Nationaal Hypotheek Instituut lost restschuldprobleem niet op

    Het veelbesproken Nationale Hypotheek Instituut heeft kans van slagen. Maar huishoudens met een mogelijke restschuld zijn er niet mee geholpen.

    Er komt waarschijnlijk een Nationaal Hypotheek Instituut (NHI), waar uw pensioengeld straks heen vloeit. Pensioenfondsen reageren enthousiast op de plannen, die al maanden op hoog niveau circuleren. Naar verwachting neemt het kabinet volgende maand een beslissing over de oprichting van zo'n instituut, bedoeld om banken meer lucht te geven. Dat zou leiden tot een lagere hypotheekrente en het vlot trekken van de woningmarkt. Voordeel voor banken is dat ze hun hypotheekportefeuille gemakkelijker kunnen herfinancieren, nu pensioenfondsen via het NHI veilig – want met staatsgarantie – kunnen beleggen in die hypotheken. Beoogd gevolg is dat banken hun zogeheten funding kosten zien dalen, waardoor er meer ruimte komt voor nieuwe hypotheken. Banken hoeven met al dat pensioengeld immers minder een beroep te doen op de kapitaalmarkt, die geldt als dure bron van financiering. En als het goed is leiden lagere funding kosten ook nog eens tot een lagere hypotheekrente, althans als de markt concurrerend genoeg is. Voor starters op de woningmarkt komt het droomhuis zo wellicht toch in beeld. Tegelijkertijd ziet de Staat door de lagere rente de kosten van de hypotheekrenteaftrek dalen – geen overbodige luxe in tijden van harde lastenverzwaringen. Voor pensioenfondsen betekent het NHI dat er een beleggingscategorie bijkomt, die net zo veilig is als staatsobligaties, maar waarschijnlijk ietsje meer rendement oplevert. Fondsen hebben zulke risicovrije beleggingen nodig om aan hun verplichtingen (uitkeringen) te kunnen voldoen.  

    Bedolven onder hypotheekschuld

    Hoe aardig dit alles ook klinkt, het lost de problemen van huishoudens die bedolven zijn onder hypotheekschuld, niet op. Iedereen met kans op een restschuld en geen verlies kan of wil nemen, zit muurvast. Voor honderdduizenden huishoudens zit er niks anders op dan hopen dat de kostwinner zijn baan behoudt en de woning niet gedwongen verkocht hoeft te worden. Ondertussen zijn we met zijn allen aan het aflossen geslagen, om de hypotheek weer boven water te krijgen. Dat doen we met geld dat niet in de reële economie terecht komt, wat de huidige recessie in standhoudt. Door het grote restschuldprobleem blijft het consumentenvertrouwen bovendien op een laag pitje staan, wat het keerpunt niet bepaald naderbij brengt. Maar ook al wordt het probleem van de private (hypotheek-) schulden steeds vaker herkend als dé oorzaak van de uitzonderlijk langdurige recessie, toch gebeurt er weinig aan. Eigen schuld dikke bult, luidt het credo. Dit betekent dat we voorlopig niet uit de crisis komen, met of zonder NHI. De malaise houdt vermoedelijk aan totdat de huizenprijzen stabiliseren en de werkloosheidsstijging stagneert. Als op dat moment de hypotheekrente dankzij het pensioengeld een halve procent of meer is gedaald, is dat natuurlijk een prettig vooruitzicht. Maar dat is afwachten. De bestuursvoorzitter van NIBC, Jeroen Drost, zei vandaag in Het Financieele Dagblad dat het NHI de woningmarkt niet gaat helpen en de rente ermee niet zal dalen. Hij verwacht juist dat de rente gaat stijgen door de opgelopen inflatie. De constructie is een oplossing voor de volgende crisis, luidde zijn nuchtere conclusie. Het kabinetsbesluit over de NHI volgt naar verwachting rond Prinsjesdag. Nog even geduld.
    Over de auteur

    Jan-Hein Strop

    Freelance financieel-economisch journalist met grote belangstelling voor de werking, macht en gedrag van bank & verzekeraar.

    Lees meer

    Volg deze auteur

    Dit artikel krijg je cadeau van Follow the Money.

    Diepgravende onderzoeksjournalistiek kost tijd en geld. Steun ons en

    word lid