'administratiekosten'. Hij won.

    De zaak tegen Falcon ging om meer geld en heeft Van der Meulen nu een grote schadevergoeding opgeleverd. Hoewel het de opzet was om de overeenkomst te laten vernietigen - hetgeen in dwaling-zaken gebruikelijk is - is Van der Meulen toch tevreden met de uitspraak. Zijn advocaat Adri Kranenburg noemt de uitspraak in een reactie een 'mooie overwinning'.

    De woordvoerder van ASR was op het moment van publicatie nog niet in staat om een reactie op het vonnis aan FTM over te brengen. Het is gezien de vergaande implicaties van het vonnis zeer waarschijnlijk dat de verzekeraar in hoger beroep zal gaan.

    Doorbraak
    Het vonnis heeft grote betekenis voor lopende woekerpoliszaken en zaken die nog moeten worden begonnen.Vorig jaar juni oordeelde de Haarlemse rechtbank al in een tussenvonnis dat
    het woekerpolis-slachtoffer Bernd van der Meulen zich terecht kon beroepen op dwaling. Van der Meulen had aangevoerd dat zijn beleggingspolis ernstige verborgen gebreken had die - als hem die bij het afsluiten van de polis bekend waren geweest - hem hadden doen besluiten deze polis niet te aanvaarden.

    Van der Meulen doelde hierbij specifiek op het zogenoemde hefboomeffect en het prognoserendement. Het hefboomeffect doet zich bij veel woekerpolissen voor. Het betreft hier de beleggginsverzekeringen van het type Universal Life, waar Van der Meulen er een van de Maatschappij Falcon Leven had. Het hefboomeffect doet zich voor wanneer de waarde van de beleggingspot van de polis daalt. De extreem hoge kosten van de polis worden uit die pot betaald en dat heeft bij een dalende waarde een ruïneus effect tot gevolg: de opgebouwde waarde van de polis wordt in feite opgegeten. Dat laatste wordt het 'inteereffect' genoemd. In plaats van dat de waarde van stijgt over een periode, wordt die alleen maar minder. Deze techniek van kostentoerekening werd in vrijwel geen enkele polis door verzekeraars aan klanten voorgelegd.

     

    Ondoorzichtige aannames
    Ook wat betreft het de verzekeraar afgegeven 'prognoserendement' oordeelde de rechtbank dat Van der Meulen zich terecht kon beroepen op dwaling. Dat is een fundamentele uitspraak die voor zeer veel procedures grote gevolgens kan hebben.

     

    De prognoses die door verzekeraars worden afgegeven - die verzekeraars sinds 1996 als 'voorbeeldkapitaal' omschrijven - zijn nooit juist. De door de verzekeraar afgegeven prognose is stelselmatig gebaseerd op ondoorzichtige aannames. Verzekeraars vertellen niet waarop die aannames zijn gebaseerd. Dat hoeft volgens het Europees publieksrecht ook niet. Dat voorziet in de mogelijkheid van het bieden 'indirecte transparantie'. Deze regelgeving is de belangrijkste juridische verdedigingslinie van de verzekeringswereld. Die werd gisteren door de Haarlemse rechtbank dus geslecht.

    De advocaat van Van der Meulen heeft die ondeugdelijke regelgeving naast zich neergelegd en gekeken naar het contract dat zijn cliënt ooit werd voorgeschoteld. Dat deugde niet omdat dit contract geen heldere en juiste informatie bevatte. Daarmee werd het een civielrechtelijke kwestie. Het beroep op de ondeugdelijkheid van de overeenkomst - dwaling - is het belangrijkste punt die slachtoffers van woekerpolissen in hun juridische gevecht om een schadevergoeding moeten maken. De uitspraak van de Haarlemse rechtbank heeft die strijd voor veel anderen benadeelden een stuk aantrekkelijker gemaakt.

    Vandaag werd ook duidelijk dat ING inzake het overleg over de uitvoering van de - overigens waardeloze - compensatieregeling de kont tegen de krib gooit. Volgens stichting Woeker Polis Claim weigert ING zich op essentiële punten aan te sluiten bij de vorig jaar door WPC met Achmea, AEGON en Delta Lloyd gesloten uitwerkingsregelingen.

     

     

     

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Eric Smit

    Gevolgd door 1237 leden

    Mede-oprichter van FTM. Als voormalig professioneel squasher gewend om klappen te incasseren en uit te delen.

    Lees meer

    Volg deze auteur en blijf op de hoogte via e-mail

    Volg Eric Smit
    Verbeteringen of aanvullingen?   Tip de auteur Annuleren