© Alejandra Gimeno/Sea Shepherd Global

De visindustrie

Gigantische trawlers, marktverstorende EU-subsidies, omstreden keurmerken en illegale overbevissing. Achter het gebakken visje op ons bord en de haring aan de kar schuilt een complex web van financiële belangen, politieke machinaties en machtige partijen. Het vangen en verwerken van vis is big business, en gaat nogal eens ten koste van het milieu. Nederlandse bedrijven spelen een sleutelrol in zowel de internationale visvangst als vishandel. Dat willen we in dit dossier in kaart brengen. Wie trekken er precies aan de touwtjes, waar wordt het grote geld verdiend en wie verliest er? Follow the Money duikt in de wereld van de visindustrie.

11 Artikelen

Nederlandse visgigant weer gepakt voor illegaal vissen in Afrika

Een garnalenschip van Atlantic Shrimpers Limited, eigendom van de Nederlandse visgigant Cornelis Vrolijk, is voor de Liberiaanse kust op heterdaad betrapt op illegaal vissen. Dat is niet voor het eerst. Eerder liep het bedrijf tegen de lamp bij Kameroen.

Milieuorganisatie Sea Shepherd maakte maandag bekend dat op 13 maart 2017 het garnalenschip Star Shrimper XXV door de Liberiaanse kustwacht is geënterd. Volgens de actiegroep is het schip op heterdaad betrapt toen het illegaal op tropische garnalen viste in Liberiaanse wateren. Het schip bezat enkel het recht om in de wateren van Ivoorkust te vissen.

De eigenaar van de Star Shrimper XXV is het Nigeriaanse Atlantic Shrimpers Limited, eigendom van het Nederlandse Primstar BV, dat op zijn beurt weer eigendom is van visgigant Cornelis Vrolijk. De garnalen van dit bedrijf voldoen aan de duurzame ‘Friends of the Sea’-criteria, waarbij legale vangst een van de voorwaarden is. Vanwege de illegale vangst hangt de eigenaar van het schip nu een boete van 1 miljoen dollar boven het hoofd.

‘Ja het bericht is correct, we betreuren de situatie ten zeerste’

Stewart Harper, de directeur van Atlantic Shrimpers Limited, bevestigt de situatie telefonisch vanuit het Verenigd Koninkrijk tegenover Follow the Money. ‘Ja het bericht is correct, we betreuren de situatie ten zeerste. Het lijkt erop dat een van onze kapiteins, een Ghanees, over de schreef is gegaan. Ik kan erbij zeggen dat dit tegen iedere bedrijfsinstructie ingaat.’

De garnalen die de 74 schepen van Atlantic Shrimpers Limited vangen in de West-Afrikaanse wateren worden wereldwijd verhandeld, verteld Harper. ‘We zijn de grootste garnalenvisser van Afrika’. De handel gaat via Primstar, dat eveneens de meerderheidsaandeelhouder is van Atlantic Shrimpers Limited. Op de website van Primstar is het bewuste schip, de Star Shrimper XXV, te zien.

Primstar BV is eigendom van Cornelis Vrolijk, een van de drie grote visbedrjijven van Nederland. De drie, Parlevliet & Van der Plas, W. van der Zwan & Zn. en Cornelis Vrolijk, zijn groot geworden door de vangst van pelagische vis als makreel en haring. Ze hebben in Nederland geen concurrenten meer. De drie bedrijven hebben de laatste jaren veel geïnvesteerd in andere sectoren zoals toeleveringsbedrijven, visverwerking, de tonijnvisserij en de garnalenvisserij.

‘Ik kan je zeggen: dit soort nare problemen willen we echt niet’

Harper gaat telefonisch door het stof over de situatie in Liberia: ‘Ik werk voor de Britse tak van visbedrijf Cornelis Vrolijk en ben nu twintig jaar de directeur van Atlantic Shrimpers Limited. Ik kan je zeggen; dit soort nare problemen willen we echt niet. We gaan echt ons uiterste best doen om dit nooit meer te laten gebeuren.’

Peter Hammarstedt, campagneleider bij Sea Shepherd noemt het echter ‘hoogst onwaarschijnlijk dat dit de eerste keer was dat het schip de Liberiaanse wet ontdook. In Nigeria zijn er ook problemen met het schip.’

Harper bevestigt dat het niet de eerste keer was: ‘Ja, dit is het tweede probleem wat we hebben met illegale visvangst. Eerder ging het om de wateren van Kameroen.’ Er is geen berichtgeving over de eerste keer dat er illegaal is gevist door Atlantic Shrimpers Limited. Volgens Harper is het echter ‘100 procent zeker’ dat de illegaal gevangen garnalen niet op de wereldmarkt terecht zijn gekomen.

Atlantic Shrimpers Limited heeft via het Nederlandse overheidsfonds Dutch Good Growth Fund een kleine 10 miljoen euro aan leningen ontvangen voor het bevorderen van de lokale werkgelegenheid. Volgens Harper is dit een ander verhaal: ‘Atlantic Shrimpers Limited heeft een garnalenvisserij-divisie en een garnalenkweek-divisie, die leningen zijn voor de laatste bedoeld.’

Het garnalenschip ligt momenteel aan de ketting in Monrovia

Het garnalenschip Star Shrimper XXV ligt momenteel aan de ketting in de Liberiaanse hoofdstad Monrovia. Harper zegt nog geen contact met de bemanning te hebben gehad: ‘Als blijkt dat de Ghanese kapitein dit met opzet deed, zullen er disciplinaire maatregelen tegen hem volgen.’

Zie hieronder de foto's die Sea Shepherd maakte bij de arrestatie van de Star Shrimper XXV.

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

Over de auteur

Mitchell van de Klundert

Mitchell van de Klundert (1990) onderzoekt voor Follow the Money internationale handels- en investeringsverdragen, de voeding...

Dit artikel zit in het dossier

De visindustrie

Gevolgd door 269 leden

Gigantische trawlers, marktverstorende EU-subsidies, omstreden keurmerken en illegale overbevissing. Achter het gebakken visj...

Volg dossier