Hoe de Gucci-economie ons de schuld in joeg

4 Connecties

Europa heeft zich ontwikkeld van conservatieve spaareconomie naar Gucci-Economie, waarin mensen zich niet meer schaamden voor het hebben van schuld, als ze maar de juiste tas konden kopen. Dat zegt Noreena Hertz, in de eerste Tegenlicht Talk, exclusief op FTM.

VPRO's documentairerubriek Tegenlicht dook in de archieven en bouwde 15 interviews met visionairs om tot snelle TED-achtige talks over onderwerpen die er toe doen. Op de site van FTM vandaag de eerste Tegenlicht Talk met econome Noreena Hertz over het hebben van schuld, wat er fout gaat bij de aanpak van de crisis en de Gucci-economie. Hertz, een betrokken econome, die eerder samen met U2-zanger Bono een campagne begon voor het kwijtschelden van schulden in derde-wereldlanden, noemt de economie van voor de crisis de Gucci-economie. Vroeger waren mensen conservatief en gaven ze niet meer uit dan ze hadden. Dat werd aangeleerd door ouders en grootouders. Het hebben van schuld was een schande. In de Gucci-economie is de situatie omgekeerd. Mensen schamen zich niet meer voor het hebben van schuld, zolang ze daarmee maar de mooiste tas, de hipste schoenen en die waanzinnige vakantie konden bekostigen.  

Bekijk hier de eerste Tegenlicht Talk.

 

Overheden moeten nu investeren

Hertz maakt korte metten met de gedachte dat bezuinigen door de overheid noodzakelijk is. 'Dit is niet het moment om schulden te gaan terug betalen, het is het moment om te investeren.' Om daar aan toe te voegen. 'Men lijkt wel obsessief bezig met het verminderen van de schuld, en daarmee het vergroten van de problemen. Er zijn momenten in de geschiedenis wanneer het gewoon slimmer is om een grotere overheidsbemoeienis te hebben. Dit is zo'n moment.' Noreena Hertz studeerde op haar negentiende af in economie en filosofie. Als twintiger werkte ze voor de wereldbank in Rusland om daar de effectenbeurs op te zetten en de overheid te adviseren over de economie. Daarna schreef ze verschillende boeken, waaronder The Silent Takeover, waarin ze beschrijft hoe bedrijven de macht hebben overgenomen van overheden, en IOU, the Debt threat, waarin ze laat zien hoe arme landen overladen werden met schuld teneinde ze in de macht te houden van de Westerse wereld. Hertz weet onderwerpen als ontwikkelingshulp toegankelijk te maken voor een groot publiek. Tegelijkertijd lobbyt ze bij politieke leiders om hun aandacht voor het onderwerp te winnen. Hertz twijfelt niet om onorthodoxe allianties aan te gaan om haar doel te behalen, zo getuigt haar samenwerking met zanger Bono. Hertz: 'Armoedebestrijding sexy maken, dat is mijn terrein.' Ze is kritisch, maar geen revolutionair; uiteindelijk vindt ze kapitalisme het beste systeem om welvaart te creëren. Deze houding maakt haar ook een graag geziene gast in regering- en ondernemingskringen. Ze was aanwezig bij de rellen waarmee de G8-top in Genua in 2001 gepaard ging, maar een half jaar later was ze te gast bij het World Economic Forum in New York.  

Tegenlicht Talks

Het interview met Noreena Hertz is de eerste in een serie interviews met grote denkers. Andere denkers die in de Tegenlicht Talks aan bod komen zijn Tomas Sedlacek, Nick Bostrom en Manuel Castells. Vanaf 2 september zijn de Tegenlicht talks te vinden op tegenlicht.vpro.nl/talks Abonneer je op het Youtube-kanaal van Tegenlicht om op de hoogte te blijven van nieuwe Tegenlicht Talks: www.youtube.com/vprotegenlicht.