OESO actieplan belastingontwijking is slap

    Het langverwachte actieplan van de OESO om belastingontwijking aan te pakken munt uit in een gebrek aan actie.

    De sluiproutes in het internationale belastingsysteem, waarvan multinationals en zeer vermogenden individuen massaal gebruik maken, holt de inkomsten van staten in toenemende mate uit. Dat is niet alleen in arme landen een probleem, ook de rijke industrielanden klagen over de belastinginkomsten die ze mislopen door slimme routes en belastingparadijzen zoals Nederland. En vorig jaar kwamen daar de consument en de kleine onderneming bij. De boycott van onder meer Starbucks in het Verenigd Koninkrijk zette de problematiek hoog op de agenda.
    Vrijdag kwam de OESO eindelijk met haar langverwachte plan van aanpak om 'belastingerosie en winst-verschuiving'  tegen te gaan. Maar wie in dit plan daadwerkelijk vuurwerk had verwacht, komt bedrogen uit. In de trustkantoren aan de Amsterdamse Zuidas en Sloterdijk zal opgelucht zijn ademgehaald. In het 'Action Plan' ontbreekt het namelijk aan concrete actieplannen.
    Wel identificeert het Action Plan de problematiek – voorzover die nog niet bekend was – en neemt het de stelling aan dat belastingontwijking inderdaad schade veroorzaakt aan staten en regeringen. Ze hebben minder inkomsten als gevolg van versmalling van de basisbelastingheffing en het verschuiven van bedrijfswinsten naar oorden waar de belasting het laagst is. Het hele belastingsysteem dreigt daardoor te bezwijken. Dat is geen nieuws, maar wel wordt het nu hardop uitgesproken.
    Ook nieuw: de terechte constatering dat individuele belastingbetalers en MKB-bedrijven schade oplopen doordat zij de last moeten dragen. Er is zelfs sprake van concurrentievervalsing doordat de multinationals heffing kunnen ontwijken en het MKB dat niet kan, zegt de OESO. Dus is er actie nodig.
    Die erkenning is een stap vooruit. Het bevestigt wat organisaties als Tax Justice Network en dergelijke al jarenlang roepen: het huidige systeem is verouderd, oneerlijk en dus aan vervanging toe.
    Souvereiniteit
    De zaak is ernstig genoeg om snel effectieve actie te ondernemen. Maar dat stuit onmiddellijk op praktische politieke bezwaren. Belastingheffing raakt immers de nationale souvereiniteit, en dat maakt een aanpak politiek zeer gevoelig, merkt het OESO-plan op.
    Het actieplan vertelt wel wat er nodig is, maar niet hoe en wat. Ja, er zijn nieuwe standaarden nodig. En ja bilaterale belastingverdragen zijn prima om het probleem van dubbele heffing op te lossen, maar kunnen ook leiden tot ontwijking.
    Enkele actiepunten richten zich direct op de Nederlandse praktijk: het voorkomen van misbruik van belastingverdragen, waarmee mulitnationals fiscaal gezien hun verkopen boeken waar de belasting het laagst is. Verder pleit het OESO-plan voor zaken als meer transparantie, zoals het verplicht openbaar maken van wat het noemt 'aggressive tax planning'. Maar concrete aanpak? Vergeet het maar.
    Bovendien zijn de OESO-adviezen niet bindend. Dat betekent dat de bal terug is bij de nationale regeringen. En dus gaat het lang duren voordat er iets gebeurt, ook al hanteert het plan een tijdspanne van twee jaar om de zaak te fixen.
    De kritiek van Tax Justice Network op het OESO-actieplan is vooral fundamenteel. De organisatie denkt dat invloedrijke accountants en fiscalisten zich opmaken voor juridische tegenwerking en dat ze daar ook in zullen slagen. Ze zijn immers zeer invloedrijk. Tax Justice stelt een alternatief voor dat het hele probleem in een keer oplost: een universele heffing op internationaal opererende ondernemingen. Dat is volgens de OESO politiek onhaalbaar, maar Tax Justice denkt dat een geleidelijke invoering wel eens reaslitischer zou kunnen blijken dan het doormodderen met een systeem dat 80 jaar geleden in het leven werd geroepen en aan elkaar hangt van lapwerk en mazen.
    Action Plan on Base Erosion and Profit Shifting | OECD Free preview | Powered by Keepeek Digital Asset Management Solution

    Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

    Over de auteur

    Arne van der Wal

    Gevolgd door 668 leden

    Mede-oprichter van FTM. Is gek op digitale technologie, maar koestert analoge techniek. Beoefent wing chun kungfu.

    Volg Arne van der Wal
    Verbeteringen of aanvullingen?   Stuur een tip
    Annuleren